Քիմիայի բնագավառում 2020 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ են դարձել Էմանուել Շարպանտիեն (Մաքս Պլանկի ընկերության Ինֆեկցիոն կենսաբանության ինստիտուտ) և Ջենիֆեր Դուդնան (Բերքլիի Կալիֆոռնիական համալսարան)՝ «համագենի խմբագրման մեթոդի զարգացման համար»:
Նոբելյան կոմիտեի կայքում, որտեղ իրականացվում է հաղթողների հայտարարման արարողության հեռարձակումը, նաև հրապարակել են գիտնականների հետազոտությունների մասին մամուլի տեղեկագիրը: Հաղթողները կբաժանեն 10 մլն շվեդական կրոնի չափով դրամական մրցանակը: Նոբելյան կոմիտեն գենետիկական խմբագրման համակարգը գնահատել է որպես մեթոդ: Իր մամուլի տեղեկագրում կոմիտեն նշում է, որ Շարպանտիեն և Դուդնան 2012 թվականին բացահայտել են գենային տեխնոլոգիայի գործիքներից մեկը՝ այսպես կոչված CRISPR/Cas9-ի գենետիկական մկրատները: Այդ տեխնոլոգիայի միջոցով գիտնականները կարող են բարձր ճշգրտությամբ փոխել կենդանիների, բույսերի և միկրոօրգանիզմների ԴՆԹ-ն: Այդ տեխնոլոգիան հսկայական ազդեցություն է գործել կյանքի վերաբերյալ գիտության վրա, ներդրում է անում քաղցկեղի բուժման նոր մեթոդների մեջ և կարող է իրականացնել ժառանգական հիվանդությունների բուժման մասին երազանքը: Այն ժամանակվանից, երբ Շարպանտիեն և Դուդնան 2012 թվականին բացահայտեցին «մոլեկուլային մկրատները», CRISPR/Cas9 համակարգը դարձել է գենետիկ խմբագրման ամենատարածված մեթոդը:
Այդ գործիքը նպաստել է հիմնարար հետազոտությունների բնագավառում բազմաթիվ կարևոր բացահայտումներին: Ժամանակի ընթացքում հայտնվել են մոդիֆիկացիայի համակարգեր. այժմ ծագումնաբանները կարող են ոչ միայն հատել հաջորդականությունը ԴՆԹ-ից, այլև խմբագրել ՌՆԹ-ն, ինչպես նաև փոխել առանձին նուկլեոթիդներ՝ առանց գենոմը վնասելու: Նոբելյան շաբաթն այս տարի սկսվել է բժշկության և ֆիզիոլոգիայի բնագավառում դափնեկիրներին հայտարարելուց: Պարգևներին արժանացել են բրիտանացի գիտնականներ Մայքլ Հոութոնը, Հարվի Ալթերթը և Չարլզ Ռայսը՝ հեպատիտ C վիրուսի հետազոտության համար: Ֆիզիկայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակն այս տարի ստացել է Ռոջեր Փենրոուզը՝ «այն բանի բացահայտման համար, որ սև խոռոչի ձևավորումը հարաբերականության ընդհանուր տեսության հուսալի նախագուշակում է», ինչպես նաև Ռեյնհարդ Հենցելը և Անդրեա Գեզը՝ «մեր գալակտիկայի կենտրոնում գերմեծածավալ օբյեկտի բացահայտման համար»: Հոկտեմբերի 8-ին կհայտարարեն գրականության բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկրին։







































