Վերջին շրջանում տեղի ունեցած մի քանի իրադարձություններ վկայում են Հայաստանում իշխանության մեջ կատարվող տրանսֆորմացիաների, իշխանության բյուրեղացման մասին։ Նշանային կարելի է համարել Երկրապահ կամավորականների միության վերջին համագումարը։ Իշխանությունը, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը փաստացի վերցրեց ԵԿՄ-ն՝ դրա նախագահ ընտրելով Սասուն Միքայելյանին։ Դա նշանակում է, որ իշխանությունը ԵԿՄ-ն օգտագործելու է այն նույն նպատակներով ու այն նույն խնդիրների լուծման համար, ինչ նախկին իշխանությունները։ Նոր Հայաստանում, եթե այն ապրեր հեղափոխության հռչակած կանոններով ու օրինաչափություններով, ԵԿՄ-ն իր այս տեսքով պետք է լուծարվեր, մինչդեռ իշխանությունը գնաց հակառակ ճանապարհով։ ԵԿՄ-ն այսպիսով դարձավ Նիկոլ Փաշինյանի ուժային կենտրոններից մեկը, որը իշխանությունը կօգտագործի ըստ անհրաժեշտության ու ըստ իրավիճակների։
Գրեթե նույն օրերին իշխանությունը ռեպրեսիվ մեթոդներով գործընթաց սկսեց Հայաստանի խոշորագույն ընկերություններից մեկի՝ «Սպայկայի» նկատմամբ, վերջինիս սեփականատերն ու տնօրենը կալանավորվեց։ Պետեկամուտների կոմիտեն ստուգումներ սկսեց նաև «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Գագիկ Ծառուկյանին պատկանող «Առինջ մոլում» և գազալցակայանում՝ այն բանից հետո, երբ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հրապարակավ ԲՀԿ-ին մեղադրեց իշխանության դեմ սաբոտաժ կազմակերպելու համար։
Այս և չթվարկված մի շարք իրադարձություններ ցույց են տալիս, որ նոր Հայաստանի նոր իշխանությունը չի խորշում տարբեր խնդիրների լուծման համար դիմելու այն մեթոդներին, որոնք օգտագործում էին նախկին իշխանությունները՝ իրենց իշխանությունը պահպանելու համար։ Սակայն նոր և հին Հայաստանի իշխանությունների միջև կա սկզբունքային տարբերություն։ Քոչարյանական ու սարգսյանական Հայաստանում իշխանությունները չունեին լեգիտիմություն և ստիպված էին իշխանությունը պահպանելու համար օգտվել ԵԿՄ-ի ծառայություններից, քաղաքական հակառակորդներին լռեցնելու համար օգտագործել հարկային ու ուժային կառույցները։ Մինչդեռ այսօրվա իշխանությունն ունի աննախադեպ լեգիտիմություն և որևէ կարիք չպետք է ունենար նախկին մեթոդներին ու գործիքներին դիմելու։ Խնդիրը, իհարկե, խորքային է ու ունի նաև օբյեկտիվ կողմ։
Ավելի քան երկու տասնամյակ Հայաստանը գործել է նախկին իշխանությունների սահմանած խաղի կանոններով, մեթոդներով ու նրանց ստեղծած համակարգերով։ Նոր իշխանության խնդիրը պետք է լիներ նախկին համակարգերը, մեթոդներն ու բարքերը փոխարինել նորերով, ստեղծել կենսունակ համակարգեր, փոխզսպումների ու հակակշիռների վրա հիմնված համակարգեր, որոնք կփոխարինեին նախկինի ստվերային կառույցներին։ Սակայն նոր իշխանությունը չի գնում նոր համակարգեր ստեղծելու ճանապարհով, այլ ընտրել է ավելի հեշտ ուղի՝ օգտագործում է նախկինը։
Արդյունքում պետական կառավարման համակարգում, ընդհանրապես իշխանության գործունեության ու տրամաբանության հարցում ունենք գրեթե այն իրավիճակը, ինչ նախկինում՝ որոշումների կայացման միանձնյա մեխանիզմ, առանց հակակշիռների ու փոխզսպումների համակարգի։
Փաստացի այսօր Հայաստանում գրեթե բոլոր որոշումները կայացվում են վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից։ Ազգային ժողովը գործնականում չի կատարում վերահսկողության ու հակակշռման իր գործառույթը, հանրային կառավարման մյուս ենթահամակարգերը՝ նույնպես։ Արդյունքում ունենք իրավիճակ, որում ոչ թե պաշտոնյան՝ Նիկոլ Փաշինյանն է ծառայում պետական կառավարման համակարգին, այլ հակառակը՝ պետական կառավարման համակարգն է ծառայում վարչապետին։ Սա չափազանց վտանգավոր իրավիճակ է, քանի որ գործնականում պետական կառավարման համակարգի գործունեությունը փաստացի ենթարկվում է անհատի կամքին։ Մինչդեռ պետք է լիներ հակառակը՝ պետական կառավարման համակարգը պետք է կառուցված լիներ այնպիսի տրամաբանությամբ, որում անհատները, այդ թվում՝ վարչապետը, ենթարկվեին համակարգի ներքին կանոններին ու օրինաչափություններին։
Այսպիսով, Նիկոլ Փաշինյանը իշխանության արդեն մեկ տարվա ընթացքում չի ստեղծել կամ դեռևս չի ստեղծել նախկինից տարբերվող համակարգեր, այլ հակառակը՝ ինքն է հարմարվել նախկին համակարգին ու նրա տրամաբանությանը։ Այն համակարգին, որը քննադատել է տարիներ շարունակ և որի դեմ պայքարի արդյունքում եկել է իշխանության։
