Արդեն երկրորդ անգամ է, ինչ ժուռնալիստների «Ասպարեզ» ակումբը իրականացնում է մոնիթորինգներ, և այսօր Հայաստանի 6 հեռուստաընկերությունների հաղորդումներում գովազդային ծավալների և տեղաբաշխման ՀՀ օրենսդրությանը համապատասխան մոնիթորինգի ծրագրի ղեկավար Լևոն Բարսեղյանը լրագրողներին ներկայացրեց իրենց մոնիթորինգի արդյունքները:
Ակումբը նախորդ մոնիթորինգն իրականացրել էր 2013թ. օգոստոսին, իսկ վերջին մոնիթորինգն անցկացվել է 2013թ. դեկտեմբերի 27-ից 2014թ. հունվարի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում: Զարմանալիորեն, ի տարբերություն նախորդ անգամվա, մոնիթորինգի արդյունքներով հեռուստաընկերությունների հետաքրքրության, այս անգամ հեռուստաընկերությունների ներկայացուցիչներ չկային, հանդիպում-քննարկմանը ներկա չէին նաև հրավիրյալները՝ բացի լրագրողներից:
Լ. Բարսեղյանը ընդհանուր առմամբ դրական գնահատելով մոնիթորինգի արդյունքները՝ նշեց, որ այս անգամ, ի տարբերություն օգոստոս ամսվա, իրենք ավելի շատ խախտումներ են գրանցել տարեմուտի օրերին:
Մոնիթորինգի նպատակն է եղել պարզել «Հ1» հեռուստաալիքի, Հայաստանի երկրորդ հեռուստաընկերության, «Արմենիա», «Շանթ» «Երկիր մեդիա», «Կենտրոն» հեռուստաընկերությունների ծրագրերում հեռարձակվող գովազդային նյութերի քանակը հաղորդումների ընդհանուր ծավալի մեջ, այսինքն՝ հաշվարկվել են գովազդի քանակական չափը և դրանց համապատասխանությունը օրենքին սահմանված նորմերին:
Համաձայն «Հեռուստատեսության ու ռադիոյի մասին» ՀՀ օրենքի 26-րդ հոդվածի՝ Հանրային հեռուստառադիոընկերությունում գովազդը չպետք է գերազանցի ընդհանուր հաղորդումների 7 տոկոսը: Մոնիթորինգի արդյունքում, սակայն, պարզվել է, որ Հ1-ում 2013թ. դեկտեմների 27-30-ը գովազդի ծավալը գերազանցել է վերոնշյալ տոկոսը, իսկ հաջորդող օրերին գովազդի ծավալը եղել է նորմայի սահմաններում:
Լևոն Բարսեղյանի տեղեկացմամբ՝ հաջորդ չափորոշիչը, որով հսկվել են մյուս 6 հեռուստաընկերությունները, այն է, որ համաձայն «Գովազդի մասին» օրենքի՝ արգելվում է հեռուստատեսային հաղորդման ընթացքում հեռարձակել գովազդ յուրաքանչյուր 1 եթերային ժամի հաշվով 14 րոպեից ավելի տևողությամբ: Ինչ է պարզվել, սակայն, մոնիթորինգի արդյունքում: Ըստ այդմ՝ Հ1-ի դեպքում նկատվել է խախտումների որոշակի ծավալ՝ 14 դեպք: Առավելագույն խախտումը գրանցվել է դեկտեմբերի 28-ին: «Կենտրոն» հեռուստաընկերությունում գրանցվել է գովազդի խախտման 4 դեպք՝ հունվարի 1-ի դրությամբ անգամ խախտումը հասել է 18 րոպե 24 վայրկյանի, «Շանթի» առավելագույն խախտումը եղել է դեկտեմբերի 25-ին ու կազմել 19 րոպե 49 վայրկյան: Մյուս 3 հեռուստաընկերություններով այս չափորոշիչներով խախտումներ չեն արձանագրվել: Նախորդ՝ օգոստոսյան դիտարկման ժամանակ խախտում չէին արել միայն Հ1-ն ու Հ2-ը: Ընդհամենը գրանցվել է խախտման 43 դեպք:
«Սա լավ ցուցանիշ է: Խախտումը՝ խախտում, բայց եթե հսկողություն չկատարվեր, 43-ի դեպքում կունենայինք ավելի քան 400 խախտում»,- կարծիք հայտնեց բանախոսը՝ ընդգծելով, որ առայժմ ոչ ոք չի վիճարկել իրենց ներկայացրած արդյունքները:
Լ. Բարսեղյանն ընդգծեց, որ իրենց նպատակն ամենևին էլ «խախտում բռնելը չէ», այլ դրանց թիվը նվազեցնելը:
Մոնիթորինգի մյուս չափորոշիչը եղել է այն, որ համաձայն օրենքի՝ մինչև 20 րոպեանոց հաղորդումները պետք է ընդմիջվեն միայն 1 անգամ: Այս կետով ևս խախտումներ արձանագրվել են: Խախտումներ են կատարել բոլոր հեռուստաընեկրությունները՝ բացառությամբ «Արմենիայի»:
Ստուգվել է նաև հեռուստաընկերությունների եթերում, հատկապես սերիալներում ու հաղորդումներում թաքնված, ծպտված գովազդի առկայությունը: Հ1-ի եթերում մոնիթորինգային 7 օրվա ընթացքում նկատվել է խախտման 13 դեպք, Հ2-ի եթերում՝ 12, «Արմենիայի» եթերում՝ 27 , «Երկիր մեդիայով»՝ 16, «Կենտրոնով»՝ 20, «Շանթով»՝ 23 դեպք:
Հանդիպմանը ներկա փորձագետ Մեսրոպ Հարությունյանը ողջունեց կառավարության նախաձեռնությունը, համաձայն որի՝ Հանրայինի եթերում արգելվում է ցուցադրել գովաղդ, որի ծավալը 1 ժամում չպետք է գերազանցի 90 վայրկյանը, սակայն մտավախություն հայտնեց՝ հաշվի առնելով օղու գովազդի շուրջ վերջին շրջանում բարձրացած աղմուկը, որ «շուկայում գնում է գովազդային տորթի բաժանում»:
«Ի վերջո, պետք է լինի մի հեռուստաընկերություն, որ մարդիկ նայեն ու չնյարդայնանան»,- ասաց փորձագետը:
Մոնիթորինգն իրականացվել է «Քաունթերփարթ ինթերնեյշնլի» հայաստանյան ներկայացուցչության կողմից իրականացվող «Քաղաքացիական հասարակության և տեղական ինքնակառավարման աջակցություն» ծրագրի և ԱՄՆ-ի բնակչության առատաձեռն աջակցության շնորհիվ` ԱՄՆ ՄԶԳ գործընկերային պայմանագրի շրջանակում:
