Հայաստանում Եվրամիության դեսպան Պյոտր Սվիտալսկին հուլիսի 7-ին հայտարարել է Հայաստանի էներգետիկ անկախության կարևորության և այդ հարցում Հայաստանին ներդրումներով օժանդակելու Եվրամիության պատրաստակամության մասին, խոսելով արևային էներգիայի օգտագործման վերաբերյալ: Սվիտալսկին նշել է, որ արևային էներգիան, իհարկե, ներկայումս ունի շատ փոքր տեսակարար կշիռ Հայաստանի էներգետիկայում, սակայն ժամանակի ընթացքում այն կավելանա: Առաջին հայացքից պարզ այդ ձևակերպումն իր ենթատեքստում ունի բավականին խորքային տենդենցների արտացոլում թե՛ տնտեսական, թե՛ քաղաքական, թե՛ աշխարհաքաղաքական իմաստով: Ինքնին հասկանալի է, որ Հայաստանի էներգետիկ համակարգում, և ընդհանրապես նաև աշխարհում, այսպես ասած նավթագազային ռեսուրսի վրա հենված էներգետիկայի կշիռը գերակա է անհամեմատ և առաջիկա տարիներին, անկասկած, կմնա այդպիսին:
Իհարկե, աշխարհում, զարգացած աշխարհում, այդ տեսակարար կշիռը փոխվում է անհամեմատ ավելի դինամիկ և ավելի ծավալուն ընթացքում, քան Հայաստանում: Հայաստանում, իհարկե, կան խնդիրներ թե՛ տնտեսական, թե՛ քաղաքական, թե՛ աշխարհաքաղաքական, կա լուրջ շահերի բախում Ռուսաստանի էներգետիկ հսկաների հետ և ընդհանրապես ռուսական շահի, իսկ Հայաստանի իշխանությունն էլ առաջնորդվում է սեփական շահով և չունի այդ բախման մեջ պետական շահը պաշտպանելու կամք և կարողություն: Այդուհանդերձ, առկա իրողությունների պայմաններում, Եվրամիության դեսպանն իր թվում է պարզ, ապաքաղաքական խոսքում արտացոլում է համաշխարհային միտումներն ու զարգացումների անկասելի ընթացքը:
Դրանք չափվում են գուցե տասնամյակներով, սակայն այդ տասնամյակներն առաջին հայացքից են թվում հեռու: Կարճ տարածության վրա թվում է, թե Արևմուտքը, Եվրամիությունը Հայաստանում տանուլ են տալիս մրցակցությունը Ռուսաստանին: Դա իրականում՝ Հայաստանի շահի տեսանկյունից, լոկ աշխարհաքաղաքական բևեռների պարզ մրցակցություն չէ, այլ Հայաստանի զարգացման վեկտորների մրցակցություն, Հայաստանի արդիականացման և հետադիմական կայսրության կցորդի վերածման մրցակցություն, մրցակցություն Հայաստանի պետականության ներուժի լիարժեք գեներացման և հայկական պետականությունն ընդամենը ռուսական շահի գործիքի վերածման միջև: Բայց Սվիտալսկին ցույց է տալիս երկար տարածությունը, խոսելով այն մասին, որ ապագայում էապես փոխվելու է այլընտրանքային էներգետիկայի տեսակարար կշիռը, հետևաբար նաև լայն, քաղաքական իմաստով ազդեցությունը: Ու քանի որ դա համաշխարհային տենդենց է, անխուսափելիորեն իր ազդեցությունն ունենալու է նաև Հայաստանի վրա, որովհետև մինչ այդ նաև Ռուսաստանի վրա է ազդելու: Այսինքն՝ Հայաստանի արդիականացման վեկտորն անխուսափելի է, ինչպես երկրագնդի պտույտը:
Պարզապես հարցն այն է, թե մինչ այդ ինչպիսի կորուստներ կունենա Հայաստանը, եթե արդիականացման խնդիրը քաղաքական կամքի դաշտ բերելու փոխարեն ինչ-ինչ պատճառներով թողնում է «ինքնահոսի» դաշտում: Ընդ որում, այդ պայմաններում Հայաստանի կորուստների «աղբյուրները» կլինեն երկուսը՝ կորուստներ անմիջապես Հայաստանի հնարավորությունների տեսքով, ժամանակի և տարածության մեջ բաց թողած, և կորուստներ, որոնք կլինեն անուղղակի, այն կորուստների հետևանքով, որ կունենա Ռուսաստանը: Ընդ որում, Հայաստանն այժմ արդեն գտնվում է այդ կորուստների «երկակի» աքցանի մեջ գտնվելու ռեժիմում: Մի կողմից բաց են թողնվում անմիջական հնարավորությունները, որ տնտեսա-քաղաքական զարգացման առումով Հայաստանին ներկայացնում է Արևմուտքը, մյուս կողմից Հայաստանը կրում է նաև Ռուսաստանի տնտեսության անկման հետևանքը:
Այսինքն՝ մենք թե՛ եղածն ենք կորցնում, թե՛ կորցնում ենք ունենալու հնարավորությունը: Դա գործնականում աննախադեպ իրավիճակ է, բայց ամբողջ պարադոքսն այն է, որ այդ ամենը տեղի է ունենում իշխանության գիտակցված «ընտրությամբ», այն դեպքում, երբ անգամ բնությունն է տվել Հայաստանին բավական լայն ընտրության հնարավորություն և ինչի մասին ակնարկում է անգամ Եվրամիության դեսպանը՝ Հայաստանի իշխանության պահվածքը գործնականում որակելով պարզապես հակաբնական:
