Վանում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժից հետո իրավիճակը աղետից տուժած շրջաններում բավական հակասական է: Թուրքիայի իշխանությունը հայտարարում է, թե ունակ է իր ուժերով հաղթահարել աղետի հետևանքը և իրականացնել փրկարարական աշխատանքներ, սակայն մյուս կողմից՝ աղետի գոտում արդեն ցույցեր են իշխանական անտարբերության դեմ:
Ցուցարարները պահանջում են ուշադրություն, պահանջում են օգնություն, առաջին անհրաժեշտության օժանդակություն, աղետից հետո անհրաժեշտ տարրական պայմաններ: Ու այստեղ, շատերի դիտարկմամբ, առաջանում է մի շատ նուրբ հարց՝ Թուրքիայի աղետի այդ գոտին հիմնականում քրդաբնակ է, ինչպես արևելյան Թուրքիան ամբողջապես: Իսկ թե ինչ վերաբերմունք ունեն թուրքերը քրդերի հանդեպ, Թուրքիայի իշխանությունը քրդերի հանդեպ՝ պարզ է բոլորին: Եվ իրավիճակը էլ ավելի պատկերացնելու համար ցցուն օրինակ է թուրքական հեռուստատեսության հաղորդավարուհիներից մեկի հրապարակավ հայտարարությունը, թե երկրաշարժը տեղն էր քրդերին, որոնք ոստիկանության վրա քարեր են գցում:
Այդ ամենը հիմք է տալիս ենթադրելու, որ աղետի գոտու հանդեպ իշխանությունը միտումնավոր կերպով է ուշացնում անհրաժեշտ ուշադրությունը, քանի որ այնտեղ քրդեր են: Ասել, թե այդ դեպքում վերաբերմունքը անմարդկային է՝ թերևս կնշանակի շատ քիչ բան ասել: Աղետից տուժել են Թուրքիայի քաղաքացիներ, ու կարևոր չէ, թե նրանք ինչ ազգություն ունեն, որովհետև նրանք բոլորը առաջին հերթին մարդ են: Բայց Թուրքիայի կառավարությունը սեփական քաղաքացիներին բաժանում է տարբեր կարգերի և որոշում է, թե որ կարգի հանդեպ ինչ ուշադրություն է պետք:
Ինչի՞ համար էր այս նկարագրությունը, չէ՞ որ մենք մեր խնդիրներն ունենք և մեր հոգսերը, որ մի բան էլ թուրքական խնդիրներով տապակվենք: Բայց բանն այն է, որ մեր խնդիրներն ու թուրքական այս իրավիճակը բավական շատ ընդհանրություններ ունեն: Բանն այն է, որ եթե Թուրքիայի իշխանությունն այդ անմարդկային սորտավորումն անում է իր քաղաքացիների, բայց տարբեր ազգությունների պատկանող քաղաքացիների միջև, ինչը իհարկե ևս անընդունելի է, բայց ինչ-որ տեղ հասկանալի, ապա Հայաստանի իշխանությունը կարծես թե սորտավորում է հայերին, հայ հայաստանցիներին: Խոսքը վերջին օրերին իշխանության ուժեղացված քարոզարշավն է բանակի խնդիրների մասին բարձրաձայնող հասարակական նախաձեռնությունների դեմ, որոնց որակում են որպես օտարերկրյա պատվեր կատարող անհայրենիք մարդիկ: Ինքներդ համեմատեք թուրքական իշխանության ու Հայաստանի իշխանության գործողությունները:
Սեփական քաղաքացիների սորտավորումը, ըստ քաղաքական նպատակահարմարության, հետադիմական, բարոյական ու մարդկային որևէ հիմնարար արժեքից զուրկ իշխանության վարք է: Եվ այս առումով ուղղակի ցավալի է, որ անկախ Հայաստանի իշխանությունը շատ քիչ բանով է տարբերվում կամ գրեթե չի տարբերվում թուրքական իշխանությունից, թուրքական իշխանության սորտավոր մտածողությունից: Հիմքում նույնն է, առանցքը նույնն է, պարզապես կյանքի տարբեր դրվագներում, քաղաքական նպատակահարմարության վրա հիմնված այդ սորտավոր մոտեցումը ունենում է տարբեր երևութական արտահայտություններ, տարբեր երանգներ ու դրսևորումներ:
Թուրքիայի դեպքում ամեն ինչ հասկանալի է, և այդ երկիրը ո՛չ ինքը պատրանքներ ունի իր քաղաքակրթական պոտենցիալի հետ կապված, ո՛չ էլ որևէ այլ երկիր: Թուրքիան հզոր տերություն է, բայց այդ հզորության տակ չկա քաղաքակրթական համարժեք արդիական հենք, ու դրանով հարցը որոշակիորեն փակվում է, սորտավոր մտածողությունը դառնում օրինաչափ, բնականանում: Սրա մասին մտածելը թուրքերի խնդիրն է, թող իրենք էլ մտածեն: Սակայն Հայաստանի վիճակը բոլորովին այլ է: Հայաստանը լինելով տնտեսապես և քաղաքականապես թույլ՝ քաղաքակրթական հենքի առումով բավական մեծ պոտենցիալ ունեցող երկիր է, որը քսան տարի առաջ սկսելով անկախության ճանապարհը՝ թե՛ ինքն էր բավական լուրջ և հիմնավոր հավակնություններով լեցուն, թե՛ այդ առումով բավական լուրջ ակնկալիքներ ուներ աշխարհը: Ահա այդ տեսանկյունից է, որ Հայաստանում ներկայումս իշխող մտածողության այդ նույնությունը թուրքական սորտավոր աշխարհընկալման և մտածողության հետ դառնում է շատ ցավալի, հիասթափեցնող, որովհետև մեր քաղաքակրթական հենքը տալիս է որակապես այլ մտածողության զգալի նախադրյալներ, զգալի պոտենցիալ, հիմք, ու երբ այդ ամենի տեղում լինում է այն, ինչը կա Թուրքիայի իշխանության պարագայում, մնում է միայն ափսոսալ կորսվող տարիների և կորսվող ռեսուրսների համար:
Բայց ափսոսանքը իհարկե այն չէ, ինչ պետք է այս իրավիճակում: Այս իրավիճակում պետք է լրջորեն մտածել առկա այդ իրողության մասին, քանի դեռ մենք չենք կորցրել մեր քաղաքակրթական ռեսուրսը, քաղաքակրթական պոտենցիալը, քանի դեռ բարակել, սակայն դեռ շարունակում է մեզ պահել մեր քաղաքակրթական առանցքը և քանի դեռ քաղաքական կոնյունկտուրայից բխող սորտավոր մտածողության գերիշխանությունը Հայաստանում չի դարձել օրինաչափություն ու չի բնականացել:
