«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Հայաստանի Պահպանողական կուսակցության նախագահ Միքայել Հայրապետյանը
– Պարոն Հայրապետյան, Ռուսաստանը սկսել է տնտեսական պատժամիջոցներ կիրառել Ուկրաինայի նկատմամբ: Ի՞նչ եք կարծում՝ ԵՄ-ի հետ Ասոցացման համաձայնագրի նախաշեմին պատժամիջոցներ կկիրառվե՞ն նաև Հայաստանի նկատմամբ, թե՞ քանի որ Հայաստանը նախաստորագրում է, Ուկրաինան ստորագրում՝ նման բան չի լինի:
– Անշուշտ, ճնշումները Հայաստանի վրա կավելանան, թեև մեր անկախության առաջին իսկ օրից դրանց պակաս երբևէ չի եղել: Այդ ճնշումները պարտադիր չէ, որ մեկը մեկին կրկնեն ուկրաինական պատժամիջոցները:
– Իսկ Ինչպե՞ս կգնահատեք Վլադիմիր Պուտինի այցն Ադրբեջան, այն հաջողվա՞ ծ էր, թե՞ ոչ: Կարո՞ղ ենք ասել, որ այդ այցով Պուտինը Հայաստանի վրա հոգեբանական ճնշում գործադրեց:
– Պուտինի այցը թող գնահատեն հայաստանյան «Պուտինի վկաները», որոնց պակաս դարձյալ չկա Հայաստանում: Եթե Հայաստանը փոքր-ինչ ունի պետական ինքնագիտակցում, ապա ոչ մի հոգեբանական ճնշման հարց չի կարող լինել. այդ Ռուսաստա՛նը պետք է հոգեբանորեն ճնշված զգա իրեն, երբ իր «մարտական արծիվները» ադրբեջանցի և հյուսիսկովկասյան առևտրական խեղճ կանանց դեմ են աքլորանում, իսկ Գաբալայում թյուրքալեզու ժողովուրդները փորձում են ինքնուրույն լուծումներ փնտրել տարածաշրջանի համար՝ զանց առնելով Ռուսաստանին, որն այս աշխարհահատվածի ճանաչված տիրական կենտրոնն էր մինչև վերջերս:
– Սերժ Սարգսյանը նախօրեին հայտարարություն արեց այն մասին, որ Հայաստանի համար ձեռնտու է Իլհամ Ալիևի վերընտրվելը. դա այդպե՞ս է, թե՞ ոչ:
– Այո՛, դա այդպես է, և այդ մասին մենք ասել ենք տարիներ առաջ: Պարզապես, ոչ թե «վերընտրվել», այլ իշխանությունը պահպանել. Հայաստանում և Ադրբեջանում չեն ընտրվում կամ վերընտրվում, այստեղ զավթում են, պահում և ժառանգում: Իսկ Ալիևի իշխանության մնալը հայկական կողմին ձեռնտու է բացառապես այն պատճառով, որ տարածաշրջանի ճակատագրի իրական երաշխավորների համար ոչ մի էական շարժառիթ չի մնում ժողովրդավարության անընդունակ մի ժողովրդից Արցախը վերցնել և հանձնել ժողովրդավարության անընդունակ մյուս ժողովրդին: Ժամանակը ցույց կտա, թե որ մեկս ենք առավել արժանավոր: Խնդիրն արժանավորության մեջ է, և այս պարագայում Ալիևն իր կլանի հետ միասին ոչ միայն ձեռնտու, այլ երկնային նվեր է մեզ համար. նա մեզ լրացուցիչ ժամանակ է տալիս ժողովրդավարության համար պայքար ծավալելու և արժանավորության քննությունը բռնելու համար:
– Ի՞նչ եք կարծում՝ հայ-ռուսական հարաբերությունները հիմա կարելի՞ է ճգնաժամային համարել. ի՞նչ պետք է արվի դրանք նորից լավացնելու համար:
– Հայ-ռուսական պետական հարաբերություններ չկան, որ լինեն ճգնաժամային կամ մեկ այլ տեսակի. առկա է սուզերենի և վասալի կապ: Դրանք գործընկերային փոխշահավետ հարաբերության կարող են վերաճել մեր քաղաքական գիտակցության միջից գավառականության և ստրկամտության թոթափումից հետո: Հայաստանը կարող է Ռուսաստանի տարածաշրջանային իրական բարեկամը դառնալ միայն ազատագրվելուց և ժողովրդավարական դառնալուց հետո:
– Հայաստանն, այդուհանդերձ, կդիմակայի՞ այս ճնշումներին և կնախաստորագրի՞ ԵՄ-ի հետ Ասոցացման համաձայնագիրը։
– Առիթ ներկայացել է, և ասել ենք այս մասին, որ Հայաստանը կստորագրի, եթե մինչ այդ այդպիսի պայմանավորվածություն ձեռք բերեն Ռուսաստանն ու Արևմուտքը: Եվ չի ստորագրի, եթե մինչ այդ Ռուսաստանն ու Արևմուտքն այդպիսի պայմանավորվածություն ձեռք չբերեն: Իսկ թե ինչպիսին կլինի նրանց պայմանավորվածությունը, կամ գուցե արդեն կա, բացարձակապես կախված չէ Հայաստանի կամքից. և փառք Աստծո, որ կախված չէ, այլապես մենք տանուլ կտայինք մեր պետականությունը դեռ խանձարուրում։ Մենք այդ կամքը, որպես գույք՝ պարտքի դիմաց, դեռ մեր պետականության արշալույսին զիջել ենք ժողովրդավարական ընտրություններ անցկացնելու մեր անկարողությամբ, նույնիսկ ավտորիտար, դիկտատորական, հակաժողովրդավարական որևէ ռեժիմ ինքնուրույնաբար հաստատելու անկարությամբ: Իսկ եթե անենք հակասող ենթադրություն, թե Հայաստանն իրականում ինքնիշխան երկիր է և ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու ոգի ունի, ապա առանց վարանման պետք է ստորագրի և այնպիսի նրբությամբ, որպեսզի իր հերթին չվիրավորի առանց այդ էլ իրեն վիրավոր գազանի տոտալ վտանգներով հղի վարքով պահող Ռուսաստանին:
