Հայաստանում մասոնները ունեն մի նպատակ` բերել իրենց գաղափարախոսությունը՝ հիմնված ժողովրդավարության վեհ արժեքների վրա։ Ըստ էության բոլոր ազգերի, էթնոսների, կրոնների միջև հավասարություն քարոզող մասոնությունը, ըստ սոցիոլոգ, ազգագրագետ Միհրան Գալստյանի, վտանգ է ներկայացնում հայ էթնիկ առանձնահատկությունները պահպանելու համար։
«Իհարկե, Հայաստանը փակ համակարգ չէ և չի կարող դուրս մնալ աշխարհից։ Սակայն մեր աշխարհաքաղաքական պայմաններում շատ կարևոր է էթնիկ արժեքներին հետևելը»,- ասում է ազգագրագետը։ Ժողովրդավարության բարի արժեքները հիմք ընդունած առաջին կազմակերպությունը չեն մասոնները, որ գալիս են Հայաստան, հիշեցնում է պարոն Գալստյանը։ Այդ դրոշակով են հանդես եկել նաև այլոք, ազգագրագետի կարծիքով՝ նաև Եհովայի վկաները։
«Էթնիկ գաղափարները մեր մտածողությունից դուրս բերել են փորձում, այդ դատարկ մնացած տեղը իրենց ուզածով լցնելու համար»,- սա է, ըստ ազգագրագետի, մասոնների նպատակը։
Մասոնների Հայաստանում հայտնվելու ու օթյակ ստեղծելու պլանները, ընդհանրապես մասոնները խիստ քննադատության և պարսավանքի են արժանանում նախևառաջ քրիստոնյաների կողմից, թեև իրենք՝ ֆրանկմասոնները, ոչ մի խտրականություն չեն դնում նաև տարբեր կրոնների հետևորդների միջև։ «Մեր շարքերում կան նաև հոգևորականներ։ Սակայն նրանք հաճախ խուսափում են իրենց մասոն լինելու մասին բացահայտ հայտնել։ Վերջերս մի կարդինալի հեռացրել են աշխատանքից՝ իմանալով, որ մասոն է»,- հայ լրագրողներին հայտնեց Grand Orient De France օթյակի Մեծ Վարպետ պարոն Գի Արսիզեն։
Կապանի տարածաշրջանի հովիվ Տեր Շիրակ քահանա Խանոյանի կարծիքով, մասոնների գաղափարները չեն հակասում։ «Նախկինում մասոնները եղել են քարտաշ և նվիրական գաղափարների վրա են ձևավորել իրենց գաղափարախոսությունը։ Ես չեմ կարող Հայոց եկեղեցու պաշտոնական դիրքորոշում հայտնել իհարկե, սակայն իմ անձնական կարծիքով մեր կրոնի համար մասոնները որևէ սպառնալիք չեն ներկայացնում իրենցից»,- ասում է Տեր Շիրակ քահանա Խանոյանը։
