Հայաստանի եւ Ադրբեջանի արտգործնախարարների երկկողմ հանդիպում կազմակերպելու վերաբերյալ Ղազախստանի առաջարկը Հայաստանում ծավալել է նոր խոսակցություններ այն մասին, թե որքանով հեռանկարային կարող է լինել երկկողմ ձեւաչափը: Օրերս Ադրբեջանի նախագահ Ալլիեւը հայտարարեց, թե ինքը ասում է, որ Հայաստանին ու Ադրբեջանին միջնորդ պետք չէ, երկու կողմերը իրենք կարող են պայմանավորվել միմյանց հետ: Ալիեւի հայտարարության բուն տողատակը այլ է՝ ռեգիոնալ բարձր դերակատարման Ադրբեջանի հավակնությունը:
Ինչպես խոսել եմ դեռեւս երկու տարի առաջ՝ Ադրբեջանը խնդիր է դրել վեր բարձրանալ պարզապես կովկասյան երեք երկրներից մեկը լինելու դիրքից եւ ստանալ թեկուզ փոքր ռեգիոնալ շրջանակում գերակայող կարգավիճակ, ինչի հիման վրա էլ փոխել արդեն ուժային կենտրոնների հետ թե իր, թե ռեգիոնի հարաբերությունների համակարգը: «Երրկկողմ» գաղափարի ներքո Ադրբեջանը նկատի է առնում հենց այդ հեռանկարը: Ներկայիս իրողությունները հուշում են, որ այդ տրամաբանությունը առնվազն գտել է որոշակի ընդունելություն, ինչը իհարկե պայմանավորված է տարբեր մոտիվներով, որ առկա են ուժային կամ այն կենտրոնում, սակայն ընդհանուր առմամբ այն «հավաքական» մոտիվով, որ նրանցից որեւէ մեկը այժմ չունի ռեգիոնալ իրավիճակի եւ Հայաստան-Ադրբեջան գործընթացի համար ուղիղ պատասխանատվություն վերցնելու ցանկություն ու մտադրություն:
Այդ պատճառով բոլորը հակված են թողնել իրավիճակը «երկկողմ ձեւաչափի», սակայն դե յուրե, որովհետեւ դե ֆակտո խաղադրույքները չափազանց բարձր են պարզապես երկու կողմին մենակ թողնելու համար: Սակայն, այստեղ է, որ Ադրբեջանը իր դիրքը բարձրացնելու նկատառումով փորձում է օգտվել իրավիճակից եւ իր վրա վերցնել Հայաստանի հարցի լուծումը, ուժային կենտրոններին «հավաստիացնելով», որ մնացյալ արդեն կարող են պայմանավորվել իր հետ: Հայաստանի համար այդ իրավիճակը չի կարող լինել օգտակար եւ ապահով: Սա չի նշանակում, որ եռակողմ կամ բազմակողմ ձեւաչափերը օգտակար են ապրիրորի: Բոլոր պարագաներում պահաջվելու է մեծ կենսունակություն եւ դիվաագիտական, քաղաքական հետեւողական ու համառ, բանիմաց աշխատանք: Բայց, ամբողջ հարցը այն է, որ «երկկողմ» պարագայում, էապես նվազում է այդ աշխատանքի տարածությունը, դաշտը, եւ սրվում ուժերի անհավասարակշռության գործոնը:
