Երևանում այսօր տեղի կունենա Հայաստանի և Թուրքիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականների հանդիպումը, որով երկու թիմերը մեկնարկում են Եվրո 2024-ի ընտրական մրցաշարը: Երբ Հայաստանն ու Թուրքիան հայտնվեցին նույն խմբում, այդ հանգամանքը անմիջապես առաջացրեց ասոցիացիաներ 2008-ի ֆուտբոլային դիվանագիտության հետ, հատկապես, որ 2021 թվականի հունվարից փաստացի մեկնարկել էր հայ-թուրքական կարգավորման գործընթացի մի նոր փուլ՝ հատուկ ներկայացուցիչների մոսկովյան հանդիպումով: Ասոցիացիաներն իհարկե անխուսափելի էին, բայց հարկ է նկատել, որ իրավիճակները բացարձակապես տարբեր են և այդ առումով իհարկե ֆուտբոլային հանդիպումը թերևս ոչ մի բանի բացարձակ չափիչ չէ:
Ավելին, հատկանշական է, որ, եթե այն հանդիպումը ինքնին դարձել էր գործընթացի՝ ֆուտբոլային դիվանագիտության մեկնարկի առիթ և Սերժ Սարգսյանը հենց ֆուտբոլ դիտելու առիթով Աբդուլահ Գյուլին հրավիրեց Երևան, ապա այս հանդիպումը տեղի է ունենում արդեն իսկ որոշակիորեն ծավալված գործընթացի պայմաններում, երբ հայտարարվում է նույնիսկ որոշակի պայմանավորվածությունների մասին: 2022-ի հուլիսին, երբ Վիեննայում տեղի ունեցավ հատուկ ներկայացուցիչների չորրորդ հանդիպումը, հայտարարվեց առաջին կոնկրետ պայմանավորվածությունների մասին՝ սկսել ուղիղ ավիաբեռնափոխադրումներ և բացել հայ-թուրքական սահմանը երրորդ երկրների քաղաքացիների համար: Մի քանի շաբաթ առաջ Երևանը հայտնեց, որ Թուրքիան իրազեկել է ուղիղ ավիաբեռնափոխադրումների արգելքը հանելու համար, թեև դա դեռևս չի նշանակում ոչինչ, որովհետև պետք է քննարկվի ավիաբեռնափոխադրումների իրականացման տեխնիկական կարգը: Իսկ Հայաստան-Թուրքիա ֆուտբոլային խաղի նախօրեին Հայաստանի արտգործնախարարը հայտարարեց, որ պայմանավորվածություն կա մինչև զբոսաշրջային սեզոնի մեկնարկ բացել հայ-թուրքական սահմանը երրորդ երկրների քաղաքացիների համար: Այդ ամենի ֆոնին, փետրվարին հայ-թուրքական սահմանը բացվեց, բայց ժամանակավոորապես՝ Մարգարայի կամրջով անցնող մարդասիրական բեռների համար, որոնք Հայաստանի օգնությունն էին տեղափոխում Թուրքիայում ավերիչ երկրաշարժիչ տուժած քաղաքացիներին:
Հայաստանը տրամադրեց մարդասիրական օգնություն, ուղարկեց փրկարարներ, տեղի ունեցավ Փաշինյան-Էրդողան հեռախոսազրույց, Հայաստանի արտգործնախարարը այցելեց Անկարա ու եղավ նաև երկրաշարժից տուժած գոտում, հանդիպելով այնտեղ մարդկային կյանքեր փրկող հայ փրկարարների հետ: Այդ ամենով հանդերձ, կա մի հանգամանք, որը թերևս գոնե այս փուլում ունենալու է հայ-թուրքական հարաբերության կարգավորման գործընթացի և ընդհանրապես Թուրքիայի հետագա վարքագծի հարցում առանցքային նշանակություն: Եվ դա իհարկե հայ-ադրբեջանական հարաբերությունը կամ գործընթացը չէ, որով Անկարան նաև պայմանավորում է Հայաստանի հետ հարաբերության հեռանկարը: Դա շատ խորքային ու բազմաշերտ և նուրբ, ոչ միարժեք հանգամանք է, և առավել երկարաժամկետ ազդեցության: Տվյալ պարագայում առանցքայինը մայիսի 14-ին սպասվող՝ Թուրքիայի նախագահի ընտրությունն է, որը գործնական իմաստով Էրդողանի և նրա կառավարող թիմի համար դիտվում է «կյանքի ու մահվան» հարց, քանի որ պարտության դեպքում մեծ է դիտվում Էրդողանի և թիմի անդամների ընդհուպ քրեական ռիսկերի պատասխանատվության հավանականությունը: Հենց Էրդողանի և նրա կառավարած համակարգի հետագա քաղաքականությունն ու վարքագիծը , և այդ թվում Հայաստանի հանդեպ դիրքավորումը չափելի է լինելու նախագահի ընտրությունից հետո, կախված ոչ միայն դրա արդյունքից՝ Էրդողանը կհաղթի՞, թե ոչ, այլ, թե ի՞նչ ձևով, ինչ գնով կլինի այդ հաղթանակը: Իսկ այսօր մաղթենք նվազագույն քաղաքականացվածությամբ հանդիպում և հաղթանակ Հայաստանի հավաքականին:
