Հայաստան-Եվրամիություն նոր փաստաթղթի շուրջ բանակցությունը լիովին մնացել է հասարակական-քաղաքական ուշադրությունից դուրս: Շաբաթներ շարունակ, եթե չասենք՝ ամիսներ, գործնականում հնարավոր չէ հանդիպել այդ գործընթացի առկայության մասին վկայող շոշափելի զարգացման՝ կարծես այդպիսի բանակցություն չկա: Դրա մասին հայտարարվել է դեռևս նախորդ տարի:
Ինչպես հայտնի է, այդ եզրակացության կողմերը եկան մոտ երկու-երեք տարի տևած անորոշությունից հետո, որ սեպտեմբերի 3-ի ամոթալի շրջադարձի հետևանքն էր: Ի վերջո, Եվրամիությունը կայացրեց Հայաստանի հետ նոր փաստաթուղթ ստորագրելու սկզբունքային քաղաքական կարևոր որոշում, թեկուզ այդ փաստաթուղթը կարող է լինել Եվրաասոցացման առաջին համաձայնագրի բովանդակային գունատ ստվերը:
Հայտարարվեց բանակցության մեկնարկի մասին, սակայն առ այսօր պարզ չէ, թե ինչ հանգրվանում է բանակցությունը, ինչ բովանդակություն է շոշափվում: Եթե այդ ամենը պահվում է զանգվածային աչքից հեռու, որպեսզի չվնասվի, ապա տեսականում դա կարելի է հասկանալ, սակայն ոչ երբեք՝ գործնականում: Որովհետև նրանք, որոնք պետք է կամ կուզեն վնասել այդ բանակցությանն ու ընդհանրապես եվրաինտեգրացման գործընթացին, ունեն դրա վերաբերյալ տեղեկատվություն ստանալու իրենց խողովակները և ամենևին հրապարակային տեղեկատվության կամ իրազեկման հույսին չեն:
Փոխարենը դրա հույսին է հասարակությունը, որպեսզի կարողանա նաև ինչ-որ կերպ պաշտպանել այդ գործընթացը, դրանում իր շահերը, պետական շահերը, ինքնիշխանությունը: Որպեսզի այս անգամ ինչ-որ մարդիկ Հայաստանի քաղաքացու փոխարեն չորոշեն Եվրամիության հետ պետության գործակցության կարևորագույն հարցի ճակատագիրը: Վերջին հաշվով, հենց այդ՝ ծածուկ կամ գաղտնի բանակցության հանգամանքն էր նաև պատճառներից մեկը, որ ոմանք կարողացան շատ հեշտությամբ մանիպուլյացնել ու տապալել Եվրամիության հետ ասոցացման առաջին փորձը:
Իհարկե, ապրիլյան պատերազմը, հուլիսյան իրադարձությունները իրենց նշանակալիությամբ, իրենց լարվածությամբ, գերկարևորությամբ, անկասկած, ստվերելու էին ցանկացած այլ հասարակական-քաղաքական գործընթաց, աակայն, սրանով հանդերձ, կասկածից վեր է նաև, որ հենց այդ խնդիրներն ինքնին էլ ավելի են կարևորում Եվրամիության հետ նոր փաստաթղթի շուրջ զարգացումը՝ որպես Հայաստանի անվտանգության խնդիրներում կենսական անհրաժեշտություն ունեցող այլընտրանքների ձևավորման գրավական: Հատկապես եթե նկատի առնենք այն, որ Եվրամիության դիվանագետները այդ ընթացքում ակնարկել են, որ Եվրամիությունը պատրաստ է նաև Հայաստանի հետ քննարկել անվտանգության վերաբերող հարցեր, որոնց առումով եղել են բացեր նախորդ փաստաթղթում:
Եվ հատկապես այն ֆոնին, երբ մենք տեսնում ենք, թե Ռուսաստանն ինչ ինտենսիվությամբ է ապրիլյան պատերազմից հետո ձեռնամուխ եղել պաշտպանական ոլորտում հայ-ռուսական համատեղ ստորաբաժանումների և միավորումների ընդլայնմանը՝ Հայաստան-Եվրամիություն նոր փաստաթղթի բանակցային գործընթացի նմանօրինակ լռությունը դառնում է մտահոգիչ ու կասկածելի՝ հիմք տալով ենթադրել, որ խնդիրը ոչ թե գործընթացը խանգարող հանգամանքներից զերծ պահելն է, այլ այն, որ գործընթացը ինչ-որ մարդկանց չխանգարի առաջ տանել սեփական հանգամանքները:
