Հայաստանի իշխանությունն ըստ երևույթին գիտակցում է, որ սպառել է ներքին սպառման համար կիրառվող իր պոպուլիստական քայլերի ներուժը, երբ Սերժ Սարգսյանի նախագահության մեկնարկին փորձում էին ցույց տալ, թե իբր կառավարումն իրականացվելու է` հասարակության պահանջները հաշվի առնելով:
Իրականում, Սերժ Սարգսյանի նախագահության երեք տարիները ցույց տվեցին, որ նրա կառավարումը իրականացվելու է` հասարակության շահերը ոտնահարելով:
Դրա վառ վկայությունն այն աղետալի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակն է, որ կա Հայաստանում, երբ մարդկանց համար օրեցօր դժվարանում են ապրելը, Հայաստանում բիզնես անելը: Քաղաքացիական իրավունքների և ազատությունների իրացման դժվարությունների մասին խոսելը ընդհանրապես ավելորդ է:
Ահա այդ պայմաններում իշխանությունը հասկացավ, որ ներքին սպառման պոպուլիզմի ժամանակը սպառվել է: Եվ առավել ևս տեսնելով, որ դա որևէ էֆեկտ չի տվել և որևէ կերպ չի ավելացրել իշխանության լեգիտիմության գրեթե զրոյական աստիճանը, Սերժ Սարգսյանը թերևս որոշել է փոխել պոպուլիզմի հասցեատերիոջը: Այժմ այդպիսին դառնում է Սփյուռքը:
Արդեն բավական երկար ժամանակ է, ինչ Սերժ Սարգսյանը Սփյուռքին փորձում էր գուրգուրել ազգայնական հողի վրա հնչեցվող ելույթներով, որոնց առանցքը պահանջատիրությունն էր: Այդ ելույթների բովանդակությունն այնպիսին էր, որ նույնիսկ հայ-թուրքական գործընթացի համար Սերժ Սարգսյանին դատափետող (իհարկե հաճախ անուղղակի) Դաշնակցությունը որևէ բան չի գտնում դրանցից այժմ դժգոհելու համար:
Այլ կերպ ասած, վերջին շրջանի իր ելույթներով Սերժ Սարգսյանը նույնիսկ Դաշնակցության հացը խլեց: Եվ այժմ էլ ավելի է զարգացնում իր նախաձեռնողականությունը: Արտաքին քաղաքականության ոլորտում նախաձեռնողականություն չստացվեց, կբավարարվեն Սփյուռքի հանդեպ քաղաքականության հարցերում: Բայց, կարծես թե այդ հարցում ցուցաբերվող նախաձեռնությունները ավելի տրամաբանական չեն, քան ընդհանուր արտաքին քաղաքականության հայտնի նախաձեռնությունները:
Սերժ Սարգսյանը որոշել է Հայաստանում երկպալատ խորհրդարան ստեղծել: Նրա այդ որոշման ավետիսը Սփյուռքին հասցրել է սփյուռքի հարցերի նախարար Հրանուշ Հակոբյանը:
Գաղափարն այն է, որ Հայաստանում ձևավորվի խորհրդարանի վերին պալատ` Սենատի պես մի բան, որին կանդամակցեն ոչ միայն հայաստանցիներ, այլ նաև Սփյուռքի ներկայացուցիչներ, այդպիսով Սփյուռքը հնարավորություն կստանա մասնակցել նաև Հայաստանի հանրապետության կառավարմանը:
Ո՞րն է Սերժ Սարգսյանի շարժառիթն այդ հարցում, և ինչո՞վ կարող է այդ թեման դառնալ ակտուալ: Որ Սփյուռքը ունի Հայաստանի կառավարման գործին մասնակցելու լուրջ հավակնություն, դա ակնհայտ է, ընդ որում` վաղուց:
Սփյուռքի տարբեր, շատ հաճախ նույնիսկ գաղափարապես իրար հակադիր թևեր պարբերաբար ներկայացնում են այդ հավակնությունները: Հայաստանը մշտապես զսպել է դրանք, քանի որ պարզ ու հստակ է առկա խնդիրը. Հայաստանի կառավարմանը մասնակցելու իրավունք պետք է ունենան մարդիկ, ովքեր Հայաստանի քաղաքացի են և ապրում են Հայաստանում: Չի կարող, ասենք, Լոս Անջելեսում, Նյու Յորքում, Փարիզում, Մոսկվայում կամ Լիբանանում ապրող և աշպատող որևէ այլ երկրի քաղաքացի հայ իրավունք ստանալ ընդունել Հայաստանում ապրող և աշխատող քաղաքացիների կյանքին առնչվող որոշումներ:
Սա ոչ միայն պարզ բարոյահոգեբանական խնդիր է, այլ այստեղ կա նաև միանգամայն ռացիոնալ բացատրություն. երկրի կյանքին վերաբերող որոշումներ կարող է կայացնել այն մարդը, ով ապրում է տվյալ երկրում, պատկերացնում է այն իրավիճակի առանձնահատկությունները, որ կան երկրում:
Առայժմ հստակ չէ, թե իր մտահղացման իրականացման ինչ մեխանիզմ է պատկերացնում Սերժ Սարգսյանը: Ասենք, արդյոք այդպես կոչված Սենատի անդամ դառնալ կկարողանա միայն այն մարդը, ով կընդունի Հայաստանի քաղաքացիություն և կտեղափոխվի Հայաստան ապրելու: Ընդհանրապես, արդյոք համանման պահանջներ ներկայացվելու են սփյուռքահայերին:
Իսկ ինչպե՞ս է լինելու սփյուռքում առաջադրումների և ընտրությունների մեխանիզմը: Կան բազմաթիվ այլ հարցեր, որոնք առաջանում են Սերժ Սարգսյանի մտադրությունից: Բայց միգուցե դրա հաշվարկն էլ հենց այդ հարցերի բազմազանությունն է, որը կարող է բավական բուռն քննարկումների ծավալման տեղիք տալ:
Ի վերջո խոսքը Սահմանադրության մեջ կատարվելիք փոփոխության մասին է: Սերժ Սարգսյանի հաշվարկը թերևս ոչ միայն զուտ Սփյուռքին ուղղված պոպուլիզմն է, որպեսզի Հայաստանում լեգիտիմության բացակայությունը փոխհատուցվի գոնե Սփյուռքի լեգիտիմությամբ, առավել ևս, որ միջազգային հանրության մասով էլ վստահություն կորչում է` այդ թվում արաբական աշխարհին նայելով, ուր կործանվում են կարծես թե մինչ այժմ Արևմուտքի հետ որևէ խնդիր չունեցող և իրենց համար հանգիստ կառավարած բռնապետական ռեժիմները, այլ նաև նախընտրական հնարավոր հաշվարկը:
Բանն այն է, որ Սերժ Սարգսյանն այդպիսով գուցե փորձում է նախընտրական օրակարգի մեջ ներառել այդ թեման, որը կարող է լինել ներքին թեմաներից շեղող հիանալի խայծ: Պետք չէ բացառել, որ գուցե Սերժ Սարգսյանը փորձի երկպալատ խորհրդարան ստեղծելու սահմանադրական փոփոխության նախաձեռնությունը հանրաքվեի դնել հենց խորհրդարանի ընտրությանը զուգահեռ:
Այսինքն, լինի թե՛ խորհրդարանի ընտրություն, թե՛ Սահմանադրության փոփոխության հանրաքվե: Այդպիսով, երկպալատ խորհրդարանում սփյուռքահայության ներգրավման գաղափարն իր առաջացրած բազմաթիվ հարցերով կարող է դառնալ այնպիսի բուռն կրքերի և բանավեճերի բորբոքման առիթ, որ դրա մոտ ստվերում կարող են մնալ զուտ Հայաստանի քաղաքացիներին հետաքրքրող կենսական խնդիրները, սոցիալական, իրավական, քաղաքական լրջագույն հարցերը:
Այստեղ իսկապես լուրջ վտանգ կա, քանի որ ինքնին երկպալատ խորհրդարանի և դրանում սփյուռքահայության անդամության հարցը բավական լրջագույն և պետության ապագայի տեսանկյունից խիստ կարևոր հարց է, որը կարիք ունի իսկապես շատ լուրջ ու հանգամանալից քննարկման:
Բայց, մյուս կողմից, Հայաստանի հանրապետությունում կան ոչ պակաս կարևոր և կենսական նշանակության հարցեր, որոնք նույնպես գերկարևոր նշանակություն ունեն պետության ապագայի տեսանկյունից:
Մինչդեռ կարծես թե էական վտանգ կա, որ իր հարցերը լուծելու համար իշխանությունը կարող է շիլաշփոթ անել պետության համար այդ կարևորագույն հարցերը:
