Եվրամիության հետ ասոցացման Հայաստանի գործընթացը հայտնվում է հասարակական ակտիվ ուշադրության ճանապարհին: Դրա պատճառն այն է, որ գործընթացը առաջին փուլի, այսինքն՝ նախաստորագրման պատրաստվելու մասով մոտենում է ավարտին՝ նոյեմբերին նախատեսվում է նախաստորագրում: Իսկ քանի որ կան մի շարք սուբյեկտներ, որոնք շահագրգռված են նախաստորագրման խափանմամբ, որքան մոտենում է գործընթացի առաջին փուլի ավարտը, այդքան փորձում են աղմկոտ ձևով ստեղծել բացասական հասարակական կարծիք, իշխանությունների գործողությունների վրա ազդելու համար:
Այդ կարծիքը ստեղծվում է տարբեր բովանդակություն պարունակող տեսակետներով: Հիմնականում տարածված է Եվրոպայի վարկաբեկումը: Տարածված են նաև սպառնալիքները, որ Եվրոպա գնալով իշխանությունները ցանկանում են հանձնել Արցախը, կամ Եվրոպա գնալով պատերազմի առիթ են ստեղծում, որում Ռուսաստանին մղում են ի պատիժ մեզ աջակցել Ադրբեջանին: Այս դրույթներին առիթ եղել է անդրադառնալու, առաջիկայում էլ առիթների պակաս չի լինի: Արժե խոսել հանրային բացասական կարծիք ձևավորելուն ուղղված մեկ այլ մոտեցման մասին, ըստ որի, չի կարելի ողջունել մի բան, որին ծանոթ չես: Սա իսկապես ռացիոնալ մոտեցում է: Ինչպես կարող ես արտահայտվել մի բանի օգտին, որը չգիտես, թե ինչ է իրենից ներկայացնում:
Ասոցացման համաձայնագրի և Ազատ առևտրի գոտու պայմանագրի դրույթները Հայաստանի իշխանությունները գաղտնի են պահում: Գաղտնիության պաշտոնական բացատրությունները, մեղմ ասած, տարօրինակ են: Հարևանության և ընդլայնման հարցերով Եվրամիության հանձնակատար Շտեֆան Ֆյուլեն մի քանի շաբաթ առաջ Երևանում կոչ արեց իշխանություններին բացել փաստաթղթերի բովանդակությունը և հասարակությանը ներկայացնել, թե ինչ հնարավորություն է տալիս ասոցիացիան զարգանալու համար: Բայց իշխանությունները գաղտնիությունը շարունակում են՝ անհասկանալի հղումներ անելով ինչ-որ ընթացակարգերի: Եվ սա, իսկապես, մտահոգիչ է, քանի որ խոսքը վերաբերում է Հայաստանի համար չափազանց կարևոր և միգուցե ճակատագրական նշանակություն ունեցող երևույթի, ինչի մասին ևս առիթ ենք ունեցել խոսելու:
Եթե գաղտնի են պահում, ուրեմն մի բան կա: Ի՞նչ կա: Ղարաբաղի մասո՞վ է ինչ-որ բան, թե՞ այլ հարցեր կան, որոնք իշխանությունները թաքցնում են հասարակությունից: Վերջերս մամուլում հայտնվեց լիտվացի երկու դիվանագետների զրույցի ձայնագրություն, որոնք խոսում էին ղարաբաղյան խնդրի մասին: Դատելով հասանելի պատառիկներից՝ այս մասով տրամադրությունները Հայաստանի համար կարծեք թե մտահոգիչ չեն, թեև, իհարկե, երկու լիտվացի դիվանագետները, մեղմ ասած, կաթիլ են այն գործընթացում, որի մեջ մտել է Հայաստանը Եվրամիության հետ:
Բոլոր դեպքերում, և ղարաբաղյան հակամարտության հանդեպ վերաբերմունքի, և այլ ներքին ու արտաքին հարցերի մասով ենթադրություններն ու գլուխկոտրուկներն իզուր են, և իշխանությունները պարտավոր են հասարակության առաջ բացել բովանդակությունն այն փաստաթղթերի, որոնց վերաբերյալ բանակցությունների ավարտի մասին արդեն հայտարարվել է: Սակայն, այս ամենով հանդերձ, կա խնդրի սկզբունքային, առանցքային ասպեկտը՝ Հայաստանը պետք է սերտացնի հարաբերությունը Եվրամիության հետ, որը աշխարհի ամենագնողունակ շուկաներից մեկն է: Եվ նախաստորագրման գործընթացը այս առանցքային խնդրին վերաբերող լուծում է: Բայց ոչ վերջնական լուծում:
Այսինքն՝ խոսքը ընդամենը նախաստորագրման մասին է: Նախածանցը պետք չէ բաց թողնել, մատնել անուշադրության: Այսինքն՝ Հայաստանի համար որևէ անդառնալի բան տեղի չի ունենում, և եթե կան մտահոգություններ, ապա նախաստորագրումից հետո դրանք անհնար է լինելու թաքցնել հասարակությունից: Եվ հետևաբար՝ հասարակությունը ունենալու է հնարավորություն իր կարծիքն ասել ու Հայաստանի իշխանություններին իր տեսակետը պարտադրել վերջնական ընթացակարգերից առաջ: Կան վերջնական ստորագրման, հետո վավերացման գործընթացներ, որոնք ահագին ժամանակ են պահանջելու, և հասարակությունը ունի իր կարծիքը թելադրելու հնարավորություններ: Հետևաբար՝ նախաստորագրումից պետք չէ ողբերգություն կամ աղետ սարքել: Իսկ անհրաժեշտության առումով, այդ քայլը կարևոր է, որովհետև մեծացնելու է Հայաստանի իշխանությունների պարտավորություններն ու պատասխանատվությունը հասարակության առաջ: Եվ այս իմաստով, անգամ եթե կան մտահոգիչ տարրեր, հասարակության համար նախաստորագրումը այդ տարրերի հասանելիության հնարավորություններն է մեծացնում:
Եվ ուրեմն՝ այս փուլում խնդիրը սկզբունքն է՝ Եվրամիության հետ հարաբերության ռազմավարության ճշգրտման տեսանկյունից: Հետևաբար՝ այս փուլում արտահայտվող դիրքորոշումները վերաբերում են ռազմավարական, արժեքային բաղադրիչին: Մանրամասնությունների փուլը գալու է նախաստորագրումից հետո: Այդ ժամանակ, իհարկե, փաստաթուղթը պետք է ենթարկվի մանրադիտակային զննության, առավելություններն ու վտանգները առավելագույն արդյունավետությամբ ախտորոշելու կամ հասկանալու համար, որպեսզի պարզ լինի, թե ով ինչ է կորցնում կամ շահում Հայաստանի համար կարևոր այս գործընթացում:
Լուսանկարը՝ Armenpress-ի
