30 տարի անց չպետք է խոսեինք աղետի գոտի հասկացության մասին: Այս մասին իրենց մտահոգություններն արտահայտեցին «Առաջին լրատվական»- ի հետ քննարկման մասնակիցները՝ շիրակցի պատմաբաններ Վահրամ Թոքմաջյանը, Աղասի Մարգարյանը և Սուրեն Մանուկյանը:
«Մեր սերունդը մանկություն չունեցավ. տեսանք երկրաշարժը, բայց այնքան փոքր չէինք, որ չհիշեինք. երկրաշարժի արհավիրքին հետո գումարվեց պատերազմը,- նշեց Վ. Թոքմաջյանը: – Ցավոք աղետից 30 տարի է անցել, բայց դեռևս մարդիկ կան, որ ապրում են տնակներում և որոշ տներում դեռևս առնետները ընտանի կենդանիներ են: Վերջին 20 տարիների իշխանությունները չեն ունեցել քաղաքական կամք, չեն վերահսկել իրենց հաճույքների վրա քիչ ծախսելու ու քիչ լափելու մոլուցքը…: Գյումրին ամենաաղքատ մարզն է: Ցավոք չկա քաղաքական կամք սոցիալական խնդրին լուծում տալու համար, ընդամենը 30 միլիոնի մասին է խոսքը՝ 2500 ընտանիքի հարցը լուծելու համար… Հերիք չէ՞ր դիակների վրայով փող աշխատել»:
Սուրեն Մանուկյանը հավելեց, որ խայտառակություն է՝ աղետի գոտում շատ մարդիկ դեռևս նվազագույն կենսական պայմաններ չունեն, 30 տարվա ընթացքում նրանց համար ոչինչ չի արվել, բայց այսօր թվերի հետևից են ընկել: Նա նաև նկատեց, որ աղետի գոտուն իրենց ծրագրերում անդրադարձ են կատարել խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցող 11 քաղաքական ուժերից միայն երկուսը՝ «Լուսավոր Հայաստանը» և ՕԵԿ-ը: Մանուկյանի դիտարկմամբ՝ անտարբերության մթնոլորտ է. «Երկրաշարժն այդպես էլ չդարձավ համահայկական թեմա»:
1988-ի դեկտեմբերի երկրաշարժը, բացի բնության արհավիրք լինելուց, հանցագործության հետևանք էր. 60-70-ականների լայնամասշտաբ և նույնիսկ սուբյեկտիվ հանցագործությունների հետևանքն էր, որովհետև հանցագործներ էին այն շինարարներն, ովքեր ցեմենտ էին գողանում, շինթույլտվություն իրականացնող այն կազմակերպությունները կամ պետական մարմինները, որոնք թույլ էին տալիս շինարարություն իրականացնել ոչ պատեհ գոտիներում,- ընդգծեց Աղասի Մարգարյանը:- 88-ից հետո տիրող վիճակը նույնպես հանցագործության հետևանք է: 2000-ականների սկզբին Ռ. Քոչարյանը աղետի գոտին հայտարարեց զարգացման գոտի. այսօր՝ շուրջ 20 տարի անց, ձերբակալվում է Ռ. Քոչարյանը, ու աղետի գոտի հասկացությունը դեռ կա… Հանցագործությունները շարունակվել են պետական մակարդակով: Պետությունը պետք է կատարեր իր սոցիալական գործառույթը… Տասնյակ տարիներ լուծում չի լինում. քաղաքական կամքի բացակայություն է, ինչպես գյումրեցիներն են ասում՝ քթածակի բացակայություն է: Ո՞ւմ մեղադրել, եթե ոչ իշխանություններին»:
Մանրամասն՝ տեսանյութում:
