ԱՄՆ-ում Հայաստանի դեսպան Վարուժան Ներսիսյանը բավականին հեղինակավոր ռեսուրսում հրապարակել է հոդված, որտեղ խոսում է հայ ռազմագերիների խնդրի լուծման գործում ԱՄՆ աջակցության անհրաժեշտության ու կարևորության մասին, այդ թվում նաև այն քաղաքակրթական առաջնորդության համատեքստում, որի դիրքերից և արժեքային ելակետերից բխում է ամերիկյան միջազգային քաղաքականությունը, ԱՄՆ առաջնորդող դերը համաշխարհային արդիականացման, համամարդկային արժեքների տարածման ու պաշտպանության գործում: Արժեքներ, որոնք առանձնահատուկ ցինիզմով ոտնահարում է Ադրբեջանի իշխանությունը հայ ռազմագերիների հարցում:
Հայաստանի դեսպանի հոդվածը շոշափում է կարևորագույն խնդիր և հանգամանք, ինչը հոդվածի իրողությունը դարձնում է միանգամայն ողջունելի: Միևնույն ժամանակ, դրանով հանդերձ, առավել հստակ են երևակվում հարցեր Հայաստանի ընդհանուր քաղաքականության և ընդհանրապես հայկական քաղաքական մտքի ընդհանուր վարքագծի իմաստով: Անկասկած է, որ թիվ մեկ գերտերությունը ցանկության դեպքում կունենա էական ազդեցություն ռեգիոնալ հարցերի, այդ թվում՝ Ադրբեջանի վարքագծի վրա: Ցավալիորեն խոսուն է այն հանգամանքը, որ հենց ԱՄՆ թրամփյան հետքաշման քաղաքականությունն էր պատճառը, որ առաջացավ ռեգիոնալ անվտանգության վակուում, փլուզվեց ռեգիոնալ անվտանգության և կայունության առանցքային ձևաչափը՝ Մինսկի խմբի համանախագահությունը, ինչն էլ իր հերթին հանգեցրեց Թուրքիայի անկաշկանդ ագրեսիայի՝ դրան դիմագրավելու ռուսական անկարողության, և Թուրքիայի ագրեսիվ հավակնությունների հետ պայմանավորվելու ռուսական քաղաքականության ավանդույթի՝ հայ ժողովրդի համար ցավագին կրկնության: Ընդ որում, այդ կրկնությունը գործնականում շարունակվում է, այն ավարտված չէ, անգամ մոտ չէ ավարտին: Ավարտին մոտեցնելն էլ հայ ժողովրդի և հայկական պետականության կարևոր խնդիրն է, ինչը որոշակի նրբությամբ շոշափվում է դեսպանի հոդվածի տողատակում: Սակայն անկասկած է, որ այստեղ հոդվածը չէ, որ բան է որոշելու, այլ քաղաքականությունն ու քաղաքական միտքը:
Ըստ այդմ՝ մենք ի՞նչ ունենք հետպատերազմյան այս շրջանում, ի՞նչ քաղաքական օրակարգ կա հայ-ամերիկյան հարաբերության առնչությամբ: Այդ իմաստով թեման ուշադրության առարկա է դարձել միայն տեղեկատվական այն առիթով, որը վերաբերում էր ԱՄՆ-ում ՀՀ նոր դեսպան նշանակելուն և վերաբերում էր խորհրդարանական մեծամասնության խմբակցության ղեկավար Լիլիթ Մակունցին: Թեման անցավ, և հայ-ամերիկյան հարաբերությունը գործնականում մոռացվել է, հայկական քաղաքական օրակարգում մղվել երրորդական պլան, մինչև թերևս տեղեկատվական նոր առիթ: Փոխարենն աշխույժ է, այսպես ասած, հակադիր ջանքը:
Մասնավորապես, խոսքն այն մասին է, որ այստեղ կատարվում են քարոզչական կանխարգելիչ հարվածներ կամ «նախահարձակ գործողություններ», որոնցում Ռուսաստանի ուղղությունից դուրս որևէ օրակարգ, առավել ևս ԱՄՆ ու ԵՄ ուղղությամբ, ներկայացվում է քայլ, գործողություն Ռուսաստանի դեմ, ինչով էլ «արդարացվում» են՝ կանխավ, անվտանգային ոլորտում մարտահրավերներն ու ռուսական անտարբերությունը դրանց հանդեպ: Այդպես Հայաստանում արգելափակվում է քաղաքական առողջ օրակարգը, որի առանցքային բաղադրիչներից կամ հատկանիշներից մեկը պետք է լիներ բազմազանությունն ու բազմավեկտորությունը, որտեղ գաղափարական պայքար պետք է ծավալվեր, բանավեճ պետք է ծավալվեր թե՛ հայ-ռուսական, թե՛ հայ-ամերիկյան, թե՛ այլ ուղղություններով հայկական քաղաքականության վերաբերյալ: Բայց դրա համար նախ պետք է ձևավորվի հայկական քաղաքականություն:
Մինչդեռ առայժմ մենք տեսնում ենք գործընթաց, որը ուղղված է ավելի քան քառորդ դար Հայաստանում գերակայած հայկական հակաքաղաքականության վերարտադրությանը կամ հակահայկական քաղաքականության վերարտադրության նպատակին:
