700 մլն դոլարի եվրապարտատոմսերի տեղաբաշխումը նշանակալի կավելացնի Հայաստանի արտաքին պետական պարտքը, եթե դրանով չմարվի ռուսական 500 մլն դոլարի վարկը: Երեկ Ֆինանսների նախարարությունից «Առաջին լրատվական»-ին պատասխանեցին, որ դեռ հստակ ոչինչ չեն կարող ասել՝ եվրապարտատոմսերի թողարկումից ստացվող գումարով կմարվի՞ արդյոք ռուսական վարկը, թե` ոչ:
Համենայնդեպս, մայիսին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը հայտարարել էր, որ եթե թողարկումը հաջող իրականացվի, ապա Հայաստանը կմարի ՌԴ-ից ստացած վարկը: Ավելին` «Միջազգային կապիտալի շուկայում արտարժութային պարտատոմսերի թողարկման հայեցակարգ»-ում ևս նշված էր, որ պարտատոմսերի թողարկումով մարվելու է ՌԴ-ի պարտքը: «Եվրապարտատոմսերի թողարկումը կանխիկ հոսքերի տեսանկյունից դիտարկվում է, որ եվրապարտատոմսերի թողարկումը տեղի կունենա 2014 թվականին և կմարվի ՌԴ-ի նկատմամբ Հայաստանի ունեցած 500 մլն ԱՄՆ դոլար պարտքը»,- նշված է այդ հայեցակարգում:
Ընդ որում` ի սկզբանե նախատեսված էր 3 սցենար՝ 500 մլն, 750 մլն և 1 մլրդ դոլարի տարբերակները: Եվ 500 մլն-ից բարձր թողարկումը, այն էլ` եթե դրանով չի մարվում ռուսական վարկը, լրջորեն վատթարացնում է Հայաստանի` առանց այն էլ ծանր արտաքին պետական պարտքի բեռը:
Ինչևէ, թողարկումն արդեն իրականացվել է: Եվ թեև Moody’s վարկանիշային գործակալությունը իջեցրել է Հայաստանի վարկանիշը թողարկումից անմիջապես հետո, բուն թողարկումը կարելի է հաջողված համարել: Օրինակ՝ Վրաստանը առաջին թողարկումն իրականացրել է 2008-ի ապրիլին՝ 500 մլն դոլար, 5 տարի մարման ժամկետով և 7.5% տոկոսադրույքով: Հայաստանի դեպքում և՛ թողարկման ժամկետն է ավելի «լավը»՝ 7 տարի, և՛ գումարի չափը՝ 700 մլն դոլար, և՛ տոկոսադրույքը՝ 6%: Երկրորդ թողարկումը Վրաստանն իրականացրել է 2011-ի ապրիլին՝ 500 մլն դոլար, 10 տարի մարման ժամկետով և 6.88% տոկոսադրույքով: Այս դեպքում ևս փաստորեն Հայաստանի տոկոսադրույքը ավելի ցածր է:
ԱՊՀ երկրներից եվրապարտատոմսերի թողարկում իրականացրել են նաև Ռուսաստանը, Ղազախստանը, Բելառուսը և Ուկրաինան: Ռուսաստանը առաջին թողարկումն իրականացրել է 1996-ին՝ 1 մլրդ դոլարի պարտատոմսեր, 5 տարի մարման ժամկետով և 9.25% արժեկտրոնային տոկոսադրույքով: Ուկրաինան երկրորդ անգամ թողարկել է 2002-ին՝ 11% տոկոսադրույքով, Բելառուսը 2010-ին՝ 8.75% տոկոսադրույքով, Ղազախստանը 1997-ին՝ 8,4% տոկոսադրույքով: Լատվիան առաջին թողարկումն իրականացրել է 1996-ին՝ 3 տարի ժամկետով ու 9.25% տոկոսադրույքով: Վերջին անգամ Լատվիան թողարկել է 2012-ին՝ 5 տարի մարման ժամկետով և 5.25% տոկոսադրույքով: Ընդհանուր առմամբ, Արևելյան Եվրոպայի երկրներից քչերին է հաջողվել 6% տոկոսադրույքից ցածր տոկոսադրույքով պարտատոմսեր թողարկել:
Այսպիսով, թեև Հայաստանը հաջողությամբ տեղաբաշխեց եվրոպարտատոմսերը, սակայն դրա հետևանքները Հայաստանի տնտեսության համար կարող են խիստ վտանգավոր լինել:
Ի դեպ, Հայաստանի դոլարային պարտատոմսերը միջազգային բորսայում հաջողությամբ կրում են «Քարդաշյան» անվանումը:
