«Առաջին լրատվականի» զրուցակիցն է Ռուսաստանի Քաղաքական կոնյունկտուրայի կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Սերգեյ Միխեևը:
– Վերջին շրջանում շատ է քննարկվում ԼՂ հարցի կարգավորման վերաբերյալ ՌԴ նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի հղած ուղերձը Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներին: Սարգսյանն ու Ալիևն արդեն պաշտոնապես իրենց պատասխանն ուղարկել են Մեդվեդևին, և կան կարծիքներ, թե հայկական պատասխանը բացասական է, իսկ Ադրբեջանի պատասխանը դրական է, քանզի Մեդվեդևի ուղերձում ներառված են այն տասը առաջարկությունները, որոնք Ալիևն արել է կազանյան հանդիպման ժամանակ: Ձեր կարծիքով՝ ինչպիսի՞ն է Մեդվեդևի ուղերձի բովանդակությունը, և ինչքանո՞վ է մեծ հավանականությունը, որ Հայաստանը բացասական պատասխան է տվել Մեդվեդևին:
– Այդ ուղերձի բովանդակությունը մինչ օրս հայտնի չէ, հետևաբար շատ դժվար է որևէ մեկնաբանություն անել այդ առումով:
– Այդուամենայնիվ, Հայաստանի բացասական պատասխանը ինչքանո՞վ կարող է ինքնուրույն լինել, չե՞ք կարծում արդյոք, որ եթե Հայաստանը բացասական պատասխան է տվել Մեդվեդևին, ապա դրանից կարելի է ենթադրել, որ հայկական կողմը երաշխիքներ է ստացել Արևմուտքից:
– Չեմ կարող պատկերացնել, թե ինչպիսին կարող են լինել այդ երաշխիքները: Ի՞նչ կարող է երաշխավորել Արևմուտքը, թե կլուծի ղարաբաղյան հարցը հօգուտ Հայաստանի՞, կասկածում եմ, որ Արևմուտքն ունի նման հնարավորություն: Այստեղ ամենուր գործում է այն հայտնի «ճոճանակը»` կամ Հայաստանը, կամ Ադրբեջանը. տալիս են երաշխիքներ Երևանին, փչացնում են հարաբերությունները Բաքվի հետ, կանգնում են Բաքվի կողքին, փչացնում են հարաբերությունները Երևանի հետ: Այս հարցում, Արևմուտքի համար իրավիճակը ոչ մի բանով լավ չէ, քան Ռուսաստանի կամ մեկ այլ միջնորդի համար:
– Վերջին շրջանում Հայաստանի շփումները ԱՄՆ-ի հետ առավել ակտիվ են դարձել. առաջիկայում կայանալու է հայ-ամերիկյան զորավարժություն, խորանում են ՆԱՏՕ-ի հետ հարաբերությունները: Պարոն Միխեև, Ձեր գնահատմամբ ինչքանո՞վ են Հայաստանի նման քայլերը համապատասխանում հայ-ռուսական հարաբերությունների ներկա մակարդակին և ինչպե՞ս է այդ ամենին վերաբերվում Ռուսաստանը:
– Բնականաբար, Ռուսաստանին ձեռնտու չէ, որ ՆԱՏՕ-ն մտնի տարածաշրջան: Երևանն, իհարկե, կարող է նման խաղեր խաղալ, բայց փորձը ցույց է տալիս, որ այնտեղ, որտեղ հայտնվում է ՆԱՏՕ-ն, որոշ ժամանակ անց պատերազմ է սկսվում: Չէ՞ որ ՆԱՏՕ-ն ռազմական կազմակերպություն է, ոչ թե մանկական բարեգործական հիմնադրամ: Դրա մասին երբեմն մոռանում են: Ավելին` ՆԱՏՕ-ն ոչ միայն կազմակերպություն է, այլ գործիք՝ Արևմուտքի աշխարհաքաղաքական ծրագրերն իրականացնելու համար, իսկ այդ ծրագրերը շատ հազվադեպ են հաշվի առնում այն երկրի հետաքրքրությունները, որտեղ դրանք իրականացվում են: Մի խոսքով ասած` ՆԱՏՕ-ի և Արևմուտքի համար այս տարածաշրջանը ոչ ավելին է, քան փորձարկումների լաբորատորիա, իսկ մենք էլ նրանց համար փորձաճագարներ ենք: Հարավային Կովկասի հարցում դա ակնհայտ է` Արևմուտքին անհրաժեշտ է ելք Իրանի հյուսիսային սահմաններին, ինչպես նաև հարակից շրջաններից արևմտյան շուկաներ ածխաջրածնի փոխանցման ծրագրի իրականացման համար ռազմական աջակցություն, ահա և վերջ: Երկրները, որոնք թույլ են տալիս ՆԱՏՕ-ին մուտք գործել իրենց տարածք դառնում են այդ ծրագրերի իրականացման հարթակ, ինչն էլ նշանակում է, որ կարող են հայտնվել կրակի գծում:
– Ռուսաստանի հարաբերությունները Ադրբեջանի հետ մեծ հաշվով տնտեսական և ֆինանսական են, Թուրքիայի հետ էլ վերջին շրջանում բավականին ակտիվորեն են զարգանում հարաբերությունները: Մյուս կողմից շատ արևմտյան փորձագետներ չեն հերքում ԼՂ-ում կարճ կամ պատահական պատերազմի վերսկսման հավանականությունը: Հաշվի առնելով Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ Ռուսաստանի փոխշահավետ հարաբերությունները, ինչպես նաև հայ-ռուսական ռազմավարական հարաբերությունները, պատերազմի վերսկսման դեպքում ինչպիսի՞ն կլինեն Ռուսաստանի քայլերը, ի՞նչ կնախընտրի Ռուսաստանը` ռազմավարական գործընկերությո՞ւնը, թե՞ տնտեսական հարաբերությունները:
– Ռուսաստանը ոչ մի դեպքում չի մասնակցի պատերազմական գործողություններին և ոչ մեկի օգտին: Ռուսաստանը, որպես միջնորդ, մասնակցում է բանակցային գործընթացին հենց այն նպատակով, որ թույլ չտա պատերազմը:
– ԵՄ ընդլայնման և եվրոպական հարևանության հարցերով եվրակոմիսար Շտեֆան Ֆյուլեն հայտարարել է, թե ԵՄ-ն կարող է մասնակցել ԼՂ հարցի կարգավորմանը նաև ֆինանսական աջակցությամբ: Պարոն Միխեև, ինչպե՞ս եք գնահատում ԵՄ-ի նկրտումները՝ ակտիվորեն մասնակցություն ունենալ կարգավորման գործընթացին և չկա՞ արդյոք հավանականություն, որ ԵՄ-ն ցանկանում է փոխարինել հենց Ռուսաստանին:
