«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է սփյուռքահայ գործարար Էդմոն Խուդյանը:
– Պարոն Խուդյան, Հայաստանում վարչապետը փոխվեց: Հետաքրքիր է՝ նոր կառավարության, վարչապետի հետ հույսեր կապո՞ւմ եք, Հայաստանում հնարավոր կլինի՞ ներդրում անել:
– Ցանկալի կլինի, շատ մեծ ուրախությամբ կուզեմ, որ այդպես լինի, բայց միայն ապագան ցույց կտա:
– Արդեն իսկ իմանալով վարչապետի անձը, նախկինում նրա ծավալած գործունեությունը՝ դրական փոփոխությունների հույս ունե՞ք:
– Միայն կարող ենք հուսալ, առայժմ դժվար է ինչ-որ բան ասել: Դեռ ոչ մեկն այդ հարցին չի կարող պատասխանել, հուսանք՝ որևէ բան կփոխվի, բայց արդյոք դա կլինի, թե ոչ՝ դժվար է ասել: Հակված չեմ այդ փոփոխությունն արագ նկատելու ու հայտարարելու այդ մասին՝ ժամանակը ցույց կտա:
– Պարոն Խուդյան, շատ գործարարներ նշում են, որ կատարվել է պարզապես անձի փոփոխություն՝ դեռ մի բան էլ ավելի վատ մեկին են նշանակել, և մինչև համակարգային փոփոխություն չլինի, դրական ոչինչ սպասել պետք չէ, հետևաբար և ներդրումներ կատարելու մասին խոսելն անգամ ավելորդ է: Կիսո՞ւմ եք այդ տեսակետը:
– Ես էլ եմ համաձայն, էական փոփոխություն, ըստ իս, չի լինի, մեկն ուղղակի մյուսի աշխատանքն է կատարելու, էական ոչինչ չի փոխվի. կարծում եմ՝ ժամանակը ցույց կտա:
– Արդյոք միայն վարչապե՞տը կկարողանա Հայաստանը տնտեսական այս ճգնաժամից դուրս բերել:
– Կարծում եմ՝ հնարավորությունները մեծ են, ուղղակի պետք է ոչ թե իրենց գրպանների, այլ ժողովրդի ու տնտեսության մասին մտածեն: Հնարավորություններ կան, Սփյուռքի ներուժը, սփյուռքահայ համայնքն այնքան հնարավորություն ունի, և եթե մարդկանց վերադարձի կամ ներդրումներ կատաևելու հնարավորություն ստեղծվի, կարծում եմ՝ համայն հայությունը կամ գոնե գործարարների մեծ մասը ներդրումների ցանկություն կունենան: Բայց հիմա, ցավոք, այդ ցանկությունը չկա՝ իմանալով, թե ինչ է կատարվում Հայաստանում: Սփյուռքի կողմից ներդրումները չնչին են:
– Առհասարակ՝ ինչքանո՞վ է Սփյուռքն, ըստ Ձեզ, հետաքրքրվում Հայաստանի ներքաղաքական կյանքով: Կան տեսակետներ, որ Սփյուռքը բացարձակ անտարբեր է, և նույնիսկ քաղաքական կյանքում փոփոխությունները նրանց չեն հետաքրքրում:
– Հետաքրքրությունը շատ մեծ է, բայց քանի որ շարունակական հիասթափություններ կան, բնականաբար՝ ստեղծում են իրավիճակ, երբ մարդիկ ցանկություն չեն ունենում մասնակցելու: Մարդիկ գնալով հուսալքվում են, ցանկությունը վերանում է, երբ տեսնում են, որ փոփոխությունները չնչին են, անտեսանելի: Բայց ընդհանուր առմամբ Սփյուռքը Հայաստանով շատ հետաքրքրված է:
– Այդ փոփոխություն կատարողը ո՞վ պետք է լինի՝ ընդդիմադիր ուժե՞րը, թե՞ քաղաքացիական հասարակությունը:
– Ընդդիմադիր ուժերը՝ մի կողմից, բայց քաղհասարակությունը գնալով ավելի է ակտիվանում, նրանք կարողանում են ինչ-որ բաներ ձեռնարկել և փոփոխությունների հասնել: Կարծում եմ՝ Հայաստանում այսօր քաղաքացիական կազմակերպությունները կամ ժողովուրդը գնալով ակտիվանում են ու ըմբոստանում, պահանջներ են ներկայացնում. կարծես դա ստացվում է: Նախկինում, գոնե վերջին մի քանի տարվա ընթացքում, երբեք այդպես չի եղել:
– Շատերը հույս են կապում «Դեմ եմ» շարժման հետ՝ ասելով, թե երիտասարդները մի ոլորտում հաջողության հասնելով կկարողանան նաև այլ հաջողություններ գրանցել:
– Շատ ցանկալի կլինի. «Դեմ եմ» շարժման հաջողության ամենամեծ գրավականն այն էր, որ յուրաքանչյուր մարդու գրպանին էին անմիջապես դիպչում, պահումները հենց անձնական գրպանից էին լինում, ուստի, անկասկած, հաջողություն գրանցվեց: Կարծում եմ՝ այդ հաջողությունը կտարածվի: Հասարակությունն էլ է զգում, որ այդպես շարունակել այլևս հնարավոր չէ:
Իշխանություններն այսօր արդեն գիտակցում են իրավիճակի լրջությունը: Եթե որևէ բան չձեռնարկեն՝ կապված կուտակայինի հետ, ապա ժողովուրդը վերջում ոտքի կկանգնի՝ լինի ընդդիմադիր, թե քաղաքացիական շարժումների կողմից, ի վերջո՝ փոփոխությունը անխուսափելի կլինի:
– Կարծում եք՝ իշխանություններն է՞լ վտանգը տեսնելով կարող են սթափվել:
– Արդեն տեսնում են վտանգը, կա և՛ ներքին վտանգ, վկան՝ տնտեսության և արտագաղթի վիճակը, և՛ արտաքին մարտահրավերներ:
