ՀՅԴ ներկայացուցիչ Արմեն Ռուստամյանը հայտարարել է, թե կոչ են անում վերջ տալ «ռազբորկաներին» ու «գզվռտոցներին», հատկապես այս օրերին: Խոսքը վերաբերում է Արցախի պաշտպանության նախկին նախարար Սամվել Բաբայանի վերադարձին, նրա հարցազրույցին, դրա շուրջ Արցախի իշխանության արձագանքներին:
Ապրիլի պատերազմն ու դրան հաջորդած օրերը մերկացրին Հայաստանի պետականության ոչ միայն խնդիրներն ու հրամայականները, այլ փաստացի նաև դրանց ծագման պատճառներն ու պատասխանատուներին:
Պատահական չէ, որ իշխող համակարգը տևական ժամանակ պարզապես լռում էր, քանի որ չուներ խոսելու բան, և ամեն մի խոսք կարող էր օգտագործվել հենց իր՝ համակարգի դեմ: Սակայն ռազմական գործողությունների դադարեցումից հետո համակարգը աստիճանաբար սկսեց ուշքի գալ, սկսեցին մի քանի կարևոր գործընթացներ:
Նախ՝ աշխուժացավ ապրիլյան պատերազմն օդիոզ «ֆիդայաֆեոդալ» կերպարների վաստակ ներկայացնելու ջանքը: Հետո աշխուժացավ «փրկչի» մոդելը, որի սպասարկումն այս անգամ՝ կամա, թե ակամա, ստանձնեց տարիներ շարունակ Մոսկվա հեռացած Սամվել Բաբայանը: Ընդ որում, խնդիրը այստեղ Բաբայանը չէ կամ որևէ անձ կամ անհատ: Խնդիրը այստեղ հենց մոդելն է՝ «փրկչի» մոդելը, երբ քառօրյա պատերազմում հավաքական հաջողության հասած, իր հավաքականության, իր կամքի, ներսից կամ դրսից որևէ մեկի վրա հույս չդնելու և սեփական ուժով հակառակորդի ագրեսիան ճնշելու ու հետ մղելու խնդիր լուծած հասարակությանը վերստին փորձ արվեց կապել որևէ «փրկչի» հետ:
Ծրագրվա՞ծ էր դա որևէ տեղ, թե՞ ոչ, որտե՞ղ էր ծրագրված՝ դժվար է ասել: Դա գուցե էական էլ չէ, քանի որ ինքնին այդ մոդելը բխում է իշխող համակարգի շահից: Ընդ որում, ոչ միայն համակարգի այն սեգմենտի շահից, որն այժմ իրական իշխանության է: Հայաստանի իշխող համակարգը միատարր չէ, և թեև կա իշխանական ազդեցիկ լծակների համար սուր պայքար, այդուհանդերձ՝ համակարգն ինքնին գլոբալ պայքար ունի հասարակության դեմ, հասարակական օրակարգի, քաղաքացիական հեռանկարների դեմ:
Եվ «փրկչի» մոդելը հենց այդ պայքարի գործիքներից մեկն է, որը խոշոր հաշվով բավարարում կամ գոհացնում է համակարգի բոլոր սեգմենտներին, քանի որ այդ մոդելի միջոցով ձևավորվում է «անվտանգության հովանոցը» ամբողջ հասարակական-քաղաքական տարածության մասով: Իշխող համակարգը բաժանում է թե իշխանությունը, թե ընդդիմությունը:
Իշխանության համար «երկնային մանանա» է հենց այն ընդդիմությունը, որին միշտ հիշեցնելու բան կա, որի հետ միշտ կա «ռազբորկայի» առարկա: Ընդ որում, ամենևին զարմանալի չէ, որ «ռազբորկայից» դժգոհում է ՀՅԴ-ն: Բանն այն է, որ այդ «ռազբորկան» ՀՅԴ-ին մղում է ստվեր, դարձնում երկրորդային գործոն, երբ թվում էր, թե Սահմանադրության փոփոխությունից և ՀՀԿ-ի հետ կոալիցիայից հետո Դաշնակցությունը հավակնում է դառնալ հենց նոր ձևավորվող համակարգի երկրորդ բևեռը:
Այժմ՝ Բաբայանի ի հայտ գալուց և «փրկչի» մոդելի վերագործարկումից հետո, ՀՅԴ-ի մոտ առաջանում են օրինաչափ և տրամաբանական մտավախություններ: Բանն այն է, որ ՀՅԴ շանսը գործընթացները այդ «փրկչի» մոդելից դուրս բերելն էր և «համակարգային» դաշտ տեղափոխելը: Սակայն ապրիլից հետո զարգանում են իրադարձություններ, որոնք առնվազն առաջ են բերում զուգահեռ մրցակցային գործընթացներ:
Պատահական չէ, որ Դաշնակցությունը պահանջել է, որպեսզի ՀՀԿ-ի հետ միջկուսակցական խորհուրդը նախագահի կամ համակարգի Սերժ Սարգսյանը: Այլ կերպ ասած՝ ՀՅԴ-ն Սերժ Սարգսյանին փորձում է հիշեցնել իրենց պայմանավորվածությունները: Իհարկե, Սերժ Սարգսյանն այն գործիչը չէ, որին կաշկանդի որևէ պայմանավորվածություն, առավել ևս՝ ՀՅԴ-ի հետ: Եվ առավել ևս՝ այժմ, երբ Սերժ Սարգսյանն ակնհայտորեն կենտրոնացել է արտաքին պայմանավորվածությունների վրա՝ ներքին իրավիճակի կառավարումը իրականացնելով հենց «փրկչի» մոդելի խաղարկման միջոցով, որը, ինչպես ցույց է տվել ծառուկյանական ԲՀԿ-ի օրինակը, Հայաստանի իշխանական համակարգի ներքին ընթացքի «ավտոպիլոտն» է:
