2013 թ․Հայաստանի իշխանության արտաքին քաղաքական մարտահրավերը լինելու է ընտրությունը՝ Հայաստանի անդամակցություն Բելառուս-Ղազախստան-Ռուսաստան մաքսային միությա՞նը, թե՞ Եվրամիության հետ խորը և համապարփակ առևտրի գոտու շուրջ համաձայնագիր: Սա են փաստում ԵՄ ներկայացուցիչների հայտարարություններն այն մասին, որ ԵՄ ազատ առևտրի շուրջ համաձայնագիրը չի կարող համատեղելի լինել Մաքսային միության հետ:
Հայաստանում Եվրամիության խորհրդատվական խմբի ղեկավար Ուիլեմ վան դեր Գիստը ևս նման կարծիք էր հայտնել՝ հիմնավորելով, որ ՀՀ-ն չի կարող լիարժեք մասնակցել եվրասիական ինտեգրման գործընթացին, քանի որ դրա որոշ բաղադրիչներ հակասում են Եվրամիության հետ խորը և համապարփակ առևտրի գոտուն, ինչպես նաև` արտոնագրային ռեժիմի դյուրացման շուրջ պայմանագրերին: «Մաքսային միությանն անդամակցող երկիրը զիջում է սուվերենության մի մասը, փոփոխվում են խաղի կանոնները: Դա է պատճառը, որ այդ կառույցին անդամագրվելը հակասում է Եվրամիության հետ ազատ առևտրի հարաբերություններին»,– ասել էր նա:
ԵՄ-ում Ուկրաինայի դեսպանը ևս տեղական մամուլում հրապարակված հոդվածներից մեկում ասել էր․որ նախկին Խորհրդային Միության երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանն ու Ուկրաինան, կարող են միաժամանակ անդամակցել թե՛ Եվրամիության ազատ առևտրի գոտուն, թե՛ ԱՊՀ տարածքում ստեղծված նույնանման կառույցին, սակայն, չեն կարող անդամակցել Մաքսային միությանը, որի շուրջ հավաքվել են Ռուսաստանը, Բելառուսն ու Ղազախստանը:
«Առաջին լրատվական»-ին Հայաստանի առջև ծառացած երկընտրանքի վերաբերյալ Եվրախորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի անդամ, ԵՄ-Հայաստան, ԵՄ-Ադրբեջան, ԵՄ-Վրաստան միջխորհրդարանական հանձնաժողովի ներկայացուցիչ, բուլղարացի պատգամավոր Եվգենի Կիրիլովի տեսակետը փոխանցեց նրա օգնական Գեորգի Սաբևը: Ըստ բուլղարացի պատգամավորի՝ ինչ ԵՄ-ն հետաքրքրված է, ցույց է տվել իր պատրաստակամությունը Հայաստանի հետ համագործակցելու ԵՄ խորը և համապարփակ ազատ առևտրի համաձայնագրի շուրջ, բանակցային գործընթացն իր արդյունքներն է տվել:
«Այնուամենայնիվ, Մաքսային միությանը միանալը Հայաստանի իշխանությունների ինքնիշխան որոշման խնդիր է»,- նշել է Կիրիլովը: Եվրախորհրդարանի արտաքին կապերի հանձնաժողովի անդամ Եվգենի Կիրիլովը տեղեկացրել է, որ իր սեփական կարծիքն ունի այն մասին, թե որն է Հայաստանի համար շահավետ, սակայն իր կարծիքը որոշել է չհարկադրել և «պետք է»-ներով չմիջամտել։
