Երեկոյան` էներգակիրներ, առավոտյան` պատերազմ

Հունվարի 13-14-ին Բաքու այցելեց Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ժոզե Մանուել Բառոզուն: Իլհամ Ալիևի հետ նրա ստորագրած «ԵՄ-Ադրբեջան. գործընկերություն արդիականացման համար» և «Հարավային գազային միջանցքի մասին» համատեղ դեկլարացիաները այսուհետ կարող են դառնալ Եվրոպայի և Ադրբեջանի հետագա հարաբերությունների առավել սերտացման կարևոր գրավականը:
Առաջին փաստաթուղթը կոչված է վերահաստատելու երկու կողմերի միջև եղած բարիդրացիական հարաբերությունները և գործարկելու ռազմավարական գործակցության նոր հիմքերը: Սակայն, ինքնուրույն իր մեծ նշանակությամբ հանդերձ, այն միաժամանակ լրացնում է երկրորդ փաստաթուղթը, որը կարող է դառնալ ուժային կենտրոնների միջև աշխարհաքաղաքական նոր վերադասավորումների մի խթան, քանի որ նպաստելու է արդեն մի քանի տարի շրջանառվող Եվրոպա գազի այլընտրանքային նոր ուղիների ու հատկապես Nabucco խողովակաշարի գործարկմանը: Խոսքն այստեղ Տրանսատլանտյան, «Սպիտակ հոսք» և ITGI (Թուրքիա-Հունաստան-Իտալիա) գազամուղների մասին է, որոնք Nabucco խողովակաշարի հետ միասին մերձավորարևելյան գազը կփոխադրեն Եվրոպա` շրջանցելով Ռուսաստանը:
Առաջին հերթին հենց այս տեսանկյունից էլ այս նախագծերը հետաքրքրություն ու նաև վտանգ (հաշվի առնելով Ադրբեջանի թշնամական հարաբերությունները Հայաստանի հետ) են ներկայացնում Հայաստանի համար:
Տարածաշրջանային ծրագրերից Մոսկվայի դուրսմղանն ուղղված յուրաքանչյուր արևտյան նախաձեռնություն ի վերջո բերում է Կրեմլի պատվերով Հայաստանի ներգրավմանն այնպիսի գործընթացներում, որտեղ Երևանը հանդես է գալիս տիրոջ կալվածքներն իր հաչոցներով պաշտպանող շան կարգավիճակում: Հատկապես, որ «Ղարաբաղ» անունով համեղ ոսկորի համար արդեն մեկ ու կես տասնամյակ իրենց գռմռոցները չեն դադարեցնում «Կովկասյան» փողոցում հայտնված այս երկու անհաշտ հարևանները:
Ադրբեջանը «Հարավային գազային միջանցքին» իր այս «ծանրակշիռ» մասնակցությամբ, թվում է, կարող է դառնալ Ռուսաստանի նոր հակազդեցությունների կիզակետը: Սակայն այն թեթևությունը, որով Բաքուն գնաց միջազգային նշված պայմանագրերի ստորագրմանը հուշում են, որ Ալիևը Արևմուտքից հստակ երաշխիքներ է ստացել, որոնք ապահովագրում են նրա մասնակցությունը ընդդեմ Մոսկվայի ուղղված նման ձեռնարկումներին: Այս տեսանկյունից Բաքվի նման կողմնորոշման համար կարևոր ստիմուլ էր նախորդ տարում Մոսկվայի հետ նրա սիրախաղը, որը, ինչպես ժամանակը ցույց տվեց, չարդարացրեց Ալիևի սպասելիքները: Իսկ տարեվերջին իրեն հատկացված շան կարգավիճակին ի փոփոխություն` Սերժ Սարգսյանի անգամ առյուծային դրսևորումների ցուցադրությունը առավել համոզիչ պետք է դարձնեին Բաքվի արևմտյան վերջին կողմնորոշումները: Ուստի Բաքվի համար այլ ելք չէր մնում, քան սեփական ազգային խնդիրների լուծման համար հերթական անգամ դաշնակիցը դառնալ Արևմուտքի, կամ, որ նույնն է կանաչ լույս վառել նրա էներգետիկ ծրագրերին: Հատկապես որ ԱՄՆ օրենսդիր մարմնում կրկին իշխանության են եկել Հանրապետականները, որոնք հայտնի են որպես կոշտ պայքարի ու առճակատման առաջամարտիկներ: