Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հունիսի 28-ին հեռախոսազրույց է ունեցել Թուրքիայի նախագահ Էրդողանի հետ: Ըստ հաղորդագրության, Նիկոլ Փաշինյանն ու Էրդողանը շնորհավորել են միմյանց՝ Էրդողանը Փաշինյանին շնորհավորել է Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության գալիք տոնի կապակցությամբ, իսկ Փաշինյանը շնորհավորել է Էրդողանին Կուրբան-Բայրամի մեկնարկի կապակցությամբ: Հեռախոսազրույցում քննարկվել են հայ-թուրքական կարգավորմանն առնչվող հարցեր, մասնավորապես սահմանը երրորդ երկրների քաղաքացիների և դիվանագիտական անձնագիր ունեցողների համար բացելու հնարավորությունը:
Փաշինյան-Էրդողան հեռախոսազրույցը տեղի է ունեցել այն օրը, երբ լուսադեմին Ադրբեջանը ռազմական գործողություն է իրականացրել Արցախի պաշտպանական դիրքերի ուղղությամբ՝ կիրառելով ԱԹՍ-ներ, ինչի հետևանքով հայկական կողմն ունի չորս զոհ: Այդ ֆոնին իհարկե վրդովվեցուցիչ է հնչում Էրդողանի հետ հեռախոսազրույցն ու փոխադարձ շնորհավորանքները: Մյուս կողմից սակայն, այստեղ անհրաժեշտ է թերևս իրավիճակը գնահատել սառը հայացքով: Փաշինյանի զանգը թերևս ունի հետագա որևէ էսկալացիա թույլ չտալու նպատակ: Որքանով այդ զանգը և խոսակցությունը կբավարարի այդ նպատակը, և ինչ բովանդակությամբ, սա իհարկե մեծ հարց է, և անշուշտ բավականին լուրջ հարց, այդ թվում հնարավոր մտահոգություններով, հաշվի առնելով Թուրքիայի քաղաքականությունը: Բայց, ադրբեջանական ագրեսիվ գործողությունից հետո Փաշինյանը գործնականում կապ է հաստատել նրա հետ, ումից թերևս ամենաշատն է կախված ադրբեջանական ագրեսիայի ծավալման կամ զսպման առումով: Սա այսօր փաստ է, որից երես թեքելը իհարկե կարող է ականջահաճո երանգավորումների ենթակա լինել զուտ հայրենասիրական զգայական մակարդակում, սակայն դառնալ կորստաբեր վրիպում արդեն իրաական գետնի վրա, հատկապես հաշվի առնելով թե ռեգիոնալ, թե աշխարհաքաղաքական բարդ միջավայրը:
Ադրբեջանական սադրանքը տեղի ունեցավ Վաշինգտոնում հայ-ադրբեջանական արտգործնախարարական բանակցության նոր փուլի մեկնարկին զուգահեռ, առաջին հանդիպումից ժամեր անց: Ադրբեջանական սադրանքին ԱՄՆ-ից ստացված առաջին արձագանքները ինքնին հուշում են, որ էսկալացիայի հարցի լուծումը Վաշինգտոնում չէ, մի շարք պատճառներով, թե օբյեկտիվ, թե զգալիորեն սուբյեկտիվ: Այդ խնդիրների լուծումն Անկարայյում է, ուր էլ գնացել է Փաշինյանի զանգը, որքան էլ կարող են հասկանալի հնչել այդ առնչությամբ քննադատությունները: Դրան զուգահեռ, Հայաստանի վարչապետի և Թուրքիայի նախագահի հեռախոսազրույցի հանգամանքը ուշադրության է արժանի իհարկե նաև մեկ այլ կարևոր իրողության ֆոնին՝ հունիսի 26-ին Մոսկվա-Թեհրան-Երևան հեռախոսազրույցի «եռանկյունու» ֆոնին, որի շրջանակում նախ տեղի էր ունեցել Պուտին-Ռայիսի հեռախոսազրույցը՝ որի վերաբերյալ հաղորդագրությունում հատուկ ընդգծվող թեմաներից էին Կովկասի կայունության ապահովման և սիրիական կարգավորման հարցերը, և դրանից կարճ ժամմանակ անց Ռայիսի-Փաշինյան հեռախոսազրույցը, որի թեմաները դարձյալ ներառել են նաև ռեգիոնալ անվտանգության հարցեր: Մեկ օր անց Փաշինյան-Էրդողան հեռախուսազրույցը՝ «արանքում» Բաքվի ագրեսիայի ֆոնին, հարկ է դիտարկել թերևս նաև այդ «եռանկյունու» համատեքստում:
