Վրաստանի 2024թ․ մարդահամարի տվյալներով այդ երկրի հայ քաղաքացիների թիվը 169 հազարից մի փոքր ավելի է, բայց նրանցից իրեն Հայ առաքելական եկեղեցու հետևորդ է ճանաչել միայն 101 հազարը։ Ո՞ր դավանանքի հետեւորդ են մնացած 68 հազար հայերը, պաշտոնական վիճակագրությունը տվյալներ չունի։ Ընդ որում, Վրաստանի հայ քաղաքացիներից շուրջ 140 հազարը հայոց լեզուն ճանաչել է մայրենի։
Հունիսի 21-ին Թբիլիսիի Սուրբ Երրորդության տաճարում Համայն Վրաստանի պատրիարք-կաթողիկոս Շիո Երրորդը օրհնել է Վրաց ուղղափառ եկեղեցու քուրդ-եզդիական համայանքը։ Նույն օրը նա հանդիպում է ունեցել քրիստոնեություն ընդունած քրդերի և եզդիների Մադայ վարդապետին։ Վերջինս Սուրբ Երրորդության տաճարում կուրմանջի լեզվով հնչեցրել է Հովհան Ոսկեբերանի աղոթը։
Քրդերը սուննի մահեմադականություն են դավանում, եզդիները ունեն ազգային կրոն, բայց Մադայ վարդապետը հայտարարել է, որ «կուրմանջին հին վրացերենի հետ կդառնա Վրաց ուղղափառ եկեղեցու պաշտոնական երկրորդ լեզուն»։ Այս տեղեկությունները հանրայնացրել է «Նեզավիսիմայա գազետա»-ն։
Ռուսաստանյան լրատվամիջոցը «ոչ բնորոշ» է համարել քրդերի և եզդիների «քրիստոնեացումը», քանի որ Վրաց ուղղափառ եկեղեցին «նույնիսկ տեղական ուղղափառ հայերի համար դժվարությամբ է հայերեն ժամերգություն թույլատրում»։
Ասվածից հասկացվում է, որ Վրաստանի հայ քաղաքացիների մի որոշակի մաս ոչ թե Հայ առաքելական, այլ Վրաց ուղղափառ եկեղեցու հետևորդ է։ Նրանք, պետք է ենթադրել, նոր չեն «դավանափոխ եղել»։ Բայց եթե Վրաց ուղղափառ եկեղեցին իսլամադավան քրդերին «դարձի է բերում», մեծ է հավանականությունը, որ «հոգեորսությունը» կարող է տարածվել նաև վիրահայության շրջանում։
Վրաց ուղղափառ եկեղեցին փաստացի կորցրել է Աբխազիայի և Հարավային Օսեթիայի կանոնական տարածքը։ Այդ իրավիճակում իր ազդեցությունը քրիստոնյա հայության նկատմամբ տարածելու ձգտումը ՎՈՒԵ համար կարող է առաջնահերթություն դառնալ։
Միջեկեղեցական հարաբերությունները, ինչ խոսք, երբեմն ավելի բարդ են, քան միջպետականը։ Բայց դրանից չի հետևում, թե Մայր աթոռ Սուրբ Էջմիածինը Վիրահայոց թեմում անելիքներ չունի։
