«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է ԱԺ նախկին նախագահ, ՀՀԿ խմբակցության անդամ Սամվել Նիկոյանը:
– Պարոն Նիկոյան, Սերժ Սարգսյանը կհանդիպի Վլադիմիր Պուտինի հետ, չի բացառվում, որ հանդիպի նաև Իլհամ Ալիևի հետ: Ո՞րն է այս հանդիպումների նպատակը, և ի՞նչ ակնկալիքներ կան դրանից:
– Նախ ասեմ, որ անկախ արդյունքներից ցանկացած պարագայում հանդիպումը շատ ավելի դրական է, քան երբ չկա այդ հանդիպումը: Ինչ վերաբերում է արդյունքներին, ապա առանձնապես լավատես չեմ: Անցած բոլոր տարիներին Ադրբեջանն ամբողջովին այլ մեկնաբանություն է տվել միջազգային՝ ԵԱՀԿ-ի և ՄԱԿ-ի սկզբունքներին: Այդ իսկ պատճառով որևէ դրական ակնկալիք, թե ԼՂ խնդրի լուծման հարցում կարող է բեկումնային լինել, ես չեմ սպասում: Չէ՞ որ թե՛ համանախագահները, թե՛ միջազգային հանրությունը ազգերի ինքնորոշման իրավունքն այլ կերպ են պատկերացնում, քան Ադրբեջանը: Քանի դեռ ճիշտ չի հասկանում, դժվար է որևէ լուծում ակնկալել:
– Ադրբեջանի դիվերսիոն գործողությունների նկատմամբ հայտարարություններ արեցին տարբեր միջազգային կառույցներ, մինչդեռ ՀԱՊԿ-ը որևէ դիրքորոշում չարտահայտեց: Բայց չէ՞ որ ՀՀ-ն այդ կառույցի անդամ է, իսկ այդ կառույցն ինչ-որ առումով ՀՀ-ի անվտանգության երաշխավորն է:
– Որտեղից եք վերցնում այդ՝ անվտանգության երաշխավոր տերմինը: Եկեք այդ երաշխավոր բառը չօգտագործենք, որովհետև մեր անվտանգության թիվ մեկ երաշխավորը մեր բանակն է, մեր պետությունն է, մեր ազգն ու մեր ժողովուրդն է: Մենք կարող ենք ամբողջությամբ վստահ լինել և այդ տերմինը լիարժեք կարող ենք օգտագործել մեր պարագայում: Իսկ ՀԱՊԿ-ի դեպքում խոսքը գնում է տարածքային ամբողջականությանը և սահմանների անձեռնմխելիությանը վերաբերող իրական վտանգներին:
– Բայց այսօր կա այդ վտանգը: Ադրբեջանը դիվերսիոն գործողություններ է իրականացնում ՀԱՊԿ անդամ Հայաստանի նկատմամբ, նույնն է թե` ՀԱՊԿ-ի սահմաններին:
– Փոխհրաձգությունը և փոքր դիվերսիոն քայլերը դեռևս դրա ապացույցը չեն, այն հիմքը չէ, որի դեպքում ՀԱՊԿ-ը միջամտություն աներ: Անկեղծ ասած` ես էլ կցանկանայի ՀԱՊԿ-ից հայտարարություն լսել, բայց չեմ կարծում, թե հիմա այն իրավիճակն է, որ կոնկրետ քայլեր են անհրաժեշտ: Սահմանային նման միջադեպեր եղել են, հիմա էլ լինում են: Ճիշտ է, վերջին դեպքերը շատ բուռն էին, ու, ցավոք սրտի, ավելի շատ կորուստներ ունեցանք, ինչը տևական ժամանակ չէր եղել: Միգուցեև հայտարարության տեսքով կարելի էր ինչ-որ միտք ասել, բայց ամեն դեպքում իրավիճակն այնպիսին չէ, որ մենք ՀԱՊԿ-ից քայլեր ակնկալենք:
– Բայց գոնե կարող էր չէ՞ դատապարտող, հանդարտության կոչ հղող հայտարարություն անել: Չէ՞ որ ՀՀ-ն ՀԱՊԿ անդամ է, Ադրբեջանը՝ ոչ:
– Իհարկե, ցանկալի էր, որ նման հայտարարություն լիներ:
– Անցած տարի, երբ Ս. Սարգսյանը Մաքսային միությանը միանալու մասին հայտարարություն արեց, դա պատճառաբանվեց ՀՀ անվտանգության խնդիրներով: Փաստորեն այդ պատճառաբանությունն իրեն չարդարացրեց` հատկապես, որ Հայաստանն այս պահին անվտանգության որոշակի խնդիրներ ունի:
– Իսկ ի՞նչ է եղել մեր անվտանգությանը:
– Ադրբեջանը դիվերսիոն գործողություններ է անում մեր երկրի սահմանին, այդ երկրի ղեկավարությունը ռազմական հայտարարություն է անում: Դա արդեն մեր անվտանգության համար սպառնալիք է:
– Ալիև կրտսերը իշխանության գալու հենց առաջին օրվանից ամեն մի մանկապարտեզ բացելիս նման ռազմատենչ հայտարարություններ է անում: Նրա այդ պահվածքը նորություն չէ:
– Բայց դա էլ է սպառնալիք մեր երկրի անվտանգությանը:
– Եթե նրանք սահմանային միջադեպեր, նման ոտնձգություններ են իրականացրել, համարժեք պատասխան են ստացել: Փորձել են դիվերսիոն գործողություններ անել, շատ հատու, համարժեք պատասխան են ստացել: Եթե մի անգամ էլ փորձեն, նորից նման պատասխան կստանան: Եվ կարծում եմ, որ սա դաս է Ադրբեջանի համար, և եթե ուշադիր եք, նրանց հասարակության մոտ շփոթ, տարակուսանք կա, որովհետև իրենց ողջ քարոզչությունն այնպիսին է եղել, որ իրենք, իրենց բանակը հզորագույնն են, իրենց մասին առասպելներ են հորինել: Իսկ այս դեպքերի արդյունքում հասկացան, որ այդպես չէ: Եվ դա սառը ցնցուղ էր նրանց համար:
– Չե՞ք կարծում, որ ՌԴ-ն է հրահրում սահմանային այդ միջադեպերը` հատկապես, որ անընդհատ Ադրբեջանին զենք է մատակարարում և պայման չի դնում, որ այն չգործադրի իր ռազմավարական գործընկեր Հայաստանի նկատմամբ:
– Ցավոք սրտի, դա այդպես է, և դա դաշնակցային հարաբերությունների խախտման ցայտուն օրինակ է: Ինչ է նշանակում լինել ՀԱՊԿ անդամ, լինել ռազմավարական գործընկերներ և մեծաքանակ, շատ հզոր ու արդիական զենք վաճառել մեր հակառակորդին, և ընդամենը մի բացատրություն տալ, որ դա բիզնես գործարք է: Կարծում եմ, որ դա հայերիս համար քիչ մխիթարանք է: Մեզ քիչ է հետաքրքրում այն հանգամանքը, թե մեր նկատմամբ օգտագործվող այդ գերժամանակակից զենքը բիզնես-գործարքի, թե ինչ գործարքի արդյունքում է այդ երկրում հայտնվել:
– Երբ Ս. Սարգսյանը ՄՄ գնալու մասին հայտարարություն արեց, քաղաքագիտական շրջանակներում կարծիքներ էին հնչում, թե ՌԴ-ն է ՀՀ-ին ստիպում դա անել՝ այդպիսով վախեցնելով Ուկրաինային, որ չստորագրի Ասոցացման համաձայնագիրը: Հիմա էլ կարծիք կա, թե ՌԴ-ն է հրահրում այս դիվերսիոն գործողությունները, որպեսզի Արևմուտք-Ռուսաստան լարվածության շրջանակներում միջազգային հանրությանը ցույց տա, որ այս տարածաշրջանում ինքն է գերակայողը, կամ` Ուկրաինայի հարցում միջազգային հանրության հետ բանակցելու ժամանակ այս դեպքերը շահարկի:
– Յուրաքանչյուր ոք կարող է իր անձնական կարծիքն արտահայտել, վերլուծություն անել, որը կարող է իրականության հետ առնչություն չունենալ: Ես չեմ կարծում, որ ՌԴ-ին անհրաժեշտ է լրացուցիչ մեկ լարվածության օջախը: Ամեն դեպքում որևէ պետության, գործընկերոջը մեղադրելը ճիշտ չէ` հատկապես, երբ նրա հետ կապված ենք բազմաթիվ թելերով՝ և՛ անվտանգության, և՛ տնտեսական խնդիրներով:
– Այս շաբաթ ՌԴ վարչապետին ու նախագահին ներկայացվեց Հայաստանի՝ ԵՏՄ-ին անդամակցելու պայմանագիրը: Եվ դրան անմիջապես հաջորդեցին Վ. Պուտինի հեռախոսազրույցները Բելառուսի և Ղազախստանի նախագահների հետ, որտեղ քննարկվել է ԵՏՄ-ին ՀՀ անդամակցության հարցը: Չե՞ք կարծում, որ այդպիսով այս երկրների շարքում Հայաստանը ինչ-որ առումով ստորադասվում է:
– ԵՏՄ-ն դեռ չի գործում, գործում է ՄՄ-ն: Իսկ այդ միությունն ունի բազմաթիվ խնդիրներ: ԵՏՄ-ն կգործի 2015թ. հունվարի 1-ից, այժմ կազմավորման փուլում է, և բազմաթիվ չլուծված խնդիրներ կան այդ երեք պետությունների միջև: Ու այդ չլուծված խնդիրների շրջանակում էլ կարելի է դիտարկել այն բոլոր հայտարարությունները, որ անում են այդ երկրների նախագահները:
