Ադրբեջանական Trend.az կայքի փոխանցմամբ, մերձկասպյան երկրները կարող են մինչև տարեվերջ մշակել Կասպից ծովի կարգավիճակի կոնվենցիան: Այս մասին այսօր Բաքվում կայացող մերձկասպյան երկրների գագաթնաժողովում հայտարարել է Կասպիցի հարցերով Իրանի նախագահի հատուկ ներկայացուցիչ Մոհամմադ Մեհթի Ախունդզադեն.
«Մերձկասպյան երկրների նախագահները ցանկանում են մինչև տարեվերջ մշակել Կասպից ծովի իրավական կարգավիճակի կոնվենցիան: Իրանը պատրաստ է տվյալ հարցում կառուցողական համագործակցության: Հուսով եմ, որ մինչև տարեվերջ՝ մինչև Մոսկվայում կայանալիք նախագահների հանդիպումը, այդ կոնվենցիան արդեն պատրաստ կլինի»:
Գագաթնաժողովում Ռուսաստանի արտգործնախարարության հատուկ ներկայացուցիչ Ալեքսանդր Գոլովինը հայտարարել է, որ Ռուսաստանը նույնպես հանդես է գալիս խնդրի շուտափույթ կարգավորման օգտին:
Հիշեցնենք, որ եթե Կասպիցը ստանա ծովի կարգավիճակ, ապա նրա վրա պետք է տարածվեն 1982 թվականի ծովային կոնվենցիայի դրույթները. կասպյան յուրաքանչյուր երկիր սուվերեն իրավունքներ ձեռք կբերի 12 մղոնանոց տարածքային ջրերի (մայրցամաքային շելֆ) և 200 մղոնանոց բացառապես տնտեսական գոտու(ԲՏԳ) վրա:
Քանի որ Կասպիցի առավելագույն լայնությունը չի գերազանցում 200 ծովային մղոնը, ԲՏԳ-ի արտաքին սահմանները պետք է որոշվեն միջին գծի սկզբունքի հիման վրա: Այսինքն՝ Կասպիցի բաժանումն անհրաժեշտ է իրականացնել հյուսիսից հարավ:
Միջին գծի սկզբունքի հաստատման դեպքում Ռուսաստանին բաժին
է ընկնում Կասպիցի տարածքի 18.7%-ը, Ղազախստանին` 29.6%-ը, Ադրբեջանին` 19.5%-ը, Թուրքմենստանին` 18.4%-ը, Իրանին` 13.8%-ը:
Ռուսաստանը դեմ է Կասպիցին ծովի կարգավիճակ տալուն, քանի որ այդ դեպքում Վոլգա-Դոն և Վոլգա-Բալթիկ ջրանցքները, որոնք համարվում են ներքին ռուսական ջրավազաններ, պետք է դառնան միջազգային ջրեր, իսկ դա լրջորեն հակասում է Ռուսաստանի շահերին ու անվտանգության խնդիրներին:
Հետաքրքիր է, որ դեռևս 1970 թվականին ԽՍՀՄ նավթարդյունաբերության նախարարությունը ազգային սեկտորների հիման վրա իրականացրել է Կասպիցի բաժանման պրակտիկան: Համաձայն այդ բաժանման՝ Ադրբեջանին բաժին էր հասել Կասպից ծովի տարածքի մոտ 70.000 քառ. կմ, Թուրքմենստանին` 80.000 քառ. կմ, Ռուսաստանին` 60.000 քառ. կմ, Ղազախստանին` 105.000 քառ. կմ և Իրանին` 55.000 քառ. կմ:
Այդ ժամանակ պաշտոնական Թեհրանը Կասպիցի այդպիսի բաժանման հարցում որևէ դժգոհություն չէր արտահայտել, մինչդեռ այժմ պահանջում է Կասպիցի 20 տոկոսը (մերձկասպյան 5 երկրներին` 20-ական տոկոս):
