Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի ստորին պալատը ևս ընդունեց Արցախի անկախության ճանաչման մասին բանաձև ու համապատասխան քայլի հորդոր հղեց գործադիր իշխանությանը: Ֆրանսիայի գործադիր իշխանությունը, սակայն, դատելով առկա իրողություններից և հայտարարություններից, չի պատրաստվում շտապել այդ հորդորն ընդունելու հարցում: Դրա մասին վկայեց նաև երեք համանախագահ երկրների հայտարարությունը, որ տարածվել է նախօրեին: Այդուհանդերձ, քաղաքական ակտը առկա է, և հարցը առնվազն խորհրդարանական մակարդակում բերվել է օրակարգ: Ավելին, Ֆրանսիայի խորհրդարանը այդ իմաստով մի կողմից՝ հավելյալ խաղաքարտ է տվել գործադիրի համար, մյուս կողմից՝ նաև ստեղծել նախադեպ այլ երկրների առումով: Կմիանա՞ն արդյոք այլ երկրներ Ֆրանսիային ու Բելգիային: Առավել ևս, որ Մինսկի խմբի համանախագահ Ֆրանսիայից բացի, մյուս համանախագահ ԱՄՆ-ը ևս ակնարկում է կարգավիճակի հարցի մասին՝ նշելով, որ պետք է լինի լիարժեք կարգավորում, նոյեմբերի 9-ը կարգավորում չէ:
Կասկածից գրեթե վեր է, որ իրական քաղաքականության ռեժիմում Ֆրանսիան ու ԱՄՆ-ը չեն խանգարել Ռուսաստանին և Թուրքիային՝ Կովկասում նրանց խոշոր հաշվով թողնելով մենակ: Տեսակետները, թե ունեին առաջարկ, բայց Նիկոլ Փաշինյանը կամ Զոհրաբ Մնացականյանը չգնացին Ժնև, այլ գնացին Մոսկվա, թերևս չեն արտացոլում խնդրի խորքային էությունը: Դրանք թերևս Հայաստանում շրջանառվող հայտնի ընդդիմադիր «թեզի» հայելային արտապատկեր են, թե Նիկոլ Փաշինյանը «փչացրեց» ՌԴ-ի հետ հարաբերությունը, և դրա համար էլ ՌԴ-ն բավարար չօգնեց: Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան համաշխարհային ուժային կենտրոններ են, որոնք առաջնորդվում են շահերով, այդ շահերի առաջնահերթության գնահատումով, ըստ այդմ՝ որևէ տեղում միջամտելու անհրաժեշտության պարագայում նրանք գտնում են միջամտելու ձևեր ու մեխանիզմներ: Եթե, օրինակ, ԱՄՆ-ը որոշելու էր խանգարել Թուրքիային ու Ռուսաստանին հերթական անգամ Կովկասը բաժանելու հարցում, ապա ԱՄՆ-ն իր միջամտության հարցը իրական քաղաքականության ռեժիմում չէր թողնելու Նիկոլ Փաշինյանի գնալ-չգնալու վրա: Ռուսաստանին ու Թուրքիային թողել են մենակ, այսպես ասած՝ «աքլորակռվի»:
Այլ հարց է, որ Հայաստանը տարիներ շարունակ, այդ թվում՝ հետհեղափոխական երկամյակում, չի հասել բավարար արդյունքի, որպեսզի Արևմուտքը թույլ չտա ռուս-թուրքական «աքլորակռիվ» հայերի կյանքերի ու տարածքների հաշվին: Ռուսաստանին ու Թուրքիային թողել են, որովհետև վստահ են, որ ինչպիսին էլ լիներ պատերազմի արդյունքը, միևնույն է՝ դրա հետագա սպասարկման հարցում տնօրինողը՝ լինի Թուրքիան, թե Ռուսաստանը, ի վերջո հայացքը հառելու է արևմտյան աջակցության: Ռազմավարական իմաստով ՌԴ-ն էլ, Թուրքիան էլ կախված են լինելու ԱՄՆ-ի հետ գործակցության աստիճանից:
Ի դեպ, հատկանշական է, որ Էրդողանն արդեն ջանքեր է գործադրում Բայդենի վարչակազմի հետ ջերմացման ուղղությամբ: Ռուսաստանը փորձելու է մրցակցել, ինչն արդեն իսկ արտահայտվեց նախօրեին ՀԱՊԿ վեհաժողովի ամփոփիչ հայտարարությամբ, որտեղ կա ՆԱՏՕ-ի հետ համատեղ հանդիպումների կոչ:
Այդ ֆոնին Արցախի կարգավիճակի հարցը դառնում է արդիական՝ իր հերթին դիվանագիտական քաղաքական աշխատանքի դաշտ բացելով Հայաստանի համար: Բայց այդ աշխատանքի համար պետք է սուբյեկտային Հայաստանը, ինչը, մեղմ ասած, խնդիր է նոյեմբերի 9-ից հետո: Ով և ինչպես կարող է լուծել Հայաստանում սուբյեկտության վերականգնման հարցը, որովհետև այդ առումով առայժմ իշխանությունը, ընդհանուր հայտարարություններից բացի, չի անում ոչինչ, իսկ ընդդիմությունն էլ, իշխանափոխության պարզունակ մեխանիզմից բացի, չի առաջարկում բովանդակային այլ բան:
