Հայաստանի էկոնոմիկայի նախարարն ու Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ ընկերության տնօրենն այսօր համաձայնագիր են ստորագրել Զվարթնօց օդանավակայանի տարածքում ազատ տնտեսական գոտի ստեղծելու մասին, որը ունենալու է գյուղատնտեսական ուղղվածություն: Ազատ տնտեսական գոտին գործարարներին ազատելու է որոշակի հարկատեսակներից, ինչը ենթադրում է ներդրումային գրավչություն և կապիտալի հոսք, ինչպես նաև հայկական գյուղմթերքների արտահանման խթանում:
Սա կարելի է համարել ըստ էության մեր պատասխանը Forbes-ին, սակայն շտապել թերևս պետք չէ: Բանն այն է, որ առաջին հայացքից իսկապես կարևորագույն տնտեսական քայլ դիտվող այդ նախաձեռնությունն իրականում իրենից շատ քիչ բան է ներկայացնելու Հայաստանի հանրային և պետական շահի տեսանկյունից, և ավելի շատ միտված է լինելու օլիգարխիական շահի սպասարկմանը: Բավական է ընդամենը տեսնել, թե ընդհանրապես ովքեր են տնօրինում Հայաստանում գյուղմթերքների արտահանման գործընթացը, ընդհանրապես գյուղատնտեսական արտադրության գործընթացը:
Դրանք մեր բարձրաստիճան պաշտոնյաներն են, մոնոպոլիստները և օլիգոպոլիստները: Շարքային որևէ բիզնեսմեն, որևէ գյուղացի ուղղակի շանս չունի ներթափանցել ազատ տնտեսական գոտի: Ընդ որում, նրան զսպելու այսպես ասած ուժային մեթոդներ էլ պետք չեն: Նա պարզապես ինքնին անկարող է մրցակցել այդ խոշոր կապիտալիստների հետ, որոնք իրենց կուտակածով ուղղակի կխեղդեն ցանկացած ազատ գոտի մտնողի հենց տնտեսապես: Ո՞ւմ համար է գաղտնի, որ գյուղատնտեսությունը Հայաստանում գտնվում է խոշորացման ճանապարհին և խոշոր կապիտալը բոլոր ոլորտները նվաճելով, ներկայումս գտնվում է գյուղի նվաճման ճանապարհին:
Այսինքն, առանց այդ էլ իրեն ազատ զգացող իշխանա-օլիգարխիան, ներկայումս պարզապես լեգիտիցամնում է իր ազատությունն ու հարկերից արդեն ինքն իրեն պարզապես դե յուրե է ազատում, եթե մինչ այդ ազատված էր ընդամենը դե ֆակտո: Ահա թե ինչու է ընդունվել ազատ տնտեսական գոտիների մասին օրենքը և ինչու է կառավարությունը ձեռնամուխ եղել դրան: Բանն այն է, որ Հայաստանում շարքային բիզնեսին ազատ տնտեսական գոտին չէ, որ պետք է, այլ պետք է ազատություն, օրենքի առաջ հավասարություն և անկախ դատական համակարգ: Այլապես մնացյալ գոտիներում մի կերպ գոյություն պաշտպանող, իսկ հաճախ էլ, թող ներվի ասել` գոյություն քարշ տվող բիզնեսը, պարտքերի ու վարկերի տակ կքած գյուղացիական տնտեսությունները, շանս չունեն նույնիսկ այդ ազատ գոտիների դռներին հասնելու, էլ չասած դրանից ներս մտնելու մասին:
