Սերժ Սարգսյանի հարցազրույցը Euronews հեռուստաալիքին: Ներկայացնում ենք դրա թարգմանությունը անգլերենից:
– Պարոն Սարգսյան, տպավորությունն այնպիսին է, որ լավատեսություն կա, թե Կազանում կայանալիք հանդիպումը հակամարտության լուծման կհանգեցնի։ Արդյո՞ք սա վկայում է այն մասին, որ դուք պատրաստ եք զիջումների գնալ, չնայած դժվարություններին, ինչպես դուք նշեցիք Եվրոպայի խորհրդում ունեցած ձեր ելույթում։
– Լավատեսությունը լավ բան է։ Բայց ես նախընտրում եմ լինել կառուցողական։ Ես պետք է ասեմ, որ մեծ սպասելիքներ չունեմ։ Մենք դեմ ենք միակողմանի զիջումներին։ Մենք կողմ ենք երկկողմանի զիջումների։ Մենք պետք է պատրաստ լինենք զիջումների գնալ մի պետության հետ, ով պատրաստվում է մեր դեմ ռազմական ուժ կիրառել։
Ինչպես ասացի ԵԽ–ում, ռասիզմի և անհանդուրժողականության դեմ կոմիտեն նշել է Ադրբեջանի մասին իր վերջին զեկույցում, որ անհանդուրժողականություն են ցուցաբերում հայերի հանդեպ, մինչդեռ նման տրամադրություն չկա Հայաստանում։ Հայատյացությունը պետք է վերանա, մենք պետք է իրար վստահելու նվազագույն հիմքերը ունենանք։
– Ասացիք, որ հնարավոր չէ խաղաղ համաձայնության շուրջ բանակցություններ վարել` առանց Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման իրավունքը հաշվի առնելու։ Սակայն Ադրբեջանը մերժում է այդ պայմանը։ Այսպիսով, ինչպե՞ս կարող եք փակուղուց դուրս գալ:
– Եթե Ադրբեջանը չի ընդունում այն սկզբունքները, ապա ինչո՞ւ է Ադրբեջանը ասում, որ Մադրիդյան սկզբունքներն են այն հիմքը, որի վրա պետք է շարունակել բանակցությունները և գտնել խնդրի լուծումը։ Ինչպես գիտենք, երեք սկզբունքներ կան՝ զենքի կիրառման կան դրանով սպառնալու բացառում, տարածքային ամբողջականություն և ինքնորոշման իրավունք։ Մադրիդյան սկզբունքներում միայն մեր սկզբունքները չեն գրված։ Տարօրինակ է, որ Ադրբեջանը տարիներր շարունակ բանակցել է մի փաստաթղթի շուրջ, որի սկզբունքներից մեկը անընդունելի է համարում։
– Ձեզ համար Լեռնային Ղարաբաղի բանակցությունների նախապայմանն է, և եթե Ադրբեջանն արդեն մերժել է այդ պայմանը, ապա թերևս կարող ենք ասել, որ ոչ մի առաջընթաց Կազանում չի՞ գրանցվի։
– Այս պարագայում Ադրբեջանը պետք է հայտարարի, որ դեմ է պայմանագրի երկու սկզբունքներին։ Կա՛մ համանախագահող երկրները, կա՛մ միջազգային հանրությունը պետք է հայտարարի, որ դեմ է ազգերի ինքնորոշման իրավունքին։
Երկրորդ սցենարն այն է, որ վերջին տասնամյակներում գրանցված առաջընթացը կկորի, որովհետև եթե ազգերի ինքնորոշման իրավունքը իրականանալի չէ, ապա ինչպե՞ս ստեղծվեցին նոր 10 պետությունները, պարզապես տեսեք Կոսովոյի օրինակը։ Ես հիշեցնեմ, որ Ադրբեջանում հայերի կողմից բնակեցված մեկ այլ մարզ էլ կար, Նախիջևանի ինքնավար մարզը, բայց այնտեղ այլևս հայեր չեն ապրում։
– Մեծ ութնյակի վերջին հանդիպման ժամանակ՝ Դովիլում, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի նախագահները հայտարարեցին, որ իրավիճակը այլևս անընդունելի է, և անհապաղ պետք է պայմանագրի ստորագրման հասնել: Ի՞նչ եք կարծում` միջազգային միջնորդներին արդեն հոգնեցրե՞լ է այս փակուղին. Մինսկի խումբը (ԱՄՆ, Ֆրանսիա, Ռուսաստան) ասել է, որ Կազանը «համաձայնության գալու վերջին հնարավորություն է»:
– Ոչ, չեմ կարծում, թե միջազգային հանրությունը հոգնել է։ Միջազգային հանրությունը միշտ կոչ է արել Հայաստանին, Ղարաբաղին և Ադրբեջանին վերջնական պատասխան տալ` արդյոք մենք պատրա՞ստ ենք շարժվել դեպի լուծման՝ հիմք ընդունելով այս սկզբունքները։ Մեզ ասել են` պատասխանեք «այո» կամ «ոչ» անհապաղ: Ահա այս հարցին մենք պետք է պատասխանենք Կազանում։
