Հայաստանում ապրող ասորիների արտագաղթը սկսվել է դեռևս 1988-ին ու շարունակվում է մինչ օրս: «Աթուր» ասորական ասոցիացիայի նախագահ Արսեն Միխայլովն «Առաջին լրատվական»-ին ասաց, որ գյուղերում դեռ ասորիների «կորիզը» մնում է: Հայերի արտագաղթի հետ համեմատած՝ ասորիները շատ քիչ են արտագաղթում:
«Հույները շատ են գնացել 90-ականների սկզբին, Հունաստան շատ գնացին: Հիմա էլ շատ քիչ են մնացել, մեծ մասը գնացել է: Բացի Հունաստանից, Ռուսաստան են գնում»,- տեղեկացրեց «Հունական ՀԿ-ների միության. «Էլպիդա» հունական համայնքի» նախագահ Արկադի Խիտարովը: Նա նշեց, որ գնացողներն էլ Գերմանիայում ու Հոլանդիայում են կարողանում գործ գտնել, հետո բարեկամներին են կանչում:
«Հայաստանից ինչպես հայերն են գաղթում, այնպես էլ՝ եզդիները, տարբերությունը ո՞րն է: Մի երկրի քաղաքացի ենք, մի իրավունք ունենք։ Թանկացումների, աշխատանքի հետ կապված խնդիրների պատճառով են գնում»,- ասաց եզդիական համայնքի առաջնորդ Ազիզ Թամոյանը: Նրա տվյալներով՝ գնացողներն իրենց տները, ունեցվածքն ամբողջությամբ վաճառել-գնացել են: Նրանք դժվար էլ վերադառնան:
«Հայաստանը մեր մշակույթի տունն է, մեր ծննդավայրն է, մեր պապական օջախն է, մենք այստեղ երկար դարեր ապրել ենք: Այստեղ գործում է ամենօրյա կեսժամյա ռադիոհաղորդում՝ եզդիերեն, ոչ մի երկրում չկա։ Թերթ ունենք, 1-10-րդ դասարանի դասագրքեր ունենք եզդիերեն լեզվով, 31 գյուղերում դասավանդվում են այս դասագրքերը։ Աշխարհում առաջին երկիրն է, որ մեր մշակույթը, մեր կրոնը զարգանում է»,- խոստովանում է Ազիզ Թամոյանը:
Նրա համար շատ զարմանալի են Վիճակագրության ազգային ծառայության ներկայացրած թվերը: Դրանք, ըստ Թամոյանի, չեն համապատասխանում իրականությանը:
«Սուտ-սուտ թվեր են գրում: 2001 թ. մարդահամարի տվյալներով՝ Հայաստանում եղել են 41 հազար եզդիներ, 2011 թ. եղել են՝ 35 հազար. այսինքն՝ 6 հազարով են պակասել, ո՛չ, դա այդպես չէ: Առնվազն 35-36 հազար եզդիներ արտագաղթած կլինեն: Ես դեռ քիչ եմ ասում, խղճով եմ ասում: Ավելի շատ են գնացել»,- ընդգծեց եզդիական համայնքի առաջնորդը: Նրա տվյալներով՝ միայն Զովունի գյուղից 1000 հոգուց ավելի եզդի է գնացել երկրից, երկու այլ գյուղերից՝ 2500, բայց եզդիներ ապրում են Հայաստանի 93 գյուղերում: Թամոյանի կարծիքով՝ սխալ է հրապարակված նաև Հայաստանում եզդիների ընդհանուր թիվը: «Մենք 50 հազար ենք, մեր թվերն ինչո՞ւ են ծածկում, ես չգիտեմ»,- նշեց Ազիզ Թամոյանը:
Նա զարմանում է, թե էլ ինչպե՞ս են ժողովրդավարության մասին խոսում, քաղաքացիական հասարակություն կառուցելու մասին խոսում:
«Այսպե՞ս են կառուցելու, ստի վրա՞ են կառուցելու: Ղեկավարը հո չի՞ ասում գնացեք՝ կեղծեք, իրենք են անում ինքնագլուխ»,- ասաց Ազիզ Թամոյանը:
