Ակնհայտ է, որ պաշտոնական Երևանը զգալիորեն կոշտացրել և հատու է դարձրել Արցախյան խնդրում հնարավոր ռազմական վտանգների վերաբերյալ իր գնահատականները: Դրանք արտահայտվում են թե՛ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, թե՛ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանի հայտարարություններում:
Վարչապետն ու պաշտպանության նախարարը նաև հուլիսի 25-ին են արել այդպիսի հայտարարություններ՝ ՊՆ-ում արտերկրի ռազմական ուսումնական հաստատություններն ավարտած հայաստանցի սպաների վկայականների հանձնման արարողությանը: Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ հայ ժողովուրդը հաղթել է, և ոչ ոք ներսում կամ դրսում չի կարող խլել այդ հաղթանակը: Դավիթ Տոնոյանը ասել է, որ երբ վարչապետն ու նախարարը անում են այդպիսի հայտարարություններ, ապա դա զուտ հռետորաբանություն չէ, այլ իրենք անելու են դա:
Երևանի այդ հայտարարությունները հենց Հայաստանում ունենում են բազմազան ընկալում: Հանրության մեծ մասը նկատելիորեն ընդունում է դրանք որպես վաղուց սպասված դիրքորոշում, որի շնորհիվ է միայն հնարավոր զսպել և սթափ պահել Ադրբեջանին: Կան, իհարկե, մտահոգներ, թե այդ հայտարարությունները արվում են, այսպես ասած, անելանելիությունից դրդված, պատերազմի անխուսափելիությունից դրդված: Այստեղ ճշմարտությունը հարաբերական է: Իհարկե, պատերազմն անխուսափելի է, քանի դեռ Հայաստանը հստակ և միարժեք ցույց չի տա Բաքվին, որ չի վախենում դրանից և ունակ է հասցնելու պատասխան հարված: Սա ըստ էության աքսիոմատիկ մի բան է, որ թերևս քննարկելն իսկ ավելորդ է:
Գլխավոր հարցը, սակայն, այստեղ այլ է, և այն պետք է դիտարկել ավելի լայն՝ նաև արտաքին քաղաքական համատեքստում, որտեղ ևս Նիկոլ Փաշինյանը թե՛ Եվրամիության, թե՛ Ռուսաստանի մասով արել է բավականին բաց և համարձակ հայտարարություններ, որոնք դարձյալ հանրության մի մասն ընդունել է մտավախություններով:
Իրականում որևէ մեկը թերևս չի կասկածում, որ Հայաստանի թավշյա հեղափոխությունը պետք է կապիտալիզացվի ոչ միայն ներսում, այլ նաև արտաքին ոլորտում: Դա մի բան է, որ հազիվ թե որևէ մեկը հերքի կամ համարի ավելորդ: Բայց այստեղ հարց է ծագում՝ ինչպե՞ս պետք է տեղի ունենա այդ կապիտալիզացիան, եթե ոչ՝ դիրքորոշումների համարժեք և հստակ շարադրման տեսքով, առնվազն որպես սկիզբ: Ամբողջ խնդիրը հենց այն է, որ Հայաստանի նախորդ իշխանության արտաքին և անվտանգային քաղաքականությունն աչքի է ընկել ոչ թե հստակությամբ, այլ «ճոճով», ըստ իրավիճակի և ըստ իշխանական շահի: Այստեղ են եղել նաև Հայաստանի համար առաջացած խորքային խնդիրները:
Կապիտալիզացնել թավշյա հեղափոխությունը՝ նշանակում է կանգնեցնել անվտանգության և արտաքին քաղաքականության հարցերում Հայաստանի ճոճը կամ լողը, կամ պարզապես ջրից իջնել ցամաք և ամուր կանգնել հողին: Կապիտալիզացիան այլ կերպ չի լինում, չի կարող լինել: Կապիտալը կոնկրետ բանի արժևորումը, արժեքային գնահատումն է, և ըստ այդմ՝ թե՛ բիզնեսում, թե՛ քաղաքականության մեջ չի կարող կապիտալիզացվել անորոշությունը, ոչ կոնկրետությունը: Մնում է, որ կոնկրետացումը պարունակի համարժեքություն: Այդ առումով էլ իրավիճակը լիովին բավարարում է նվազագույն անհրաժեշտին՝ թե՛ արցախյան, թե՛ ռուսական, թե՛ եվրոպական ուղղությամբ:
Հայաստանը շատ հստակ է դնում, թե նոր իրողություններում ումից ինչ է սպասում, և ըստ այդմ՝ ով ինչ պետք է ու կարող է սպասել Հայաստանից: Ընդ որում, խնդիրները բոլոր ուղղություններով դրվում են հստակ և փոխադարձ շահերի ակնհայտ շեշտադրմամբ: Այստեղ գալիս է մյուս հանգամանքը, որ արտաքին քաղաքական, անվտանգային, արցախյան հարցերում մենք կսխալվենք կոշտացումներով, քանի որ ներսում թույլ ենք, և ժամանակ է պետք շահել ներսում ամրանալու համար: Պատճառահետևանքային տրամաբանությամբ անթերի թվացող այդ մոտեցումը գործնական, իրական քաղաքականության ռեժիմում ուղղակի վտանգավոր է, որովհետև աշխարհը առաջ է գնում և բավականին դինամիկ ու փոթորկուն ընթացքով, և ըստ այդմ՝ Հայաստանը չի կարող աշխարհաքաղաքական դադար վերցնել ներքին հարցերը լուծելու համար, որովհետև առնվազն «կուշանա գնացքից»: Իսկ ուշացողների համար առաջանում են չափազանց մեծ բարդություններ:
Հայաստանը պետք է համաժամանակ զբաղվի թե՛ ներքին ամրացման հարցերով, թե՛ իրականացնի թավշյա հեղափոխության արտաքին կապիտալիզացիա՝ առնվազն հիմնական շեշտադրումներն ու անկյունաքարերը տեղադրելով, աշխարհին փոխանցելով հիմնական կոնկրետ մեսիջները և ժամանակ շահելով հենց դրանով:
