1915թ. հայերի բռնի տեղահանությունն անմարդկային էր, և Թուրքիան երբեք չի աջակցել այդ քայլին: Ինչպես հաղորդում է Hurriyet Dail News-ը, այս մասին հայտարարել է Թուրքիայի արտգործնախարար Ահմեդ Դավութօղլուն Երևան կատարած այցի ընթացքում մի քանի թուրք լրագրողների հետ հանդիպմանը:
Թուրքիայի արտգործնախարարը Հայաստան էր ժամանել՝ մասնակցելու Սևծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպության նիստին: Դավութօղլուն առանձին երկկողմ հանդիպում է ունեցել նաև Հայաստանի արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանի հետ:
«Մենք շատ գոհ ենք Նալբանդյանի հետ հանդիպումից. այն շատ անկեղծ էր: Գլխավոր նպատակն է ստեղծել երկխոսության կառուցողական մթնոլորտ՝ ամուր հիմքով»,- ասել է Դավութօղլուն և հույս հայտնել, որ երկու երկրների հավաքական գիտակցությունը կարող է «արդար հիշողություն» ստեղծել:
«Մենք ասում ենք «արդար հիշողություն». նկատի ունեմ, որ մենք պետք է իմանանք փաստերը: Այդ ժամանակ մենք կտեսնենք, որ հայ-թուրքական հարաբերությունները նման չեն գերմանա-հրեական հարաբերություններին:
Յուրաքանչյուր փողոցում մի ընդհանուր նշան կա: Այն բանից հետո, երբ հասկանաք սա, կտեսնեք, որ բռնի տեղահանությունը (Օսմանյան կայսրության կողմից իրականացրած), որը ես բացարձակ սխալ եմ համարում, անմարդկային էր: Սակայն երբ դու պատմություն ես գրում՝ նկատի ունենալով բռնի տեղահանություն, ապա այս (Թուրքիայի) կողմից կերտած հավաքական գիտակցության համաձայն՝ հայերը դավաճանել են իրենց ժողովրդին և արժանի են եղել բռնի տեղահանությանը: Մենք պետք է քանդենք այս երկու հավաքական գիտակցությունը, ինչը արել ենք 2005թ., սակայն հայերը դեռևս ունեն այն»,- ասել է Դավութօղլուն:
Թուրք նախարարը նշել է, որ հիմնական նպատակը ոչ միայն հայ-թուրքական սահմանի բացումն է, այլև խաղաղության համար հիմք ստեղծելը: Ըստ Դավութօղլուի՝ այս խնդիրն ունի երեք բաղկացուցիչ մաս:
«Առաջինը վերաբերում է Հայաստանի և Թուրքիայի հարաբերություններին, երկրորդը՝ հայ-ադրբեջանական հարաբերություններին, այդ թվում նաև վրաց-աբխազական հարաբերություններին: Երրորդը հայերի և թուրքերի միջև հարաբերություններն են: Եթե այդ հիմնասյուներից մեկը վնասվի, խնդիրներ կառաջանան: Օրինակ՝ ենթադրենք բացել ենք Հայաստանի հետ սահմանը, բայց եթե պատերազմ սկսվի Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, մենք ստիպված կլինենք կրկին փակել այն: Ամենաբարդ բանը ստատուս քվոյի հարցի լուծումն է»,- ասել է Դավութօղլուն:
Հարկ է նշել, որ Դավութօղլուն 2015թ. Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին ընդառաջ փորձում է ստեղծել հայ-թուրքական ինչ-որ շփումների իմիտացիոն գործընթաց: Մեծ հաշվով, հենց դրան էլ ուղղված էր նրա այցը Հայաստան:
Լուսանկարը` PanARMENIAN Photo-ի
