Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործընթացում կարծես թե եկել է ստվերային անցուդարձի ժամանակը:
Նախ Ֆրանսիայի արտգործնախարար Ալեն Ժյուպեն հայտարարեց, թե կողմերին Կազանից հետո պետք է ներկայացվեն նոր առաջարկներ: Հետո պարզվեց, որ Ռուսաստանն է նոր առաջարկներ ներկայացնելու: Հետո Ռուսաստան հրավիրվեցին Հայաստանի, իսկ հետո էլ Ադրբեջանի արտգործնախարարները: Հարց է առաջանում, թե եթե նոր առաջարկներ ներկայացնելու է ՌԴ նախագահ Մեդվեդևը, ինչպես Ուկրաինայում հայտարարեց Սերժ Սարգսյանը, ապա ինչո՞ւ Ֆրանսիայի արտգործնախարարը հայտարարեց կողմերին նոր առաջարկներ ներկայացնելու մասին: Բացի այդ, առնվազն տարօրինակ չէ՞ արդյոք, որ Մեդվեդևը նոր առաջարկներ է ներկայացնում առանց համանախագահ մյուս երկրների հետ դրանք լուրջ քննարկելու և համաձայնեցնելու:
Համենայն դեպս դրա մասին տեղեկատվություն կարծեք թե չի եղել: Հետևաբար, պետք է ենթադրել, որ Ռուսաստանը ոչ թե նոր առաջարկներ է ներկայացնում կարգավորման տարբերակների իմաստով, այլ գուցե հավելյալ խոսակցություն է փորձում վարել կողմերի հետ, թույլ չտալու համար բանակցային եռակողմ ֆորմատի ընդհատում՝ ինչը նույնն է, թե Ռուսաստանի դերի նվազեցում և ռուսական դիվանագիտական ջանքի տապալման հաստատում: Ըստ ամենայնի կարգավորման գործընթացում համանախագահները ներկայումս դիրքային պայքար են սկսել գործընթացի առաջատարությունը վիճարկելու համար և Ռուսաստանն անում է հնարավորը, որպեսզի պահպանի իր այսպես ասած գոնե առերևույթ առաջատարությունը: Դրա համար էլ փորձ է արվում ստեղծել տպավորություն, որ Կազանից հետո իրականում գործընթացը լրջորեն շարունակվում է և չի ընդհատվել:
Այլ կերպ ասած, Հայաստանն ու Ադրբեջանը ներկայումս զբաղված են Ռուսաստանի դեմքը փրկելով, բայց հազիվ թե դա հնարավոր լինի երկար շարունակել, քանի որ ի վերջո դա ենթադրում է համաձայնության ստորագրում, ինչին թե՛ Ադրբեջանը, թե՛ առավել ևս նախընտրական իրավիճակի շեմին գտնվող Հայաստանը, պարզապես պատրաստ չեն: Ավելին, պատահական չէ թերևս, որ օրերս հերթական վիկիլիքսյան բացահայտումը հայտնվեց, որտեղ խոսք էր գնում այն մասին, որ Սերժ Սարգսյանը համաձայնության գնալու պարագայում առավել մեծ ռիսկի է ենթարկվում, քան Ալիևը:
Դա անկասկած այդքան էլ չի նպաստում Սերժ Սարգսյանի ներքին դիրքերի ամրացմանը, քանի որ հուշում է այն մասին, որ համաձայնության դեպքում Հայաստանը ստորագրում է բավական աննպաստ փաստաթղթի տակ, ինչը Սարգսյանի համար ստորագրությունն ավելի ռիսկային է դարձնում, քան Ալիևի համար: Այսինքն, ի պատասխան դեմք փրկելու ռուսական ջանքերի, ամերկկյան վիկիլիքսյան մարտավարությունը որոշակիորեն բացեց գործընթացի իրական դեմքը, կողմերից մասնավորապես մեկին՝ Հայաստանին հիշեցնելով, որ համաձայնության դեպքում կա ընդհանրապես փրկվելու խնդիր:
Ինչքան կշարունակվի համանախագահների այս դիրքային պայքարը, դժվար է իհարկե կանխատեսել, սակայն դա երևի թե երկար չի տևի, քանի որ ի վերջո Հայաստանի նախընտրական մթնոլորտը ստիպված է լինելու գործընթացը որոշակիորեն «կախ գցել»: Այդ իմաստով, Հայաստանի իշխանությանը նույնիսկ ձեռնտու է դրա հնարավորինս արագ լինելը, և այդ իմաստով ընտրական որքան հնարավոր է մոտ գործընթացը բխում է Հայաստանի իշխանության շահից, քանի որ դա միջնորդ երկրների մոտ իսկապես ծանրակշիռ ու հիմնավոր փաստարկ կլինի առժամանակ առկախել կարգավորման մեզ համար անբարենպաստ գործընթացը:
