Հայտնի բլոգեր Թիմ Ուրբանը իր կայքում խնդիր է հրապարակել, որը պայթեցրել է համացանցը: Խնդրի պայմանը հնչում է այսպես. դուք զբոսնում եք ուրիշի այգում և հանդիպում եք սալորի ծառի: Դուք ճաշակում եք մի քանի պտուղ, և այդ պահին հայտնվում է այգու տերը: Նա հայտարարում է, որ կա՛մ կսպանի ձեզ գողության համար, կա՛մ դուք պետք է ուտեք երեք սառնաշաքարներից մեկը:
Դուք տեսնում եք կոճղին դրված երեք գույնի սառնաշաքար՝ կապույտ, կարմիր և կանաչ: Դրանցից երկուսը թունավոր են, դրանք կարող են ձեզ սպանել 30 վայրկյանում: Դուք վերցնում եք կանաչ կոնֆետը, և նույն պահին այգու տերը հայտարարում է, որ կապույտ կոնֆետը թունավոր է: Նա կապույտ կոնֆետը դնում է գրպանը: Մնում է կարմիր կոնֆետը:
Հարց. եթե դուք փոշմանում եք և ձեր բերանն եք դնում ոչ թե կանաչ, այլ կարմիր կոնֆետը, ապա կմեծանա՞ ողջ մնալու ձեր հնարավորությունը:
Օգտատերերի մեծ մասը գտնում են, որ հնարավորությունը չի մեծանա: Բայց պատասխանը հետևյալն է: Հավանականությունը այն բանի, որ ձեր սկզբում ընտրած կոնֆետը թունավոր է, հավասար է 2/3-ի: Իսկ հավանականությունն այն բանի, որ այն թունավոր չէ, հավասար է 1/3-ի: Եթե դուք որոշել եք փոխել կանաչ սառնաշաքարը կարմիրով, ապա դուք կունենաք մեկ հնարավորություն՝ թունավորվելու և երկու հնարավորություն՝ ողջ մնալու:
Թիմ Ուրբանի խնդիրը հղում է անում Մոնթի Հոլլի պարադոքսին, որը հավանականությունների տեսության հայտնի խնդիրներից է, և որի լուծումը առաջին հայացքից հակասում է առողջ բանականությանը:
Այդ խնդրի ամենատարածված ձևակերպումը հնչում է հետևյալ կերպ. ենթադրենք, դուք խաղի մասնակից եք, որտեղ ձեզ անհրաժեշտ է ընտրել երեք դռներից մեկը: Այդ դռներից մեկի հետևում գտնվում է ավտոմեքենա, իսկ մյուս երկու դռների հետևում՝ այծեր:
Դուք ընտրում եք դռներից մեկը, օրինակ՝ թիվ 1 դուռը: Դրանից հետո խաղի ղեկավարը, որը գիտի՝ որտեղ է գտնվում ավտոմեքենան, բացում է մնացած դռներից մեկը, օրինակ՝ թիվ 3-րդ դուռը, որի հետևում այծ է կանգնած: Դրանից հետո նա ձեզ հարցնում է՝ չե՞ք ուզում ձեր ընտրությունը փոխել և ընտրել թիվ 2-րդ դուռը: Կմեծանա՞ արդյոք ավտոմեքենա շահելու ձեր հնարավորությունը, եթե դուք ընդունեք ղեկավարի առաջարկը և փոխեք ձեր ընտրությունը:
Բացատրություններից մեկը հետևյալն է. եթե դուք ընդունում եք ղեկավարի առաջարկը, ապա շահում եք այն դեպքում, եթե սկզբում սխալ դուռ էիք ընտրել, այսինքն՝ 2/3 հավանականությամբ, քանի որ ի սկզբանե չշահող դուռ կարելի է ընտրել երեքից երկու հնարավորությամբ:
