Ինչպես արդեն տեղեկացրել էինք` ՊԵԿ-ը հրապարակել է 100 խոշոր հարկատուների ցուցակը և այդ հարկատուների վճարած հարկերի ծավալները: Այդ հարկերի մեջ առանձնացված են նաև ուղղակի (եկամտահարկ, շահութահարկ) և անուղղակի (ավելացված արժեքի հարկ, ակցիզային հարկ և այլն) հարկերը:
Հայտնի է, որ անուղղակի հարկերը, ըստ էության, վճարում են սպառողները, և որ զարգացած երկրներում սովորաբար դրանք կազմում են ողջ հարկերի ոչ ավելի, քան 1/3 մասը: Հայաստանում սովորաբար հակառակն է` անուղղակի հարկերը կազմում են ողջ հարկերի մոտ 2/3-ը: Ընդ որում խոշոր հարկատուները 2010 թ. նվազեցրել են իրենց վճարած ուղղակի հարկերի ծավալները:
Այսպես, եթե 100 խոշոր հարկատուները 2009 թ. ընթացքում վճարել են շուրջ 54.3 մլրդ դրամի ուղղակի հարկեր, ապա 2010 թ. այդ թիվը կազմել է 49.2 մլրդ դրամ: Արդյունքում, եթե 2009 թ. տարեկան արդյունքներով 100 խոշոր հարկատուների վճարած ողջ հարկերի մոտ 23.3%-ն էր ուղղակի հարկերը, ապա 2010 թ. տարեկան արդյունքներով ուղղակի հարկերը կազմում են ողջ հարկերի 18.7%-ը: Եվ սա այն դեպքում, երբ 2010 թ. բյուջեի ողջ հարկային եկամուտների կազմում ուղղակի հարկերը եղել են 25.5%-ը: Այսինքն` համեմատաբար ավելի փոքր հարկատուները ավելի շատ են ուղղակի հարկեր վճարել, քան 100 ամենախոշոր հարկատուները, որի արդյունքում էլ ուղղակի հարկերի տեսակարար կշիռը բյուջեի հարկային եկամուտներում կազմել է 25.5%:
Իսկ երբ ուղղակի հարկերը ավելի քիչ են, քան անուղղակիները, ապա դա սովորաբար, այլ հավասար պայմաններում, ենթադրում է, որ հարկերը ավելի շատ են թաքցվում:
