Եվրոպական դատախազների երկխոսության հայկական հարթակի շրջանակում, Դատախազության աշխատողի օրվա և Դատախազության հիմնադրման 108-ամյակի կապակցությամբ, 2026 թվականի հուլիսի 1-ին Երևանում մեկնարկել է «Ապօրինի ճանապարհով ձեռք բերված գույքի հետքերով. քրեական հետապնդում, գույքի վերականգնում և բռնագանձված գույքի կառավարում, քրեական արդարադատությունում զոհակենտրոն մոտեցման ամրապնդում» խորագրով բարձրաստիճան միջազգային երկօրյա համաժողովը։
Գլխավոր դատախազության հետ համատեղ միջոցառումը կազմակերպվել է Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի՝ «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» ծրագրով համաֆինանսավորվող և Եվրոպայի խորհրդի կողմից իրականացվող՝ «Հայաստանում տնտեսական հանցագործությունների արդյունավետ կանխարգելման և դրանց դեմ պայքարի ազգային կարողությունների հզորացում», ինչպես նաև «Աջակցություն դատաիրավական բարեփոխումների իրականացմանը Հայաստանում» ծրագրի շրջանակում:
2023-2025 թվականներին Հայաստանում անցկացված ամենամյա բարձրաստիճան դատախազական համաժողովների հաջողությամբ պայմանավորված՝ ստեղծվել է Եվրոպական դատախազների երկխոսության հայկական հարթակը, որին մասնակցելու համար Հայաստան են ժամանել ավելի քան տասը պետությունների դատախազներ, արդարադատության ոլորտի բարձրաստիճան պաշտոնյաներ և միջազգային փորձագետներ։
Միջոցառմանը ներկա են եղել Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանը, ՀՀ գլխավոր դատախազ Աննա Վարդապետյանը, գործադիր և դատական իշխանության ղեկավար կազմը, ԵԽ անվտանգության բարեվարքության, իրավունքի գերակայության տնօրինության տնօրեն Հաննա Յունկերը (առցանց), Հայաստանում Եվրոպական միության պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Վասիլիս Մարագոսը, Հայաստանի Հանրապետությունում հավատարմագրված դեսպանները, Երևանում Եվրոպայի խորհրդի գրասենյակի ղեկավար Մաքսիմ Լոնգանգեն, ԵԽ մարդու իրավունքների, արդարադատության և իրավական համագործակցության չափանիշների իրականացման վարչության իրավական բարեփոխումերի և մարդու իրավունքների հարցերով համագործակցության ծրագրերի բաժնի փոխտնօրեն Լիլիթ Դանեղյանը, ՀՀ իրավապահ մարմինների ղեկավար կազմը, Լիտվայի Հանրապետության գլխավոր դատախազ Նիդա Գրունսկիենեն, Էստոնիայի Հանրապետության գլխավոր դատախազ Աստրիդ Ասին, Լատվիայի Հանրապետության գլխավոր դատախազ Արմինս Մեյստերսը, դատախազության պատվիրակություններ՝ նաև Ավստրիայի Հանրապետությունից, Շվեյցարիայի Համադաշնությունից, Ռումինիայից, Իտալիայից և Լեհաստանից, դատախազներ, այլք:
Ինչպես տեղեկանում է Դատախազության տարածած հաղորդագրությունից երկօրյա համաժողովի ընթացքում մասնակիցները կքննարկեն ֆինանսական հանցագործությունների քննության և քրեական հետապնդման, ապօրինի ծագում ունեցող գույքի հայտնաբերման, սառեցման, կառավարման և բռնագանձման, ինչպես նաև տուժողակենտրոն արդարադատությանն առնչվող արդիական հարցեր։
Առանձին ուշադրություն կդարձվի ֆինանսական հանցագործությունների նոր դրսևորումներին, այդ թվում՝ արհեստական բանականության կիրառմամբ կատարվող խարդախություններին, կրիպտոակտիվների օգտագործմամբ հանցավոր սխեմաներին, փողերի լվացման և կոռուպցիոն հանցագործությունների բացահայտման ու քննության արդյունավետ մեխանիզմներին։
Քննարկվելու են նաև ապօրինի ծագում ունեցող գույքի կառավարման արդյունավետ մոդելները, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դիրքորոշումը ապօրինի ճանապարհով ձեռք բերված գույքի (ակտիվների) վերաբերյալ, ինչպես նաև հանցագործությունից տուժած անձանց իրավունքների պաշտպանության և նրանց շահերի ապահովման միջազգային լավագույն փորձը։
Համաժողովի արդյունքներով ակնկալվում է նպաստել ֆինանսական հանցագործությունների դեմ պայքարի, ապօրինի ծագում ունեցող ակտիվների վերադարձի և միջազգային համագործակցության ոլորտում մասնակից պետությունների կարողությունների զարգացմանը, ինչպես նաև ամրապնդել մասնագիտական կապերն ու գործընկերային հարաբերությունները։
