Վերաքննիչ քրեական դատարանում այսօր սկսվեց Պարույր Հայրիկյանի դեմ կատարված մահափորձի գործով բերված վերաքննիչ բողոքների քննությունը, որը, դատարանի որոշմամբ կատարվում է վճռաբեկության կարգով:
Պարույր Հայրիկյանի ներկայացուցիչը ներկայացրեց բերված բողոքը, որով պահանջել են ամբաստանյալներից բռնագանձել 43 միլիոն դրամի չափով գումար՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում:
Սամվել Հարությունյանի շահերի պաշտպան Գայանե Գալոյանը ներկայացրեց, որ ամբաստանյալները քննության բոլոր փուլերում նշել են, որ սպանելու դիտավորություն չենհ ունեցել, միայն Պարույր Հայրիկյանին վախեցնելն է եղել նպատակը:
Կրակոցներից հետո Խաչատուր Պողոսյանն ասել է. «Շատ վատ բան եղավ, կրակոցը դիպավ Հայրիկյանին»: Եթե սպանելու մտադրություն ունենային, նման բան չէին ասի:
Քաղաքականությունը Սամվել Հարությունյանին բոլորովին չի հետաքրքրել:
«Փառք Աստծո, բոլորս Հայրիկյանին կենդանի ենք տեսնում»,- ասաց Գ. Գալոյանը:
Հարությունյանն ու Պողոսյանը չպետք է մեղադրվեին պետական, քաղաքական գործչին կյանքից զրկելու փորձի համար՝ նրա քաղաքական գործունեությունը դադարեցնելու դիտավորությամբ: Դա չի եղել նրանց նպատակը, այլ միայն՝ նախագահի թեկնածու Հայրիկյանին վախեցնելը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-305 հոդվածով մեղադրանք չպետք է առաջադրվեր:
Հարությունյանի մեղավորությունը իրեն մեղսագրված արարքում ապացուցված չէ:
Ըստ պաշտպան՝ պետք է բեկանել դատավճիռը Հարությունյանի մասով, փոփոխել՝ մեղմացնելու առումով: Անհնարինության դեպքում գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության:
Խաչատուր Պողոսյանի շահերի պաշտպան Ավետիսյանը պնդեց բողոքը: Պողոսյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի, սպանելու դիտավորություն չի ունեցել, միայն վախեցնելու մասին է խոսք գնացել:
Զենքը պահել է Հայրիկյանից աջ, որպեսզի նրա վրա չկրակի, բայց Հայրիկյանը շարժվել է, ու կրակոցը դիպել է նրան:
Մեղադրանքի համար հիմք են ընդունվել Հայրիկյանի հակասական ցուցմունքները: Նա պնդել է, թե կրակողը չէր կարող վախեցնելու մտադրություն ունենալ: Բայց պաշտպանի կարծիքով՝ Հայրիկյանի ցուցմունքներն արժանահավատ չեն: Նույնիսկ սխալ է նկարագրել կրակողին: Սպանելու դիտավորություն ունենալու դեպքում կրակողը կարող էր սպանել, ոչ մի խոչընդոտ չի եղել: Անհիմն է Հայրիկյանի պնդումը, թե Բարձրյալն է միայն փրկել իր կյանքը: Հայրիկյանն իր վրդովմունքն է հայտնել, որ Սեդրակյանն իրեն թույլ է տվել ասելու. «Իմ մեկ մեքենան ավելի արժե, քան Պարույր Հայրիկյանը»: Բայց քննության ընթացքում չի բացահայտվել, թե ինչի հետ էր կապված Հայրիկյանի ու Սեդրակյանի միջև լարվածությունը:
Կամայական, հակասական, չապացուցված հանգամանքներ են դրվել մեղադրանքի հիմքում: Չի հիմնավորվել, որ կրակոցներն արձակվել են ոչ թե ֆիզիկական անձ Հայրիկյանի, այլ հենց քաղաքական գործիչ Հայրիկյանի վրա: Չի բացահայտվել, թե Հայրիկյանի սպանությունն ավելացնելո՞ւ էր Սեդրակյանի ընտրազանգվածը: Ի՞նչ նպատակի էր նա հասնելու՝ Հայրիկյանի սպանությունը պատվիրելով:
Պողոսյանը սպանության պատվեր չի ստացել, կրակոցները չի ուղղել Հայրիկյանի վրա: «Սպանություն» բառն անգամ քրեական գործում չկա՝ ըստ պաշտպանի:
Պողոսյանի մեղավորության վերաբերյալ կասկածները չեն փարատվել նախաքննության ու դատաքննության ընթացքում, այդ կասկածները պետք է մեկնաբանվեին հօգուտ ամբաստանյալի:
Պաշտպանական կողմը հույս ունի, որ վերաքննիչ դատարանը կհանգի եզրակացության, թե Պողոսյանի մեղքն ապացուցված չէ 34-305 հոդվածով: Նրա արարքը համապատասխանում է 113 հոդվածին: Դատավճիռը մասնակիորեն պետք է բեկանել, ճիշտ քրեաիրավական գնահատական տալ:
Պողոսյանն ավելացրեց, որ ցանկացել է միայն վախեցնել Հայրիկյանին: «Թող ինձ ների Հայրիկյանը, պիտի ասեմ, նա սուտ ցուցմունք է տվել, թե նախորդ օրը տեսել է նույն կրակողին իրենց շքամուտքում»:
«Էն մասին ասեք, որ վախեցնելու համար «փըխկ» չեք ասել, այլ զենքը վերցրել ու կրակել եք»,- հարցրեց նախագահողը: «Հայրիկյանը փըխկից չէր վախենա: Գազային ատրճանակ գնելու համար փող չունեինք, կրակեցինք այն զենքով, որն ունեինք: Զենքը արդեն լիցքավորված էր, ուրիշ կողմ պիտի կրակեի:
Վախեցնելու նպատակը կապված չէ քաղաքական գործունեության հետ: Սամվելն է ասել, որ պիտի վախեցնենք, հետո պիտի Սեդրակյանին ասեր՝ վախեցրինք, որ Սեդրակյանը փողը տար»: «Փողը ի՞նչ կապ ուներ Հայրիկյանի հետ»,- հարցրեց նախագահողը: Հստակ պատասխան չեղավ: Ամբաստանյալն ասաց. «Զենքի հազար դոլարը եթե Հարությունյանը վերցրել է, որտե՞ղ է գրված, որ էդ փողից ինձ տվել է: Սեդրակյանը կապ չունի Հայրիկյանի հետ: Դա մենք ասել ենք դատարանում: Իմ արարքը սխալ է որակված»:
Վարդան Սեդրակյանի շահերի պաշտպան Սիրունյանը պնդեց, որ Սեդրակյանը կապ չունի այս գործի հետ, հետևություններն արվել են ենթադրություններով:
Ըստ պաշտպանի՝ ապացուցված չէ, թե ի՞նչ շարժառիթներով էր Սեդրակյանը ցանկանում կյանքից զրկել Հայրիկյանին: Դատավճիռը չունի պատճառաբանական մաս:
Ստացվում է, որ Սեդրակյանը միայն «դիլխոր չեք մնա» ասելով՝ իր չակերտավոր հանցակիցներին ուղարկել է մարդ սպանելու: Նրան հետևելու համար հատկացրել է իր մեքենան, որ ակնհայտ լինի, թե Սեդրակյանն է կազմակերպել:
Պաշտպանը խնդրեց դատավճիռը բեկանել, Սեդրակյանին արդարացնել:
Սեդրակյանը միացավ պաշտպանին: «Նախագահական ընտրություններից ութուկես ամիս առաջ ասուլիս եմ հրավիրել ու հայտարարել, որ նախագահական ընտրություններում առաջադրելու եմ իմ թեկնածությունը: Հիմա էլ չեմ ափսոսում իմ այդ քայլի համար»,- ասաց Սեդրակյանը:
Ապա ներկայացրեց իր նախընտրական ծրագիրը: Նա ընդգծեց, որ ինքն է առաջինն ասել, թե Հայաստանը պիտի միանա Մաքսային միությանը, այն ժամանակ շատերը հեգնանքով են ընդունել այդ հայտարարությունը:
Ըստ Սեդրակյանի՝ Հայրիկյանի հետ քաղաքական և այլն դրդապատճառ ինքը չէր կարող ունենալ: Հայտարարեց, որ անկախ ամեն ինչից վստահ է, որ արդարացվելու է, Հայաստանի չորրորդ նախագահն ինքն է լինելու, որովհետև առաջիկա նախագահական ընտրություններում հենց ինքն է ՀՀ նախագահ ընտրվելու:
Սեդրակյանն առաջարկեց, որ ստուգվի՝ որևէ մեկն իր հաշվեհամարներին գումար փոխանցե՞լ է, թե՞ ոչ, ինչը բազմիցս հայտարարել է տուժող Հայրիկյանը:
«Հայրիկյանը բացահայտ կեղծիքի է գնում, որովհետև գիտի, որ եթե որևէ թեկնածուի հաշվին խոշոր գումար փոխանցվեր, դա կարող էր քրեական գործ հարուցելու պատճառ հանդիսանալ: Ինձ այդ դեպքում չէին գրանցի:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռից հետո անգամ ինձնից գումար են պահանջել, կուզեի, որ այդ մարդիկ հրավիրվեին դատարան: Ինձ ազատազրկել են 14 տարով: Լավ: Բայց ի՞նչ եմ արել: Ի՞նչ շահ ունեի, եթե Հայրիկյանը կյանքից զրկվեր: Ստացվում է, որ մի օր գրասենյակ եմ գնացել, առանց պատճառի որոշել եմ Հայրիկյանին սպանել, դա էլ հանձնարարել եմ հարևանիս: Ֆիլմեր ենք դիտում, գրքեր ենք կարդում, նման հանձնարարություն մի քանի հոգու չեն տալիս: Բայց իբր ես Խաչիկին էլ եմ կանչել: Լավ է՝ չեն ասել՝ լրագրողների էլ էի հրավիրել Հայրիկյանին սպանելու հանձնարարություն տալու ժամանակ:
Կրակոցներից հետո ի՞նչն էր ինձ խանգարում, որ երկու ամբաստանյալներին հեռացնեի հանրապետությունից: Ես էլ կարող էի երկրից հեռանալ: Դե թող Վարդանին գտնեին ամբողջ աշխարհում: Տրամաբանական ոչ մի քայլ չկա դեպքից հետո իմ պահվածքում, եթե ես էի կրակոցները պատվիրել: Նորմալ բանականության տեր մարդը, որ քառասունվեց տարի ապրել ու քաղմասի տեղը չի իմացել, զբաղվել է էպոսների մեկնաբանություններով, նման բան կարո՞ղ էր անել:
Ես ուզում եմ, որ վերաքնվի գործը, ստուգվեն իմ բանկային հաշիվների բոլոր շարժերը: Ինձ դատապարտել են երկու հոգու ցուցմունքի հիման վրա: Փաստեր, ապացույցներ չկան: Վախեցնելու հրահանգն էլ ապացուցված չէ: Երեսունյոթ թիվը չէ: Էլ ինչի՞ էին դատաքննություն անցկացնում: Ինձ թվում է՝ այլ խաղացողներ կան, ում ձեռք է տալիս, որ ես գտնվեմ բանտում»,- եզրափակեց Վարդան Սեդրակյանը:
Հայրիկյանի ներկայացրած քաղհայցի պահանջը անհիմն գնահատեց պաշտպան Գալոյանը: Պաշտպան Ավետիսյանը նշեց, որ քաղհայցը հիմնավոր լինելու դեպքում բժշկական հաստատություններից համապատասխան փաստաթղթեր պիտի լինեն, դրանք հետազոտվեն մասնագետների կողմից կամ փորձաքննությամբ: Տուժողի քաղհայցի պահանջը հենց այս առումով հիմնավոր չէ:
Սիրունյանը նշեց, որ քաղհայցի հարցն առանց քննության թողնելն ընդհանուր իրավասության դատարանի միակ ճիշտ քայլն է եղել:
Սեդրակյանը նշեց, որ տուժողը լսել է, թե ամբաստանյալը նյութական հնարավորություն ունի, որոշել է նրանից փող ստանալ, քաղհայցը հիմնավոր չէ, ըստ դատական պրակտիկայի՝ թող գտնեն մեկին, որ նման վնասվածքի դեպքում այդքան նյութական պահանջ է ներկայացրել ու հատուցում ստացել:
Հայրիկյանի ներկայացուցիչը համեմատություն կատարեց Քենեդու սպանության հետ՝ ասելով, որ Հայրիկյանի նկատմամբ քաղաքական հանցագործություն է կատարվել: Ամբաստանյալների մեղքը, ըստ տուժող կողմի, ապացուցված է: Դատավճիռը արարքների որակման ու պատիժների մասով չպետք է փոփոխվի:
Մեղադրող Արամ Ամիրզադյանն առարկեց ամբաստանյալների բերած վերաքննիչ բողոքների դեմ:
Դատարանը մեղադրողի ելույթն ընդմիջելու համար դիտողություն արեց Վարդան Սեդրակյանին, ով իր մեղավորությունը հաստատող ապացույցներ էր պահանջում:
«Կարո՞ղ եք բացի երկու հոգու ցուցմունքներից, Սեդրակյանի մեղքը հաստատող այլ ապացույց նշել»,- մեղադրողին հարցրեց նախագահողը:
Մեղադրողը մատնանշեց «Հայկական ժամանակ» օրաթերթը, որի վրա Սեդրակյանը սլաք էր դրել, իսկ Պողոսյանի ցուցմունքով՝ այդ սլաքը դրվել էր Հայրիկյանի սպանության պատվերը տալու ժամանակ:
Մեղադրողը հիշատակեց նաև հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսումները:
Մեղադրողի կարծիքով՝ ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ ամբաստանյալների ու նրանց շահերի պաշտպանների բերած վերաքննիչ բողոքները՝ մերժել:
Տուժողի քաղհայցի պահանջի վերաբերյալ մեղադրողն ասաց, որ պետությունն անհատույց է տուժողին տվել քսան միլիոն դրամ: Պետության շահ չկա, դատախազը չի կարող միջամտել: Բայց հանցագործությամբ պատճառված վնասը պետք է հատուցվի: Այս հարցի լուծումը մեղադրողը թողեց դատարանի հայեցողությանը:
Դատարանը մերժեց ամբաստանյալ Սեդրակյանի և պաշտպան Սիրունյանի միջնորդությունը՝ վկաներ լսելու, բանկային հաշիվներ ստուգելու, գործը վերաքննության կարգով քննելու վերաբերյալ:
Վերաքննիչ քրեական դատարանը հեռացավ խորհրդակցական սենյակ:
