Monday, 19 04 2021
Ռուս մասնագետների պնդմամբ՝ «Սպուտնիկ-V»-ով պատվաստումների արդյունավետությունը 97.6 տոկոս է
01:00
Հայտնի է դարձել, թե որ ֆիլմը կբացի Կաննի կինոփառատոնը
Սանկտ Պետերբուրգում ավելի քան 5 կգ քաշով աղջիկ է ծնվել
Ստեփանակերտում առաջիկա երկու տարվա ընթացքում ավելի քան 1000 բնակարան կշահագործվի. Արայիկ Հարությունյան
00:30
Աշխարհում COVID-19-ով վարակվածների թիվն անցել է 142.3 միլիոնից
Հինգ երկրների փորձագետներ քննարկել են Պարսից ծոց-Սև ծով տրանսպորտային միջանցքի ստեղծման համաձայնագրի նախագիծը
00:10
COVID-19-ի դեմ պատվաստված անձնակազմը կուղևորվի Միջազգային տիեզերակայան
Նշվել է ՀՀ ԶՈՒ ինժեներասակրավորային զորամասերից մեկի կազմավորման տարեդարձը
23:50
Աշխարհում Covid-19-ի հիվանդացության մակարդակը շարունակում է աճել 8-րդ շաբաթը շարունակ. ԱՀԿ
ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ սպաները հանդիպել են պատերազմի մասնակիցների հարազատների հետ
Սուրեն Պապիկյանը՝ Ջերմուկում սպասվող ներդրումների մասին
23:30
Քեյփթաունում բռնկված հրդեհն ահագնանում է. այն մարելու ուղղությամբ աշխատում է շուրջ 5 հազար հրշեջ
ԱՄԷ-ն հումանիտար օգնություն է հատկացրել Վայոց Ձորի մարզի սոցիալապես անապահով ընտանիքներին
Ջրականի շրջանում հայտնաբերվել է մեկ զինծառայողի աճյուն
Ռոմանոս Պետրոսյանը ՀՀ-ում Ղազախստանի դեսպանի հետ քննարկել է շրջակա միջավայրի ոլորտում փոխգործակցության հեռանկարները
Արցախում իրականացվող ականազերծման ծրագրերն Ադրբեջանը փորձել է միշտ արգելափակել. Սոս Ավետիսյանի ելույթը՝ ԵԽԽՎ-ում
23:00
Պուտինն ու Բայդենը բանակցություններ չեն ծրագրում Կլիմայի հարցով գագաթնաժողովի ընթացքում. Պեսկով
Վիճաբանություն-ծեծկռտուք՝ Երեւանում. հնչել է կրակոց. կան վիրավորներ
22:40
Պուտինն ընդունել է Կլիմայի հարցով գագաթնաժողովին մասնակցելու Բայդենի հրավերը
Սիրիայում հայտնել են նախագահական ընտրություններում առաջին թեկնածուի անունը
Նավալնին տեղափոխվել է դատապարտյալների հիվանդանոց
Մոսկվան չի ցանկանում, որ գերիների հարցը մեծ մասշտաբով քննարկվի ու լուծվի
Կրեմլը ընդունում է Ռուսաստանում աճող աղքատությունը
Հիմա էլ եմ ասում՝ հաղթում էինք․ միտումնավոր պարտության տանելու խնդիր է դրվել
21:50
Բացահայտվել են «Հարի Փոթեր»-ի աստղ Հելեն Մակքրորիի մահվան հանգամանքները
Քաղաքական ճգնաժամի առումով Հայաստանում և Վրաստանում նույն «բարդակն» է
Փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը տեսակապով մասնակցել է ԱՆԻՖ-ի տնօրենների խորհրդի նիստին
ԲՏԱ, ԱԳ և էկոնոմիկայի նախարարներն այցելել են «Ինժեներական քաղաք»
21:10
Կրեմլը հաստատել է, որ Պուտինը և Բայդենը քննարկել են Բելառուսում հեղաշրջման փորձը
Դեռ 4 տարի առաջ եմ ասել, որ Ադրբեջանի՝ ԵԱՏՄ անդամ դառնալու գինը Ղարաբաղն էր

Մի քիչ արագ տարվեցինք դրանով, գուցե մի քիչ շտապեցինք. Արցախի կրթության նախարարը՝ ռուսերենին կարգավիճակ տալու մասին

«Առաջին լրատվական»-ի հարցերին պատասխանել է Արցախի Հանրապետության կրթության, գիտության և մշակույթի նախարար Լուսինե Ղարախանյանը։

– Ինչպիսի՞ն է ձեր դիրքորոշումը Արցախում ռուսերենին պաշտոնական լեզվի կարգավիճակ տալու նախաձեռնության հետ կապված: Որպես մշակույթի նախարար՝ դուք ի՞նչ կարծիք ունեք, վտանգներ տեսնո՞ւմ եք, թե՞ ոչ:

– Վտանգներ ընդհանրապես չեմ տեսնում, որովհետև այն չի կարող մտնել հատկապես Արցախի կրթության համակարգ:

– Այդուհանդերձ, մտահոգություններ էին հնչում նաև Արցախի պետական համալսարանից, մի խումբ դասախոսներ էին հայտնում այդ մտահոգությունները:

– Հիմա այստեղ իրողությունները լրիվ փոխված են: Հիմա իրականությունն այնպիսին է, որ ինչ-որ տեղ պարտադիր է ռուսերենը որպես պաշտոնական լեզու դիտարկելը, որովհետև մենք շփվում ենք, առնչվում ենք ռուսների հետ: Սկզբից, իհարկե, ինձ մոտ էլ ինքնապաշտպանական մեխանիզմը սկսեց գործել, միակ բանը, որին ես կողմ չեմ, այն է, որ մի քիչ արագ տարվեցինք դրանով: Գուցե մի քիչ շտապեցինք: Այդուհանդերձ, ռուսերենը պետական լեզու չի դառնում, պաշտոնական լեզու է, իսկ հայերենը Արցախի Սահմանադրության մեջ ամրագրված է որպես պետական լեզու: Այս նախագծով որպես պաշտոնական լեզու հայերենին ավելանում է ռուսերենը, որը, կարծում եմ՝ էական նշանակություն չի կարող ունենալ Արցախի լեզվական քաղաքականության համատեքստում:

Պաշտոնական շփումներում որևէ դժվարություն կա՞, օրինակ, խաղաղապահների հետ, որ ստիպված են եղել նման նախաձեռնությամբ հանդես գալ:

– Պաշտոնական շփումներում մենք չենք կարող հայերեն շփվել: Հիմա ինտենսիվ նամակագրություն կա խաղաղապահների հետ, որն իրականացվում է ռուսերենով: Օրինակ՝ ես օրեր առաջ ՌԴ կրթության նախարարին նամակ եմ գրել: Իհարկե, ռուսերենով եմ գրել: Ես մտահոգություններ չունեմ այն առումով, որ մեր բուհերում և դպրոցներում ռուսերենի ժամաքանակը չի փոխվում: Նույնիսկ եթե այստեղ ռուսական դպրոց բացվի, այստեղ ամեն ինչ հայագիտությամբ այնքան ներծծված է, որ ես չեմ կարծում, որ դա կարող է ազդել հայրենասիրության վրա: Իմ խորին համոզմամբ, դա չի կարող ազդել, որովհետև հանրակրթության ոլորտ և բարձրագույն կրթության ոլորտ դա չի մտնում, միայն պաշտոնական գրագրության մեջ է դա լինելու:

– Իսկ այն մարդկանց հետ, որոնք մտահոգություններ են հնչեցնում, այդ թվում՝ նախարար Մանե Թանդիլյանի, փորձե՞լ եք հանդիպել, զրուցել:

– Քննարկում Ազգային ժողովում եղել է, բայց, քանի որ ես սահմանային դպրոցներում էի, չմասնակցեցի, Լեզվի տեսչության պետը մասնակցեց: Ես կարծում եմ՝ ժամանակի առումով ենք մի քիչ շտապել, բայց դրա կարիքը, մեկ է, լինելու էր, որովհետև մենք արդեն աշխատում ենք խաղաղապահ ուժերի հետ, և նամակագրությունը նրանց հետ շատ է:

– Կա՞ր ռուսական կողմից ճնշում, թե՞ սա արցախցիների նախաձեռնությունն է:

– Վստահեցնում եմ, որ ոչ, որովհետև խաղաղապահների հետ հարաբերություններում ուղղահայաց առնչություն ես չեմ նկատում: Ես շատ մեծ շփումներ ունեմ խաղաղապահ ուժերի բարձրաստիճան ներկայացուցիչների հետ և առանց չափազանցության կարող եմ ասել, որ հորիզոնական շփումներ են դրանք: Գուցե ոլորտներ կան, որտեղ ինչ-որ ուղղահայաց շփումներ կան, բայց մեզ մոտ հորիզոնական շփումներ են, և որևէ ճնշում մեր ոլորտի հետ կապված ես չեմ նկատել: Ընդհակառակը, ես հույս ունեմ, որ նրանք մեզ կօգնեն Շուշիի մշակութային ժառանգությունը հանել: Աշխատում ենք այդ ուղղությամբ:

Հայտնի փաստ է, որ չկա որևէ արցախցի, որ ռուսերենով շփվելու խնդիր ունենա: Այսինքն՝ միշտ էլ Արցախում ռուսաց լեզվի մակարդակը բարձր է դրված եղել:

– Այո՛, մեզ մոտ ռուսերենի մակարդակը բարձր է, և խորհրդային տարիներից Ստեփանակերտը ռուսիֆիկացված քաղաք էր: Հայտնի «պերեստրոյկայից» հետո համար 3 դպրոցը, որ ռուսական էր, դարձավ ռուսերենի թեքումով դպրոց: Այնտեղ հիմա երեխաները նաև «Հայոց պատմություն», «Հայոց լեզու» են սովորում:

Կարծում եք՝ Արցախի կառավարությունը դրական եզրակացություն կտա՞ այս նախագծին:

– Կարծում եմ՝ առկա իրողության պայմաններում դա անխուսափելի է: Գուցե կասեք՝ վատ բան եմ ասում, գուցե կասեք՝ իմ պաշտոնին գտնվող անձը չպետք է նման բան ասի, բայց պատկերացրեք, իրողություններն այստեղ լրիվ ուրիշ են, ամեն ինչ փոխվել է: Միաժամանակ, մենք հետ չենք կանգնելու հայագիտությունից, հայերենից, առարկայորեն դա թույլ չենք տալու, որևէ բան չի կարող ազդել հայագիտության վրա: Արցախցին խոսել և խոսելու է հայերեն, քանի որ յուրաքանչյուր արցախցի քաջ գիտակցում է, որ լեզուն սոսկ հաղորդակցման միջոց չէ, այլ ինքնության գլխավոր կռվանն է, մեր ինքնասիրության և արժանապատվության խորհրդանիշն է: Այստեղ անհնար է, որ որևէ բան ազդի հայագիտության և հայկականության վրա:

Ամենք դեպքում, մենք տեսանք դպրոցների բացման ժամանակ ռուսերեն գրված, որտեղ շնորհակալություն էին հայտնում Ռուսաստանին:

– Թիվ 2 դպրոցն էր դա, խաղաղապահ ուժերը եկել էին, փորձել էին ցույց տալ, որ այստեղ կրթական գործընթաց է սկսվում, որ մենք այստեղ ենք, մեզ հետ խաղաղություն ենք բերել: Ուղղակի դա մի քիչ ոչ ճիշտ կոնտեքստում է լուսաբանվել, մի քիչ վիրավորական: Հետո ուրիշ դպրոցներ էլ բացվեցին, որտեղ ռուսերեն խոսք ընդհանրապես չկար: Ուզում եմ ասել, որ մենք չենք կարող ստրկանալ:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում
new adriver("adriver_banner_525093214", {sid:216038, bt:52, bn:28});