«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է հրապարակախոս Արծրուն Պեպանյանը:
Պարոն Պեպանյան, ինչպե՞ս եք գնահատում նախընտրական զարգացումները: Շատ ընդդիմադիրներ կարծեք թե հետընտրական զարգացումներով են մտադիր հաջողության հասնել: Արդյոք, ըստ Ձեզ, կլինի համաժողովրդական մոբիլիզացիա:
Նախընտրական զարգացումները տրամաբանության մեջ են` ընտրությունները վաղ թե ուշ դադարելու են գոյություն ունենալ, և մենք մոտենում ենք վերջնագծին: 1996-ին կյանքն ապացուցեց, որ ընտրություններով և հետընտրական զարգացումներով հնարավոր չէ իշխանություն փոխել: Ոմանք սա լավ չըմբռնեցին և ցանկացան անձամբ, սեփական փորձով համոզվել: Կյանքը նրանց տվեց այդ հնարավորությունը: Դեռ կան մի քանի հոգի, ովքեր ուզում են անձամբ համոզվել:
Քաղաքական ուժերը վերադասավորման փուլում են, դաշտերը դաշինքներով, լայն կոնսոլիդացիայով են պատկերացնում ընտրություններին մասնակցելը և արդյունք գրանցելը: Որքանո՞վ կարող է արդյունավետ լինել այդ ձևաչափը:
Դաշինքով ընտրություններին մասնակցելը վկայում է նաև այն մասին, որ քաղաքական ուժերն ընդունում են, որ միայնակ ոչինչ փոխել չեն կարող: Այս դեպքում նաև պատասխանատվությունն ուրիշի վրա գցելու հնարավորություն է ստեղծվում: Ընտրությունները մեզ հակացուցված են, դրանք վտանգավոր են ու քայքայիչ: Եթե բավարար խելացիություն ունենայինք, ապա չէինք տրվի պարտադրված այդ խաղին և կջանայինք ամեն ընտրության ժամանակ ներքին համաձայնությունների հասնել, որից կշահեր թե ժողովուրդը, թե պետությունը: Սկսած 1998 թվականից, ամեն ընտրության ժամանակ մի նոր գիրք եմ տրամադրել առանցքային քաղաքական ուժերին, որոնցում հիմնավորել եմ ժողովրդավարության անհնարինությունը մեզանում, բայց…
Քաղաքական ճահճացած վիճակին հնարավոր կլինի՞ նոր շունչ հաղորդել:
Հարցը վերաձևակերպենք այսպես` եթե այդ նոր շունչը չհաղորդվի, ապա ճահճացած վիճակը վերջնականորեն կկազմալուծի պետությունը: Այդ շունչը քաղաքական դաշտում եղած ուժերից սպասելն այնքան էլ իրատեսական չէ: Իրականությունը մեծ վերափոխումների կարիք է զգում: Դա անել կարողանալու համար նախևառաջ հարկավոր է կարողանալ ճանաչել այդ իրականությունը, պարզել այն որոշող խորքային երևույթները: Քաղաքական դաշտում առկա ուժերը մեծ խնդիր ունեն այդ հարցում. իշխանամետների մոտ բացակայում է վերափոխումների գնալու կամքը, ընդդիմադիրներն էլ տրված են այն մոլորությանը, թե բոլոր դժվարությունների պատճառը տվյալ պահի իշխանություններն են: Նոր շունչը կբերեն այն նախաձեռնությունները, որոնք հարցին մակերեսային մոտեցում չեն ցուցաբերում: Արդեն նկատելի են նման նախաձեռնություններ` «Հոգևոր Հայաստանը», «Հայքը», «Վերելք» արժեհամակարգային կառույցը, որոնք ունենալով իրավիճակի ռեալ գնահատականը, ձգտում են հայության համախմբման` այլ արժեհամակարգի հիման վրա: Ժամանակին ուշագրավ նախաձեռնություն ուներ նաև «Ժառանգություն» կուսակցությունը` «Նոր Հայաստան» անունով, բայց կարծես այնտեղ մոռացել են այդ մասին: Կան նաև սոցիալական, մշակութային, հայրենասիրական բնույթի ինքնաբուխ այլ նախաձեռնություններ ևս (մասնավորապես` «Հայ Ասպետ», «Կարին», «Հայրենիքիս» խումբ, «Աջակցենք սահմանամերձ բնակավայրերին» նախաձեռնություն և այլն), որոնց ջանքերի համադրումով հնարավոր կլինի հաղորդել այդ նոր շունչը:
Պարոն Պեպանյան, վարչապետն ամփոփեց կառավարման հարյուր օրը՝ նշելով, որ ստվերը կրճատվել է, մենաշնորհների դեմ պայքար են տանում: Խոսքերից ու խոստումներից դուրս՝ գործողությունների մակարդակում, Դուք որևէ փոփոխություն նկատե՞լ եք այս օրերին:
Առաջին և կարևոր փոփոխությունն այն է, որ վարչապետն ասում է այնպիսի բաներ, որոնք մարդիկ կերազեին, որ իշխանություններն ասեին: Բայց ինչն է հետաքրքիր` այդ նույն մարդիկ հիմա դրսևորում են անտարբերություն: Ակնհայտ է, որ ընդդիմությունը կյանքի վերափոխում ապահովել չի կարողանում: Եվ միակ հույսը մնում է իշխանական համակարգի վերափոխումը, որը կհանգեցնի կյանքի վերափոխման: Եթե մենք քաղաքականությունից փոքրիշատե գլուխ հանող ազգ լինեինք, ապա ամենը կանեինք, որ վարչապետը ոչ միայն իր խոստումներն իրականացներ, այլև համոզեինք-հարկադրեինք ավելին անել: Բայց համատարած անտարբերություն է` ընդդիմության այսրոպեական շահերից չի բխում վարչապետի հաջողությունը, իշխանական համակարգում կա խանդ ու կարծրացածություն, հասարակ մարդիկ իրենց անզոր են զգում ու նաև վարժեցված լինելով տրտունջին` զբաղված են վարչապետի խոսքերում վրիպակներ փնտրելով: Մինչդեռ օրակարգում ոչ թե վարչապետի, այլ պետության ու մեր բոլորի գոյության հարցն է: Ես բնավ չեմ նախանձում վարչապետին: Նա բարդ խնդրի առաջ է կանգնած: Իրականության մեջ նկատելի փոփոխություններ անելու համար նրա ունեցած գործիքները նախարարություններն են: Սակայն դրանք հանգամանքների բերումով վերածվել են հականախարարությունների և նվազ պիտանի են: Վարչապետը հարկադրված է փոխել այդ կառույցների հոգեբանությունը: Բայց նախարարություններն էլ իրենց հերթին արդյունք են առկա հասարակական միջին մտածողության: Ստացվում է, որ վարչապետը հարկադրված է փոխել հասարակական մտածողությունը: Ունի՞ իր թիմն այս բարդ խնդրի լուծումը: Եվ արդյո՞ք դա միայն իր թիմի մտահոգության առարկան պիտի լինի:
