«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է ՀՀ պաշտպանության նախկին փոխնախարար, Մարտի 1-ի գործով ստեղծված, ապա լուծարված փաստահավաք խմբի անդամ Անդրանիկ Քոչարյանը:
–Նախորդ անգամ խոսեցինք այն ռիսկերի մասին, որ առաջացել էր վերջին շրջանում ստեղծված իրավիճակում, դուք առավելապես անհանգստացած էիք Նիկոլ Փաշինյանի ֆիզիկական անվտանգության հարցերով, երբ դեռ վարչապետ չէր: Այսօր ի՞նչ ակտուալ ռիսկեր կան:
-Նախկին վախերը կապված էին նրա հետ, որ իշխանության եկող ուժը պետք է լիներ պաշտպանված այնպես, ինչպես որ իշխանության գլուխ կանգնած վարչապետի պաշտոնակատար Կարեն Կարապետյանը, և դա, որպես մշակույթ, պետք է կայանա: Ես ուրախ եմ, որ հաջորդ իսկ օրը պահպանության պետական ծառայությունը գիտակցեց, որ դա ճիշտ քայլ էր այդ զարթոնքի պայմաններում: Այս պահին գործողությունները, որոնք կապված են Փաշինյանի անվտանգության հետ, առաջին հերթին պետք է մտահոգի իրեն և իր անմիջական թիմակիցներին, ովքեր կրում են ռեալ իշխանություն: Նրանք պետք է վերանայեն անվտանգության բոլոր կոնցեպտուալ խնդիրները, որոնք վերաբերում են թե՛ պետությանը, թե՛ անձամբ վարչապետին:
-Հակահեղափոխությունը չի քնել, և ակնհայտ է, որ այդ շրջանակի մաս կազմող ուժերը ռևանշի առիթ են փնտրում, ձախողման հնարավորություններ են ստեղծում նորընտիր կառավարության և վարչապետի համար: Այդ իմաստով ի՞նչ ռիսկեր եք դիտարկում:
-Քանի որ շարժումը հայտարարեց, որ ինքը հեղափոխություն է իրականացնում, և այդ հեղափոխությունը դարձավ թավշյա հեղափոխություն, ես գնահատեցի, որ դրա մեջ արդեն մշակութային շատ տարրեր կան, ինչը շատ կարևոր էր: Ըստ էության՝ հայ ժողովուրդը լուծեց կարևոր խնդիր, իրականացրեց հեղափոխություն: Բնական է, եթե կա հեղափոխություն, նրա կողքին պետք է լինի նաև հակահեղափոխություն: Այն մարդիկ, ովքեր մինչ այս իշխանության էին, նրանք իշխանություն էին ձևավորել Մարտի 1-ի արդյունքում: Մարտի 1-ի բիրտ ուժի կիրառմամբ իրականացվեց իշխանազանցություն, և Մարտի 1 իրականացրած իշխանությունը 10 տարի կարողացավ գոյատևել և նորից շանս ուներ պահելու, բայց մեր հասարակության մեջ կուտակված խնդիրները և այդ ուժին բացառող էներգիան այնքան մեծ էր, որ պարզապես մեկ դետոնացիան՝ լիդերի առկայությունը հնարավորություն տվեց փոխել ամեն ինչ: Հիմա խնդիրն է այդ փոփոխությունները դարձնել անշրջելի, օգտագործել բոլոր հնարավորությունները սաբոտաժի դեմն առնելու: Նոր իշխանությունը իր հայտարարած առաջնահերթությունները պետք է լուծի և դարձնի անշրջելի:
-Ձեզ բավարարո՞ւմ է առաջնահերթությունների այն ցանկը, որ հռչակվել է նոր իշխանության կողմից:
-Ես նկատեցի, որ գլխավոր դատախազը ցուցումներ է տվել Մարտի 1-ի կասեցված գործը տեղից շարժել՝ հաշվի առնելով փաստահավաք այն վերջին զեկույցը, որը հենց Ն. Փաշինյանի կողմից կազմակերպված լսումների ժամանակ մենք ներկայացրեցինք: Այն ժամանակ պատգամավոր Ն. Փաշինյանը գրավոր ուղարկեց գլխավոր դատախազին, որպեսզի դա դիտարկի որպես հիմք, որպես նոր հանգամանք: Այն ժամանակ ասում էին՝ հիմք չկա, և երբ որ իշխանափոխություն եղավ, այդ հիմքը դատախազի համար դարձավ ընկալելի: Պետք է պարտադրել իրավապահ մարմիններին իրականացնել ամբողջական բացահայտում, դրա համար բոլոր հիմքերը նախկին փաստահավաք խմբի կողմից իրականացվել են, հանձինս զեկույցների և ամենակարևորը՝ բանակի ներգրավվածության մասին զեկույցի:
–Դուք մշտապես պնդել եք, որ նախորդ իշխանության օրոք Մարտի 1-ի բացահայտումն անհնար էր: Այսօր մենք նոր իրողության առջև ենք, դուք տեսնո՞ւմ եք ուժերի այնպիսի դասավորություն, որը թույլ կտա Մարտի 1-ի ամբողջական բացահայտում: Մարտի 1-ի զոհերի ու վիրավորների հարազատները սպասում են կոնկրետ արդյունքների:
–Նախորդ իշխանությունների անմիջական մասնակցությամբ և հրահանգավորմամբ է բիրտ ուժ կիրառվել, որի արդյունքում ունեցել ենք 10 զոհ, խախտվել է Սահմանադրությունը՝ Ռոբերտ Քոչարյանի անմիջական մասնակցությամբ… Դա նույնն է, թե նրանք քրեական գործ հարուցեին իրենք իրենց վրա, և դա տեղի չունեցավ… Հիմա գլխավոր դատախազի ցուցում տալուց հետո պետք են գործողություններ, առաջին հերթին պետք է ճշտել՝ ովքեր պետք է լինեն հատուկ քննչական ծառայության անձնակազմում, ովքեր պետք է իրականացնեն դա, պետք է ներգրավվեն մարդիկ, ովքեր ի վիճակի են և անկաշկանդ են այն մարդկանց հարցաքննելու հարցում, որոնք նախկինում եղել են բարձրաստիճան պաշտոնյա, կարող են լինել մարդիկ, ովքեր այսօր էլ իրավապահ համակարգում են:
Օսիպյանը հսկայական ծավալի գործ ունի, ես սպասում էի, որ առաջինը Էրեբունիում ցուցարարին հոշոտող ոհմակին պետք է անմիջապես կալանավորած լինեին, բոլորը գիտեն, թե դա ում ոհմակն է: Բոլորը գիտեն, թե որ օլիգարխի կողքին ինչ խումբ կա: Շատ կարևոր է, որ հիմա այդ խմբերն ամբողջությամբ բացահայտվեն: Այդ խմբերը ոչ թե պետք է օլիգարխների կողքից հեռացվեն, այլ ընդհանրապես ոստիկանության և անվտանգության մարմինների կողքից պետք է հեռացվեն: Նրանք հրեշի կերպար ստացան, երբ նրանց սկսեցին սպասարկել պետական կառույցները, և փողը սկսեց կառավարել ամեն ինչ, ու պետական գործառույթներն անցան նաև թաղի տղերքի ձեռքը: Այդ խնդիրը արագ պիտի լուծվի: Այդ խմբերը եթե կան, Հայաստանում փոփոխություն չի լինի: Բանդաներն օգտագործվում էին Մարտի 1-ի, Սարի թաղի նաև վերջին դեպքերի ժամանակ: Եթե այդ խմբերը չվերացվեն, նորից մեծ դերակատարում կունենան, բայց հիմա ավելի արյունալի դրսևորումներով:
-Պարոն Քոչարյան, ձեր առաջարկն ըստ էության հակահեղափոխության ողնաշարը ջարդող, ոչնչացնող քայլ է:
-Հակահեղափոխության ծրագիրը լիարժեք կլիկվիդացվի Մարտի 1-ի լիարժեք բացահայտումով, և դրանից է կախված, թե մեր երկրի հետագա ընթացքն ինչպիսին կլինի:
-Սա այս իշխանության քննությո՞ւնն է, թե որքանով է պատրաստ քաղաքական կամք դրսևորել:
-Նոր ձևավորված իշխանության քաղաքական կամքը առաջին փուլում ցույց տրվեց՝ մոբիլիզացնելով հասարակությանը: Հիմա իշխանության մյուս խնդիրն է, առանց զգոնությունը կորցնելու իրականացնել ուժային համակարգի ռեֆորմներ: Պետք է մաքրեն, կազմաքանդեն հինը, կադրային փոփոխությունները պետք է լինեն արագ անկաշկանդ: Դա պետք է անել առանց հետ նայելու, առանց վախենալու: Ամբողջ կառավարման համակարգում կուտակված կեղտն այնքան շատ է, պետք է մաքրվի ամեն ինչ: Մարդիկ ուզում են փոփոխություններ, առաջին հերթին, մեր արդարության վերականգնման հարցում: Դատավորների փոփոխությունները կենսական անհրաժեշտություն են, էլ չեմ ասում դատախազական համակարգի մասին:
Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում:
