ԱՄՆ նախագահի ընտրության համար պայքարող Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ հայերը նախանձելի ոգի ունեն, լավ գործարար են և ոգով իրենց հայրենիքի հետ են անմնացորդ: Կաշխատենք որոշակի ուղղություններով՝ ասել է Թրամփը ի պատասխան հայկական բողոքի ակցիաների, որոնց ականատես է եղել Կալիֆոռնիայում:
Մի քանի օր առաջ էլ ԱՄՆ պետքարտուղար Պոմպեոն էր հույս հայտնել, որ հայերը կկարողանան պաշտպանվել ադրբեջանական գրոհներից՝ հայտնելով նաև, որ Թուրքիան է աջակցում այդ գրոհներին: Ի՞նչ են դրանք՝ Թրամփի և ավելի վաղ էլ Պոմպեոյի հայտարարությունները: Դրանք քաղաքական անհամարժեքությա՞ն վկայություններ են, մեսիջնե՞ր են, թե՝ հայեր, դուք ձեր գլխի ճարը տեսեք, թե՞ Վաշինգտոնը իսկապես աշխատում է ինչ-որ ուղղություններով՝ ինչպես հայտնել է Թրամփը, բայց արդյունավետ լինելու համար շատ կարևոր է համարում, որ հայերը իրենց ուժով կարողանան շարունակել դիմադրությունը:
Բայց այստեղ առաջանում է թերևս էական հարցը՝ ինչպիսին է հայ-ամերիկյան քաղաքական կոմունիկացիան այդ պատերազմական շրջանում՝ առնվազն հասկանալի լինելու համար, թե ինչ են պարունակում այդ հայտարարություններն իրենց տողատակում: Որովհետև հանրությունը գուցե կարող է մնալ ենթադրությունների, անգամ շատ դեպքերում գուշակությունների մակարդակում, սակայն այդպիսին չի կարող և չպետք է լինի ռազմաքաղաքական մակարդակը: Այդ մակարդակում ամերիկյան ազդակները պետք է լինեն հասկանալի, դրանց տողատակը պետք է լինի շատ հստակ: Եվ ըստ այդմ՝ կարևոր է, թե ինչպիսին է քաղաքական կոմունիկացիան Երևանի և Վաշինգտոնի միջև:
Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը դեռևս պատերազմի առաջին շաբաթվա ընթացքում իր հարցազրույցներից մեկում նշել էր, որ կա հայ-ամերիկյան ինտենսիվ շփում: Օրերս հայտնի դարձավ, որ նախապատրաստվում է Հայաստանի արտգործնախարարի այցը Միացյալ Նահանգներ, որը սպասվում է առաջիկա օրերին: Այդ այցի առիթը՝ ռազմավարական երկխոսության ձևաչափով երկրորդ փուլի հանդիպումների եզրափակիչ մասը, առկա էր վաղուց, պատերազմից առաջ: Սակայն հասկանալի է, որ պատերազմը մտցնում է արդեն բոլորովին նոր բովանդակություն և օրակարգ: Ըստ այդմ՝ այցը ստանում է բազմակի կարևորություն, այդ համատեքստում նաև Մնացականյան-Պոմպեո ձևաչափը, որն ակնկալվում է այցի համատեքստում:
Անկասկած է, որ Միացյալ Նահանգները հետխորհրդային Կովկասում անվտանգության համակարգը և հավասարակշռությունն ապահովելու գործում առանցքային դերակատար է, ինչը էլ ավելի է զգալի հենց այժմ, երբ ակնհայտ է, որ Ռուսաստանը մի շարք խնդիրների բերումով ունի հավակնոտ Թուրքիային զսպելու ներուժի շոշափելի անկում: Թուրքիայի գործոնը անշուշտ հետևանք է Ռուսաստան-ԱՄՆ-Թուրքիա եռանկյունում ծավալված հակասական իրողությունների և շահերի բախման, սակայն ակնառու է նաև, որ Հայաստանն ու Արցախն են եղել այդ եռանկյունում, և հիմա փաստացի սեղմված են այդ շահերի բախման կիզակետում: Հայաստանի խնդիրն է Միացյալ Նահանգներին համոզիչ բացատրել, որ այդ կիզակետում Հայաստանն ունի իր շահերը և անվտանգային էքզիստենցիալ և անգամ քաղաքակրթական խնդիրները: Ի վերջո, ԱՄՆ նախագահ Թրամփն ինքն էր 2017 թվականի ապրիլի 24-ին հայերի ցեղասպանության տարելիցի մասին ուղերձում նշել Օսմանյան Թուրքիայում հայկական քաղաքակրթության մասին, դրա դեմ ուղղված եղեռնագործության մասին:
Այժմ Էրդողանը շարունակում է կամ փորձում է շարունակել նույնը հայկական քաղաքակրթության դեմ, որը հայ ժողովուրդը փորձում է կերտել իր ինքնիշխան պետականության տարածքում: Այդ պետականությունը մենք մի շարք իրողությունների և գործոնների բերումով ստիպված ենք կառուցել աշխարհաքաղաքական բարդ շահերի հորձանուտում՝ գտնելով այդ շահերի բախման պայմաններում մեկ կետում դրանց համադրման մեր բանաձևը:
