Երևանի տոնն առաջին անգամ անցկացվել է 1968 թվականին: Ըստ Երևան քաղաքի պատմության թանգարանի փոխտնօրեն Գևորգ Օրբելյանի`մինչև 1983 թվականը տոնն անկում ապրեց, սակայն արդեն 1983-ից վերսկսվեց տոնի նշումը մեծ շուքով և շարունակվեց մինչև այսօր: Մեր մայրաքաղաքի պահպանումը, ըստ նրա, բոլորիս խնդիրն է, մինչև Թամանյանի նախագիծը Երևանը գյուղաքաղաք էր, և հիմա, ըստ նրա, մեր հիմնական խնդիրը հին Երևանի փոքր հատված սարքելն է, որ նաև կկարողանանք ցուցադրել զբոսաշրջիկներին:
Ճարտարապետ Աշոտ Արշակյանը, խոսելով հին և նոր Երևանի ճարտարապետական տեսքից, նշեց, որ ցանկացած քաղաք ապրում է իր զարգացումը, և մենք այս առումով բացառություն չենք, և քանի որ այն մեր դեպքում համընկավ քաղաքական փոփոխությունների, անկախության հետ, զարգացումը հախուռն և քաոսային տեղի ունեցավ: Ճարտարապետը սրանով է պայմանավորում կարծիքների հակասությունը Երևանի ճարտարապետական վերափոխման հետ կապված:
Նա նշեց, որ այս կարծիքների հակասությունը ժամանակավոր բնույթ է կրում, ամեն ինչ կընկնի իր տեղը:
«Հասարակությունը սկսել է երկու տարբեր թևերի բաժանվել. մի մասն ուզում է պահպանվի հինը, մյուսը նորարարական ձևերի կողմնակից է, և սա բնական է: Այս քննարկումները սիրողական հարթության վրա չպետք է արվեն, սա ավելի շատ մասնագիտական խորհուրդների իրավասության ներքո է գտնվում, և ըստ իս` ամեն մարդ իրավունք չունի գնահատական տալու»,- ասաց նա` հավելելով`ամեն ինչ օրինաչափ է, և պետք չէ ցավագին ընդունել այս փոփոխությունը:
Անդրադառնալով ԱԳՆ շենքի վաճառքին և դրա` հյուրանոց վերածվելուն` Աշոտ Արշակյանը խորհուրդ տվեց հարցը ցավագին չընդունել, քանի որ այդ շենքը մնում է իր տեղում. «Ես չէի անի, բայց այդ հարցը ցավագին ընդունելը ճիշտ չէ, արձագանքները շատ մեծ եղան: Ամեն ինչ ճիշտ է, նույն փողոցում կարող ենք ունենալ երկու հյուրանոց»,- հավելեց նա:
Երևանի դեմքը, ըստ նրա, երևանցիներն են, ցավոք, հախուռն զարգացման ընթացքում փոխվեց քաղաքի դեմքը, այսօր նոր երևանցիներ են ապրում քաղաքում, որոնք նոր արժեհամակարգ ունեն.
«Պետք է մնար քաղաքացին, և նորեկը պետք է սովորեր քաղաքացուց այն կարգուկանոնը, այն արժեքները, որով քաղաքը մինչ այդ ապրում էր, իսկ հիմա նորեկները թելադրեցին նոր կարգուկանոն»,- ասաց ճարտարապետը:
Քանդակագործ Սուրեն Մելքոնյանը, ում արձանները վերջին շրջանում բուռն քննարկման թեմա դարձան, նշեց, որ միգուցե ավելի մեծ սպասում ունեին, սակայն այս ծրագիրը քաղաքային ինստալյացիա է, և այն նպատակը, ինչի համար արվել է, իր նպատակին ծառայել է:
Ժողովուրդը, ըստ նրա, ինքը պետք է որոշի` ինչքան ժամանակ կմնան դրանք քաղաքում: Թողեք քաղաքացին ինքը որոշի` ինքը այդ արձանին արժանի է, թե` ոչ:
