Ի տարբերություն հայ-ռուսական համատեղ ՀՕՊ համակարգի մասին համաձայնագրի վավերացման գործընթացի՝ հայ-ռուսական միացյալ զորախմբի մասին համաձայնագրի շուրջ հայ-ռուսական բանակցությունը կարծես թե չի դառնում հասարակական աղմկոտ ուշադրության առարկա:
Այդ համաձայնագրի վերջնական տեսքի շուրջ պայմանավորվածության մասին հայտարարվեց օգոստոսի 16-ին՝ Հայաստանում ՀԱՊԿ պաշտպանության նախարարների հավաքի առիթով ՌԴ պաշտպանության նախարարի այցի շրջանակում: Հայաստանն ու Ռուսաստանը պատրաստ են ստորագրել այդ համաձայնագիրը: Թեև այն քիչ ուշադրության և հանրային արձագանքի է արժանանում, քան ՀՕՊ-ը, սակայն իր նշանակությամբ և հայկական պետականության համար որոշակի ռիսկերով չի բացառվում, իհարկե, նաև՝ հնարավորություններով, միացյալ զորախմբի մասին համաձայնագիրն, այդուհանդերձ, պակաս կարևոր չէ, եթե չասենք հակառակը՝ ավելի կարևոր:
Բանն այն է, որ այդ միացյալ զորախումբը ստեղծված է վաղուց՝ արդեն մի քանի տարի, և անցկացնում է վարժանքներ: Զորախմբի հրամանատարը Հայաստանի զինված ուժերի գեներալ է: Ներկայումս խոսվում է զորախմբի թվակազմի և գործառույթների ընդլայնման մասին: Այսինքն՝ համաձայնագիրը, որ պատրաստ է ստորագրման, վերաբերում է դրան: Մանրամասներ չեն հրապարակվել, մինչդեռ դրանք շատ կարևոր են՝ հասկանալու համար, թե ինչի հետ գործ ունենք՝ Հայաստանի ինքնիշխանության ևս մի որևէ ծավալի սահմանափակմա՞ն, այն էլ՝ զինված ուժերի կարևորագույն բնագավառում, թե՞ Հայաստանի պաշտպանական հնարավորությունների ընդլայնման:
Իհարկե, ապրիորի, դատելով հայ-ռուսական հարաբերությունների բնույթից, եզրակացնել այլ բան, քան այն, որ ավելանում է ինքնիշխանության կորստի ծավալը՝ դժվար է: Սակայն, այնուհանդերձ, հիմնավոր լինելու համար կարևոր են փաստարկները, որոնք էլ պետք է հիմնված լինեն բովանդակային դետալների վրա: Իսկ դրանք չկան:
Պարզ չէ, թե ինչու է որոշվել ավելացնել միացյալ զորախմբի թվակազմը: Ինչ նոր խնդիրներ են ի հայտ եկել, որ առաջացել է նման կարիք: Այդ կարիքը բավարարվելու է հավասարապես երկու երկրների ԶՈՒ ստորաբաժանումների՞ միջոցով, թե՞ միացյալ զորախմբում ավելանալու է ռուսական զինուժի ծավալը, տեսակարար կշիռը: Իսկ ի՞նչ նոր գործառույթների մասին է խոսքը: Ի՞նչ գործառույթներ են պակասել այդ զորամիավորմանը: Դրանք վերաբերում են կառավարմա՞ն համակարգին: Արդյոք այստեղ և՞ս նախատեսվում է որոշակի փոփոխություն՝ իրավասությունների, տեսակարար կշռի: Արդյոք կառավարման ոլորտում մեծանո՞ւմ է կողմերից մեկի դերը կամ նվազում: Սրանք հարցերի մի շրջանակն են միայն, որը կարող է շատ ընդլայնվել պատասխանների, դետալների հրապարակման դեպքում: Թեև կարող է նաև թեման փակվել, եթե ներկայացվում են ծանրակշիռ և համոզիչ հիմնավորումներ:
Իսկ ահա դրանց բացակայությունը նշանակում է, որ թելադրող գործոնները, մեղմ ասած, քիչ են առնչվում հասարակական և պետական շահերին, այլապես դրանք կներկայացվեին հանգամանալից կերպով: Կամ՝ եթե մարտահրավերները անմիջականորեն դուրս են զուտ հայ-ռոսական հարաբերության տիրույթից, այդ դեպքում բնական հարց է առաջանում, թե արդյո՞ք դրանք այնպիսին են, որ պահանջում են Հայաստանի նման ներքաշվածություն:
Այս հարցադրումների առկայության առումով առավել մտահոգիչ են նաև Հայաստանում քաղաքական դաշտի լռությունն ու իներտությունը այդ թեմայի կապակցությամբ:
