Չհասցրեցինք էլ նկատել, թե հայաստանյան լրահոսում ինչպես իրենց հաստատուն տեղը գրավեցին ավտովթարների մասին տեղեկությունները: Շամշյա՞նն էր չափազանց ակտիվ, թե՞ պարզապես նրանից հետ մնալ չցանկացողներն էին շատ, բայց այսօր ավտովթարների մասին տեղեկատվությունը հայաստանյան լրահոսում ունի երևի թե կայուն տոկոս կամ ավելի ճիշտ կայուն աճող տոկոս:
Այս տեղեկատվությունը շատ սպառող ունի, եթե գրավել է իր կայուն տեղը լրահոսում: Հակառակ պարագայում ոչ ոք ոչինչ չէր ասի: Սակայն ավտովթարների մասին տեղեկատվությունն ըստ ամենայնի քիչ է մտորումների տեղիք տալիս թե պատկան մարմիններին, որոնք պատասխանատու են երթևեկության անվտանգության մակարդակի առավել բարձրացման համար, և թե ընդհանրապես հասարակությանը: Ըստ որում` հասարակությունն այստեղ մտահոգվելու խնդիր ունի ոչ միայն զգույշ լինելու առումով:
Իրականում, երբ մենք փորձենք համադրել տեղի ունեցող վթարների տոկոսը, ապա տեսակարար կշռով, ամենայն հավանականությամբ, կարձանագրենք, որ այս փոքր՝ մոտ 3 միլիոն բնակչություն և երևի հազիվ կես միլիոն կամ մի քիչ ավելի ավտոմեքենա ունեցող երկրում, ավտովթարների քանակը չափազանց շատ է: Երևանյան լրահոսում օրական արձանագրվում են մի քանի վթարներ, ընդ որում` խոշոր վթարներ: Մեզ ներկայացնում են ինչ-որ վիճակագրություն՝ աճել է, նվազել է, մահացածներն են քչացել, վիրավորներն են աճել կամ նվազել: Այս վիճակագրությունը, սակայն, հարաբերական է, որովհետև Հայաստանում շարունակվում են ամենօրյա ռեժիմով ավտովթարները, այն էլ օրական մի քանի տեղ:
Իսկ սա հասարակական մշակույթի ցուցիչներից մեկն է, կարևոր ցուցիչներից մեկը, որովհետև ավտովթարների այս քանակը վկայում է, թե ինչքան անփույթ է հասարակությունն անգամ ինքն իր նկատմամբ: Իսկ սա անուղղակիորեն վկայում է ընդհանրապես հասարակական և պետական մակարդակներում տեղի ունեցող իրողությունների հանդեպ անփութության մասին: Այսինքն` ավտովթարները բնորոշում են մեր ներկայիս հասարակական բնավորությունը, խառնվածքը, դատելով վթարների հաճախակիությունից, բազմությունից: Հետևաբար` սա լուրջ ուսումնասիրությունների նյութ է, հասարակության հոգեբանական շերտերի բացահայտման նյութ:
Վթարների մեծ մասը գալիս է նրանից, որ վարորդները միմյանց հանդեպ անհանդուրժող են, որ նրանք հաճախ մեքենայի ճանապարհի հարցում հասնում են մինչև անգամ ինքնահաստատման մառազմի աստիճանի, այսինքն` սա էլ արժեհամակարգի և աշխարհայացքի, մտածողության, մշակույթի խնդիր է: Այս երևույթը, ընդամենը հանդիսանալով սպառվող, լավ սպառվող լրահոս առաջին հայացքից, իրականում դիդակտիկ հիանալի նյութ է ներհասարակական լրջագույն պրոբլեմների զգալի մասը հասկանալու, վեր հանելու, լուծումներ գտնելու համար, որից նաև կգտնվեն լուծումներ ճանապարհների արտակարգ պատահարների թիվը նվազեցնելու և այսպիսով կյանքեր փրկելու, մարդկանց անվտանգությունն ապահովելու համար:
Հասարակական, պետական մեր վթարի շատ պատճառներ ու արմատներ կարելի է գտնել ավտովթարներն ու դրանց պատճառներն ուսումնասիրելու ընթացքում, այլապես վթարը սպառում ենք ու շարունակում վթարային ընթացքը:
Լուսանկարը՝ Shamshyan.com-ի
