Այսօր շաքարախտի՝ դիաբետի դեմ պայքարի օրն է: Թեմայի շուրջ այսօր ասուլիսի էր հրավիրված «Շաքարախտի» հայկական ասոցիացիայի նախագահ, Երևանի գլխավոր էնդոկրինոլոգ Էլզա Հայրապետյանը: Վերջինս նկատեց, որ այն մեծ տարածում ունի ամբողջ աշխարհում, իսկ աճը, որը կանխատեսվում է, աղետալի է, քանի որ 2030 թ. նախատեսվում է, որ շաքարային դիաբետի տարածումը կհասնի 450 միլիոնի:
Հիվանդությունը նա բաժանեց երկու տեսակի՝ 1-ին, երբ օրգանիզմում բացակայում է ինսուլինը, 2-րդը սխալ ապրելակերպի հետևանք է, որը ավելի մեծ տարածում ունի:
Էլզա Հայրապետյանի խոսքով՝ նշվում է, թե Հայաստանում մոտավորապես 50 հազար շաքարախտով հիվանդ կա, դա մոտավոր թիվ է, քանի որ շատերը չգիտեն, որ հիվանդ են, մի մասն էլ իմանալով հանդերձ չի հաշվառվել: Վերջինս օրինակ բերեց, որ անցյալ տարի այս օրը «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնում որոշել են պատահական հաճախորդների գլյուկոզան և ցավով արձանագրել, որ նրանցից շատերը տառապել են շաքարախտով՝ չիմանալով այդ մասին:
Էլզա Հայրապետյանը հավաստեց, որ շաքարախտը ժամանակին հայտնաբերելու դեպքում հնարավոր է զերծ մնալ բարդություններից: Քանի որ հիվանդը կոնկրետ գլյուկոզայի ավելցուկից չի մահանում, այլ անոթների ախտահարումից, ինչը բերում է ուղեղի կաթվածի, երիկամային անբավարարվածության: Իսկ ժամանակին ախտորոշման դեպքում մարդը կարող է ապրել այնքան, ինչքան որ կապեր առանց շաքարախտով հիվանդանալու, եթե իհարկե՝ ապրի ճիշտ ապրելակերպով:
Էլզա Հայրապետյանը շեշտեց, որ Հայաստանում առողջ ապրելակերպի քարոզչությունը դեռևս բավարար չափով չի իրականացվում: Նկատելով հանդերձ, որ չնայած քարոզվում է, որ ծխելը վնասակար է առողջությանը, սակայն ծխողները շատանում են, և այն կանայք ու աղջիկները, ովքեր մի քանի տարի առաջ անգամ չէին մտածում ծխելու մասին, հիմա ծխում են: Բացի այդ սնվում են ոչ միայն սխալ սննդակարգով, այլև ռեժիմով: Ուտում են ինչպես պատահի, երբ պատահի և ինչ պատահի: Այնինչ՝ այդ ռեժիմը թույլատրելի է ամսվա մեջ գոնե մեկ անգամ:
Արդյունքում մարդիկ ավելորդ քաշ են կուտակում ինչը հակացուցված է շաքարային դիաբետի դեպքում: Սակայն շատերը, հատկապես հայ տղամարդիկ հպարտանում են իրենց հեղինակային և ավտորիտար փորով:
Ինչևէ, գլխավոր էնդոկրինոլոգը խորհուրդ տվեց զերծ մնալ ճարպային ուտեստներից՝ հատկապես կենդանական յուղից և օգտագործել բուսական յուղ: Ինչպես նաև սննդակարգում նվազեցնել գլյուկոզան: Եվ հիշեցրեց որ շաքարը սպիտակ թույն է, որը գերազանցելու դեպքում ինսուլինը 2-3 անգամ արագ է աշխատում: Ավելին՝ առհասարակ ոչինչ չչարաշահել: Իսկ սպիտակուցները շատ անհրաժեշտ են, վիտամիններն էլ ապահովում են մեր նութափոխանակությունը:
Ինչ վերաբերում է այն հարցին, թե հիվանդությունը գենետիկորեն փոխանցվո՞ւմ է՝ նշեց, որ եթե ծնողներից մեկը հիվանդ է, հավանականություն կա, որ 25 տոկոսով կարող է ժառանգվել հիվանդությունը, երկու ծնողների հիվանդության դեպքում՝ 50 տոկոսով: Բայց լինում են դեպքեր, որ ծնողները հիվանդ են լինում, բայց առողջ երեխաներ են ծնվում:
Ինչ վերաբերում է այն հարցին, թե Հայաստանում շաքարախտի դեմ պայքարի ազգային ծրագիր կա՞, թե՞ ոչ՝ նշեց, որ ցավոք սրտի, չկա և շտապեց ուրախացնել: Նրա փոխանցմամբ՝ առողջապահության նախարար Հարություն Քուշկյանը արտասահմանից այս տարի մասնագետների է հրավիրել, ովքեր աշխատում են շաքարախտի ազգային ծրագրի վրա: Դրա արդյունքում հնարավոր կլինի ավելի լիարժեք օգնել շաքարախտով հիվանդներին: Իսկ Հայաստանը, ըստ նրա, այն երջանիկ երկրներից է, որտեղ ազգաբնակչությունը ինսուլինով ապահովված է:
