Հայաստանի ներքաղաքական կյանքում Ռոբերտ Քոչարյանի, Սերժ Սարգսյանի, ընդհանրապես նախկին իշխանությունն ու իշխող համակարգը ներկայացնող ուժերի վերաբերյալ քննարկումներում հաճախ է հնչում հարց կամ գնահատական, որ պետք է մոռանալ նախկին համակարգը, և հանրությունն իր ուշադրությամբ է, որ, այսպես ասած, կենդանի է պահում այդ համակարգը քաղաքական իմաստով: Առերևույթ, գնահատականը բավականին դիպուկ է ու ճշգրիտ, սակայն այդպես է՝ կրկնենք, միայն առաջին հայացքից: Խորքային առումով, հանրային ուշադրությունը քաղաքական իրավիճակի հետևանք է կամ արդյունք, ոչ թե առիթ, պատճառ կամ աղբյուր: Հանրությունն արձագանքում է այն անցուդարձին և ստատուս-քվոյին, որ կա: Հետևաբար, որևէ քաղաքական գործոնի կամ սուբյեկտի լինել-չլինելը պայմանավորված է ոչ թե հանրության ուշադրություն դարձնել կամ չդարձնելով, այլ այն հանգամանքով, օրինակ, թե դրանից բացի, հանրությունն էլ ինչի՞ն պետք է ուշադրություն դարձնի քաղաքական իմաստով: Հետևաբար՝ այստեղ է, որ պետք է փնտրել հարցի պատասխանը, եթե խոսքը վերաբերում է նախկին համակարգը քաղաքական արդիականությունից զրկելուն և քաղաքական լուսանցք մղելուն: Եթե չկա քաղաքական կյանքում, հասարակական-քաղաքական դիսկուրսում և օրակարգում ուշադրության արժանի այլ բան, ավելի մեծ ուշադրություն կլանող և պահող որևէ երևույթ կամ գործընթաց, ապա հանրությունն ուշադրության արժանացնի նախկին համակարգին կամ դրա որևէ խմբին, թե ոչ, լսի կամ խոսի Ռոբերտ Քոչարյանի մասին, թե ոչ, այդ համակարգը շարունակելու է լինել գործոն և զբաղեցնել որոշակի տարածություն: Որովհետև առնվազն գործում է այսպես ասած՝ հայելու տրամաբանությունը:
Երկրում չի կարող լինել միայն իշխանություն և ռեակցիա իշխանությանը: Ու, բնականաբար, առաջանում է իշխանություն և նախկին իշխանություն հարաբերակցությունը: Ընդ որում, պետք է նկատել թերևս մի էական հանգամանք կամ երանգ: Նախկին իշխանության քաղաքական կենդանի գոյությունը պահանջված է գործնականում ամբողջ քաղաքական դաշտում, կամ հասարակական-քաղաքական դաշտում, անգամ այն սուբյեկտների շրջանում, որոնք դժգոհում են նախկին համակարգի հանդեպ ուշադրությունից և կոչ են անում մոռանալ: Որովհետև նրանց պետք է, որպեսզի լինեն այդ ուժերը, որ լինի նաև նրանց մոռանալու կոչի առիթը: Քանի որ հակառակ դեպքում առաջանալու է խոսքի, բովանդակության, ասելիքի վակուում: Իսկ այդպես բոլորը ասելիք են ստանում նախկին համակարգի ուժերի աշխույժ գոյության շնորհիվ, բոլորը՝ օգտագործելով այդ հնարավորությունը՝ ամեն մեկն իր քաղաքական հաշվարկի տրամաբանությամբ: Դա է Հայաստանի հասարակական-քաղաքական գերիշխող տրենդը, ըստ այդմ պետք չէ համարել, թե այն ձևավորվում է հանրային ուշադրությամբ:
Հանրությունը զբաղված է իր առօրյա հոգսով, իսկ քաղաքականություն ստեղծելն ու ձևավորելը քաղաքական ուժերի խնդիրն է: Ինչ ստեղծում են, կամ ինչպես ու ինչքան ստեղծում են, այդքան էլ արժանանում են ուշադրության, այդքան էլ բաշխում է իր ուշադրությունը հանրությունը: Քաղաքական ռացիոնալությունը պահանջում է ճանաչել և ընդունել այդ պարզ իրողությունը, անել համարժեք հետևություններ ու աշխատել քաղաքական ստեղծարարության արդյունավետությունը բարձրացնելու ուղղությամբ: Կասկած չկա, որ դա բարդ խնդիր է, ըստ այդմ՝ հարցը առկա իրողությունների համար որևէ մեկի հասցեին քննադատությունը կամ ընդդիմախոսությունը չէ, թեև, անշուշտ, կա նաև քաղաքական ռեֆորմացիայի միտված քաղաքականության խնդիր: Բայց, ընդհանուր առմամբ, իրավիճակի փոփոխությունը պահանջում է ժամանակ և ջանք, բայց ամբողջ հարցն այն է, թե որքանով է արձանագրված փոփոխության վեկտորն ու որքանով է գնահատված, ախտորոշված բուն խնդիրը, որքանով է արձանագրված, որ քաղաքականությունը ստեղծագործություն է, որևէ գործընթաց, երևույթ, որևէ մեխանիզմ ստեղծելու և զարգացնելու հմտություն, անկախ կարգավիճակից՝ իշխանություն ես, թե ոչ: Ավելին, իշխանության կարգավիճակի բացակայությունը թերևս ապահովում է առավել ազատ միջավայր՝ ծանր պատասխանատվությունից և դրա հոգեբանական ու այլ բնույթի ճնշումից ազատ միջավայր: Ո՞վ կստեղծի Հայաստանում նոր որակի քաղաքականություն, որպեսզի արժանանա հանրության ուշադրությանը:
