Երբ Հայաստանում տեղի ունենա ժողովրդի գիտակցության փոփոխություն, և մարդիկ հասկանան, որ սեփականությունը Հայաստանում անձեռնմխելի է, մեծահարուստներն էլ կարիք չեն ունենա գալու խորհրդարան: Դա Սերժ Սարգսյանի բանաձևն է, թե ինչպես խորհրդարանից դուրս բերել հարուստներին: Այսինքն՝ նա դեմ է պարտադրանքին, պետք են մեխանիզմներ: Այլ հարց է, որ միգուցե դեմ է պարտադրանքին, որովհետև պարտադրել չի կարող, բայց ներկայացվող մեխանիզմն էլ, իհարկե, կարևոր է: Ըստ որում, դա միայն Սերժ Սարգսյանինը չէ. այն վաղուց շրջանառվող տեսություն է, թե ինչպես տարանջատել Հայաստանում բիզնեսն իշխանությունից:
Սեփականության անձեռնմխելիության ինստիտուտի ամրագրումը համարվում է այդ տարանջատմանը հասնելու տարբերակներից մեկը: Հայաստանում այդ տարբերակը ամրագրված է Սահմանադրությամբ, այսինքն՝ ինչպես Սերժ Սարգսյանը կասեր՝ թղթի վրա կա, ամեն ինչ նորմալ է, բայց իրական կյանքը լիովին ուրիշ է: Իրական կյանքում բոլորն են հասկանում, որ իշխանությունից զրկվելու դեպքում մեծահարուստների մի ահռելի մասը կզրկվի նաև հարստությունից:
Սեփականության անձեռնմխելիության հանդեպ հանրային հարգանքի, հանրային գիտակցության խնդիրը այստեղ կարևոր է: Ի վերջո՝ հասկանալի է, որ Հայաստանում ժողովրդական ցանկացած բողոքի հիմքում սեփականության վերաբաշխման առնվազն լուռ պահանջն առկա է, ինչն էլ, ամենայն հավանականությամբ, կփորձի օգտագործել ցանկացած ուժ, որը կստանա իշխանության հնարավորություն՝ սեփական հարստությունը և հարուստների սեփական բանակն ունենալու համար:
Մյուս կողմից, սակայն, սեփականության անձեռնմխելիության գիտակցմանը զուգահեռ՝ Հայաստանում պետք է լինի Սահմանադրության անձեռնմխելիության գիտակցում: Եվ եթե դա լինի, ապա սեփականությունն էլ անձեռնմխելի կլինի, որովհետև այդպես ամրագրված է Սահմանադրության մեջ:
Հավի ու ձվի պատմությանն ենք մոտենում, սակայն խորքային իմաստով իրավիճակն այլ է: Երկու դեպքում էլ պատասխանատուն իշխանությունն է և մեծահարուստներն՝ իրենք: Այսինքն՝ դա մեծ հաշվով նույն բանն է: Եթե իշխող մեծահարուստները կամ մեծահարուստ իշխողները իրենց հարստությունը ձեռք բերեին, կուտակեին օրինական ճանապարհով, և եթե օրինական ճանապարհով ձեռք բերեին և տնօրինեին իշխանությունը ու այդ ամենը ծառայեցնեին հանրային շահի գերակայությամբ, ոչ թե գերակա շահով, ապա հասարակության գիտակցության մեջ հարգանք կլիներ թե՛ մասնավոր սեփականության, թե՛ իշխանության, թե՛ Սահմանադրության հանդեպ, և լուռ պահանջը՝ սեփականության վերաբաշխման, կդառնար հանրայնորեն ոչ լեգիտիմ:
Իսկ այսօր իրավիճակն այլ է, ու խոսել մասնավոր սեփականության անձեռնմխելիության հանրային գիտակցման անհրաժեշտությունից, նույնն է, թե ասել, որ ձուկը պոչից է հոտում: Ո՛չ, ձուկը գլխից է հոտում, հետևաբար պետք է հոգալ գլխի մասին, որպեսզի առողջ լինի նաև պոչը: Ո՞վ է այսօր սպառնում խորհրդարանում հայտնված գործարարների սեփականությանը: Ինչի՞ց են նրանք այսօր վախենում: Այդ հարցերի պատասխաններն այլ տեղ չէ, այլ իշխանական համակարգում: Եվ միշտ այդ համակարգում է լինելու, քանի դեռ հասարակությունը չէ այդ համակարգի հենարանը, այլ՝ փողը: Պետք չէ ոչինչ բարդել հասարակության գիտակցության վրա: Վերջիվերջո՝ այդ գիտակցությունը հասարակական համակեցության կանոնների արդյունքն է: Իսկ կանոններ սահմանում են իշխանությունները: Ինչպիսի կանոններ նրանք սահմանում են, այնպիսինն էլ հասարակական գիտակցությունն է: Իսկ ինչպիսին իշխանությունն է, այնպիսին էլ՝ կանոնները:
Իսկ իշխանությունը մեծահարուստներն են, հետևաբար հասարակությունն ապրում է մեծահարուստների կանոններով, ինչն էլ առաջ է բերում լրջագույն հակամարտություն, որի լուծումը երբ վերևում չեն գտնում և համառորեն չեն ուզում գտնել՝ պատասխանատվությունն էլ բարդելով ներքևների վրա, ներքևում այլ լուծումներ չեն առաջանում, քան հեղափոխական, արմատական լուծումները, այդ թվում՝ ունեցվածքի վերաբաշխման մասով:
