«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է ԱԺ պատգամավոր, «Ելք» դաշինքի Երևանի ավագանու ընտրությունների նախընտրական շտաբի պետ Էդմոն Մարուքյանը։
– Պարոն Մարուքյան, Երևանի ավագանու առաջիկա ընտրություններից ի՞նչ ակնկալիքներ ունեք։ Երեք քաղաքական ուժ է մասնակցելու ընտրություններին, արդյոք սա հեշտացնո՞ւմ է պայքարը։
– Երբ մենք քննարկում էինք ընտրություններին մասնակցելու հարցը՝ դեռևս չգիտեինք, որ երեք ուժ է մասնակցելու։ Եվ հենց այդ քննարկման պահին էլ մեր դիրքորոշումը հստակ էր՝ մասնակցում ենք մի նպատակով՝ Երևան քաղաքում իշխանափոխություն իրականացնելու համար։ Դրանից հետո մի աննախադեպ բան եղավ՝ մի շարք քաղաքական ուժեր հայտարարեցին, որ չեն մասնակցելու Երևանի ավագանու ընտրություններին։ Դա մեզ շատ զարմացրեց, բայց մյուս կողմից՝ պետք է նշեմ, որ մեր ունեցած հնարավորություններն ավելացել են։ Եվ այն համոզմունքը, որ մենք գնում ենք ընտրություններին հաղթելու՝ օրեցօր հաստատվում է։ Մենք չենք մասնակցում երկրորդ տեղ զբաղեցնելու համար. մասնակցում ենք այնքան ձայն ստանալու համար, որի արդյունքում կունենանք բոնուս, և մեր առաջին համարը՝ Նիկոլ Փաշինյանը, կդառնա Երևանի քաղաքապետ։
– Կարծում եք՝ չմասնակցող ուժերի ձայները «Ելք» դաշինքի՞ն կուղղվեն։
– Ես կարծում եմ, որ չմասնակցած ուժերի ձայների մեծ մասը կուղղվի «Ելք» դաշինքին, որովհետև այդ ձայները բողոքական, ընդդիմադիր ձայներ են։ Մենք նաև տանելու ենք այն ձայները, որոնք գնացել են Հանրապետական կուսակցությանը խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ։ Շատ մարդիկ, ովքեր քվեարկել են ՀՀԿ-ի օգտին՝ այս կամ այն պատճառով, տեսնելով այս ընտրությունների արդյունքները՝ հասկացել են, որ իրենց ձայնով հնարավոր էր բան փոխել, և մայիսի 14-ին իրենք հնարավորություն ունեն իրավիճակ փոխելու։ ՀՀԿ-ի Երևանի ձայների մեծ մասը, վստահ եմ, ուղղվելու է «Ելք» դաշինքին, որով և մենք հաղթանակ ենք գրանցելու։
– Հավանաբար ծանոթ եք Արտակ Սարգսյանի ղեկավարած «ՍԱՍ» ընկերության նախընտրական ժողովի սկանդալային ձայնագրությանը։ Որպես իրավաբան եմ ուզում հարցնել՝ արդյոք կա՞ բավարար հիմք քրեական գործ հարուցելու համար։ Առհասարակ այս ձայնագրությունն ինչի՞ մասին է խոսում։
– Ես վստահ եմ, որ նման պատկեր շատ տեղերում է եղել, պարզապես մի տեղից կա ձայնագրություն։ Ասեմ ավելին՝ դպրոցների տնօրենների պատկերն էլ ամեն անգամ եղել է, ուղղակի այս անգամ կոնկրետ փաստեր կային։ Մենք դիմել էինք ԿԸՀ, այնուհետև դատարան՝ ՀՀԿ գրանցումը անվավեր ճանաչելու պահանջով։ «Ելք» դաշինքը հայտարարություն է տարածել, որում նշվել է, որ կիրառվել է վարչական ռեսուրս, եղել է ընտրակաշառքի զանգվածային բաժանում, որն ազդել է ընտրությունների արդյունքի վրա։ Բայց քաղաքացիները, որ մտել են տեղամաս, իրենք իրենց քվեարկությամբ են այդ արդյունքն արձանագրել։ Տեսեք՝ «ՍԱՍ»-ի ժողովին մասնակցած մարդիկ իրենց կամքով քվեարկել են ՍԱՍ-ի Արտակի ու ՀՀԿ-ի օգտին։ Փաստն արձանագրվել է՝ նրանց ճնշում, բռնանում են՝ հաշվի առնելով այդ հիմնարկում աշխատելու հանգամանքը: Կարծում եմ՝ Հայաստանի քննչական կոմիտեի համար սա հիմք է նյութեր նախապատրաստելու համար, և արդյունքոմ հնարավոր է նույնիսկ մի քանի քրեական գործերի հարուցում։ Ամեն դեպքում այնտեղ կան անուն-ազգանուններ, նրանց պետք է հարցաքննեն, տեսնենք՝ ինչ են արել ընտրությունների ընթացքում։ Չի բացառվում, որ այդ մարդիկ եղել են հանձնաժոովի անդամներ, վստահված անձինք և գուցե կատարել են որոշակի գործողություններ։ Ակնհայտ է, որ պետք է քննություն իրականացվի։ Վարչական ռեսուրս ու փող է կիրառվել, իսկ վարչական ռեսուրսը միայն պետական հիմնարկներում աշխատողները չեն, նաև այն հիմնարկներում աշխատողներն են, որոնք մասնավոր են, բայց որոնց տերերը կամ նախարար են, կամ պատգամավոր, կամ իշխանության բարձր էշելոնի ներկայացուցիչ։ Ամեն դեպքում ուզում եմ ասել, որ սա դատապարտելի երևույթ է, և պետք է հասարակական անհանդուրժելի վերաբերմունք լինի սրա նկատմամբ, որ մենք կարողանանք Հայաստանում ինչ-որ բան փոխել։ Եթե հասարակությունը հանդուրժում է նման գործատուների, եթե հասարակությունն իր գործողություններով սանկցիա չի կիրառում նման գործատուների նկատմամբ, ապա մենք չենք կարող ունենալ այնպիսի պետություն, որտեղ մարդն ինքնաբավ է։ Երբ հասարակությունը հանդուրժում է, և մի քանի քաղաքական ուժ է քննչական կոմիտեից գործողություններ պահանջում, ուրեմն կանցնի ու կգնա։ Նույնն էլ Դանիել Իոննիսյանի գործն է. երբ հասարակական անհանդուրժողականություն լինի դպրոցների տնօրենների նկատմամբ, մյուս անգամ նման բան չեն անի։ Ավելին՝ իրենց պաշտոններում չեն մնա։
– Ընդհանուր վախի մթնոլորտն ինչպե՞ս վերացնել։ Արդյոք քաղաքական ուժերը ունե՞ն անելիք։
– Մենք, որպես «Ելք» դաշինք, ունեցել ենք մի մեխանիզմ՝ դա քարոզչությունն է, որի միջոցով ասել ենք՝ եթե ձեր նկատմամբ ճնշում կա, ձեզ վախեցնում են, դիմեք մեր շտաբ՝ բուկլետների վրա երեք հեռախոսահամար կար, բայց որևէ մեկը չի զանգել ու ասել, որ մեզ ճնշում են, մենք այսինչ դպրոցի երեխայի ծնող ենք։ Այսինքն՝ մարդիկ լուռ գործել են այդ համաձայնության մեջ։ Ավելին ասեմ՝ կարող է գործ հարուցվի, այդ մարդկանց կանչեն հարցաքննության, նրանք էլ գնան ու ասեն՝ մենք երջանիկ ենք, մենք՝ մեր կոլեկտիվը. ժողով ենք արել՝ ի՞նչ խնդիր կա, գնացել ընտրել ենք՝ լավ ենք արել։ Երբ երկու սուբյեկտների մեջ կա նման համաձայնություն, հասարակության մյուս՝ չհանդուրժող հատվածը չի կարող որևէ բան անել, չի կարող մտնել այդ փակ շրջանի մեջ։
Ադմինիստրատիվ ռեսուրսի ու փողի բաժանման ողջ համակարգն իրականացվել է պետական թողտվության պայմաններում, այսինքն՝ եղել է անպատժելիության մթնոլորտ, ասել են՝ ճնշեք ձեր աշխատողներին, ինչ ուզում եք արեք՝ որևէ իրավապահ մարմին ձեր ձեռքը չի բռնի։ Այսինքն՝ մեղքի ամենամեծ բաժինը Հայաստանի իրավապահ համակարգինն է, և թող որևէ մեկը չասի՝ մեզ փաստ, հաղորդում կամ դիմում տվեք. իրենք շատ լավ, նույնիսկ անգիր գիտեն, դա եղել է համակարգված թողտվություն։ Ասել են՝ տեղամասի ներսում որևէ բան չանեք, բայց փող բաժանեք, մարդկանց ճնշեք, վարչական ռեսուրս կիրառեք՝ թող ձեր ձայները գան։
Լուսանկարը՝ Photolure-ի
