Հունիսի 22-23-ին Թուրքմենստանի նախագահ Սարդար Բերդիմուհամեդովը պետական այցով գտնվել է Ադրբեջանում։ Այդ այցին ընդառաջ, հունիսի 18-ին ադրբեջանական APA գործակալությունը տարածել է ԱՄՆ Առևտրի դեպարտամենտի տեսակետը, ըստ որի Միացյալ Նահանգները շահագրգռված է Կասպյան ավազանում ամերիկյան «ընկերությունների ներկայությամբ»։ Այդ առումով Ադրբեջանը «կենտրոնական դեր է խաղում՝ հաշվի առնելով որպես էներգետիկ հաբի, միջանցքների լոգիստիկ հանգույցի նրա դրությունը»։
Ավելի վաղ ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն Թուրքմենստանի արտաքին գործերի նախարար Ռաշիդ Մերեդովի հետ բանակցություններից հետո հայտարարել է, որ Միացյալ Նահանգները «աջակցում է «Տրանսկասպյան գազատարի» ծրագրին»։
ԽՍՀՄ փլուզումից ի վեր Թուրքմենստանի և Ադրբեջանի միջև Կասպից ծովում գազային երկու հանքավայրի շուրջ սուր մրցակցությունը դեռևս լիովին կարգավորված չէ, կողմերը նախնական համաձայնության են եկել, որ վիճելի հանքավայրերին տրվում է «Դոստլուկ/բարեկամություն» անվանումը, բայց «Տրանսկասպյան գազատարի» կառուցումը չափազանց բարդ խնդիր է, մերձկասպյան հինգ երկրները պետք է իրենց համաձայնությունը տան։ Հաշվի առնելով, որ Ռուսաստանը և Իրանը «Կասպից ծովի իրավական կարգավիճակի մասին» համաձայնագրի կողմ են և հանդիսանում են էներգակիրներ արտահանող երկրներ, Ադրբեջանի տարածքով Եվրոպա բնական գազ արտահանելու Թուրքմենստանի «հավակնությունների» հեռանկարը մնում է անորոշ։
Սարդար Բերդիմուհամեդովի հետ բանակցություններից հետո Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի կողմից արված միակ «բացահայտումը» այն է, որ «Թուրքմենստանը և Ադրբեջանը էներգակիրների հսկայական պաշարներ ունեն և մտադիր են համագործակցել՝ համատեղելով ջանքերը»։ Խիստ ուշագրավ է, որ հունիսի 18-ին Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն հանդես է եկել հայտարարությամբ և հիշեցրել, որ Կասպից ավազանի երկրները ունեն պայմանավորվածություններ, իսկ դրանց իրականացումը ««հնգյակի» գործերին «արտաքին միջամտությունը» բացառում է։
«Կասպյան հնգյակի» երկրներ են Ռուսաստանը, Իրանը, Ադրբեջանը, Ղազախստանը և Թուրքմենստանը։ «Տրանսկասպյան գազատարի» նախագծով կարող է հետաքրքրված լինել նաև Ղազախստանը։ Բերդիմուհամեդովի Բաքու այցի օրը Ղազախստանի նախագահ Տոկաևը Բրյուսելում բանակցություններ է վարել Եվրոպայի խորհրդի և Եվրահանձնաժողովի նախագահների հետ։ Թուրքմենստան-Ադրբեջան էներգետիկ համագործակցությունը, ըստ այդմ, արմատապես հակասում է Ռուսաստանի աշխարհատնտեսական շահերին։
Ադրբեջանի նախագահի շատ զգուշավոր հայտարարությունը վկայում է, որ «Տրանսկասպյան գազատարի» նախագիծը շարունակում է մնալ որպես «իրացնելի գաղափար»։ Այդուհանդերձ, Թուրքմենստանի նախագահի Ադրբեջան պետական այցը Մոսկվային հստակ ազդակ է։ Անդառնալիորեն անցյալում են մնացել ժամանակները, երբ «Գազպրոմը» հենց հանքավայրում գնում էր թուրքմենական գազը և վերավաճառում Եվրոպային։ Ռուսաստանը Կասպից ավազանի «բանալիները» կորցնում է։ Զարգացումները տանում են Հարավային Կովկաս-Կենտրոնական Ասիա «սիներգիայի»։ Աշխարհատնտեսական և ենթադրվող նոր անվտանգային միջավայրում Հայաստանը պետք է պահպանի և ամրապնդի իր սուբյեկտությունը։
