ԲՀԿ համամասնական ցուցակով վերջերս ԱԺ պատգամավոր դարձած Արագած Ախոյանը որոշել է անդամագրվել Եվրոպական ինտեգրացիայի ԱԺ մշտական հանձնաժողովին: Հենց այս թեմայով էլ զրուցեցինք Արագած Ախոյանի հետ:
– ԱԺ 12 մշտական հանձնաժողովներից ինչո՞ւ հենց Եվրաինտեգրացիայի հանձնաժողովը նախընտրեցիք:
– Ինձ համար շատ կարևոր է եվրաինտեգրացիայի խնդիրը, որովհետև եվրաինտեգրումը նաև հետաքրքիր է ազգային արժեքների, կոլորիտի պահպանման առումով: Եվրոպական ինտեգրումն ի՞նչ է նշանակում՝ ընդունել խաղի որոշակի կանոններ: Բայց մենք, դրա հետ մեկտեղ, պետք է կարողանանք պահպանել մեր ազգային կոլորիտը: Դա ինձ շատ է հետաքրքիր:
– Ձեր կարծիքով, որքանո՞վ է Հայաստանը գնում դեպի Եվրոպա:
– Շատ հարցեր ու խնդիրներ կան, որոնք չի կարելի ուղղակիորեն այնտեղից վերցնել և տեղադրել այստեղ: Ես կարծում եմ՝ շատ բան պետք է տեղայնացվի, քանի որ կա մենթալիտետի և ազգային կոլորիտի խնդիր: Բայց, իհարկե, կան եվրոպական չափանիշներ, որոնք պարտավոր ենք ընդունել ու տեղադրել:
– Այս համատեքստում՝ ազատ, արդար ընտրություններ անցկացնելը ՀՀ-ում կարծես հնարավոր չէ, քանի որ վերջին բոլոր ընտրությունների վերաբերյալ միջազգային կազմակերպությունները բացասական կարծիք են հայտնել:
– Եվրոպան կայացած է, տարիներով մշակված ծրագիր ունի: Ասում եք, որ մեզ մոտ խնդիրներ կան: Բա իհարկե, պետք է լինեն: Ընդամենը 20 տարվա կենսագրություն ունեցող երկիր ենք: 4-5 անգամ ենք ընտրություն անցկացրել, պատերազմի ծանր բեռը չթոթափած` մտել ենք մի շրջան, և հիմա աստիճանաբար, մաքրելով, ժողովրդական խոսքով ասած` իստակելով գնում ենք առաջ: Եվ այս ճանապարհին, իհարկե, կլինեն խնդիրներ: Բայց վիճակն ընտրությունից ընտրություն կկատարելագործվի:
– Բոլորն ասում են` նորանկախ երկիր ենք, կայանում ենք, և դրա քողի տակ անում են` ինչ ուզում են:
– Իհարկե, կլինեն սխալներ, որոշակի թերություններ: Բայց պետք է նկատի ունենալ` արդյո՞ք դրանք գտնվում են չափի սահմաններում, թե ոչ: Ես ընտրություններ անցած մարդ եմ, ընտրություններում պարտություն եմ գրանցել: Երևի ինձանից լավ ոչ ոք չի կարող այդ մասին խոսել: Ես մի քանի տեղամաս բացեցի և տեսա, որ լուրջ միջադեպ չկար, որ բողոքարկեի: Իհարկե, ինձ էլ էր հետաքրքիր, թե իմ թիմակիցներից լսածս արդյոք ճի՞շտ էր:
– Ու Ձեզ համար պարզեցի՞ք, թե՞ ոչ: Արդա՞ր էր ընտրվել ձեր հակառակորդը:
– Բացեցինք որոշ տեղամասեր, կային որոշ թերություններ, բայց դրանք այն թերությունները չէին, որ այդ մասին աղմուկ բարձրացնեինք: Եթե լինեին մեծ թերություններ, հաստատ աղմուկ կբարձրացնեի, այդպես չէի թողնի:
– ԵԽԽՎ-ն ՀՀ մասին ընդունել է բազմաթիվ բանաձևեր, մանավանդ` 2008-ի Մարտի 1-ից հետո: ԵԽԽՎ համազեկուցողներն էլ են կարծիք հայտնել, որ բանաձևերը լիարժեք չեն կատարվել: Ձեր կարծիքով, ի՞նչն է խանգարում դրանք կատարել, քաղբանտարկյալներին ազատ արձակել:
– Ես չեմ կարծում, որ այսօր ունենք քաղաքական բանտարկյալներ: Գոյություն ունի հասարակական կարգը խախտողներ: Հասարակական կարգը բոլորի համար է, իսկ ով չի ենթարկվում, իրավապահների խնդիրն է: Ի՞նչ է նշանակում քաղբանտարկյալ: Եթե ես իմ կարծիքը արտահայտեմ՝ պահելով օրենքի տառն ու ոգին, ով կարող է ինձ բանտարկել: Բայց բավական է՝ դուրս գամ փողոցում անկարգություն անեմ, կձերբակալեն:
– Մի՞թե խաղաղ հանրահավաք անելն անկարգություն է:
– Նայած՝ ինչ չափեր, ինչ սահմաններ են անցնում: Այսօր մենք էլ ունենք ընտրազանգված: Կարող եմ գնալ, իմ ընտրազանգվածը հավաքել ու ասել՝ եկեք փողոցները վառենք, խանութ թալանենք:
– Բայց ընդդիմությունից որևէ մեկը նման բան չի հայտարարել:
– Բայց եղավ չէ՞, արդյունքը գրանցվեց:
– Ազատության հրապարակում հանրահավաք անցկացնելն արդեն երեք տարի մերժում են իշխանությունները: Սա եվրոպական չափանիշներ պահպանե՞լ է, թե՞ ոչ, որ միայն Մատենադարանում են թույլ տալիս:
– Ճիշտ են անում… ինչո՞ւ հենց Ազատության հրապարակում են ուզում հանրահավաք անել: Ավելի մեծ, ավելի լավ տեղ են տալիս, որ հասարակական կարգը պահպանվի, պրովոկացիաներ չլինեն:
– Իսկ ինչո՞ւ եք կարծում, որ Ազատության հրապարակում պրովոկացիա կլինի, Մատենադարանի մոտ՝ ոչ:
– Ազատության հրապարակում տեղը փոքր է, կարող է շատ մարդիկ հավաքվեն, հասարակական կարգը կարող է խախտվի:
– 88-ին էլ խորհրդային իշխանությունն էր արգելում այնտեղ հանրահավաք անել:
– Խորհրդային իշխանությունը ոչ միայն այնտեղ, այլև ընդհանրապես էր արգելում: Չի կարելի համեմատել 88-ի հետ: Այդ ժամանակ Օպերայի մոտ էին հավաքվում, տեսան՝ շատ նեղ է, ինքնակամ գնացին Մատենադարանի մոտ, հետո՝ մեկ այլ հրապարակ: Հիշում եք: Այսօր հազիվ քաղաքը շնչում է: Ես էլ լինեի քաղաքապետի տեղը, այսօր կմերժեի: Հանրահավաքների ժամանակ տրորվում, փչանում են կանաչապատ զոնաները, տեսել եք՝ հանգստի ինչ գոտիներ կան, բոլորը ոտքի տակ է տրվում:
– Իսկ արդյոք Օպերայի շրջակայքի սրճարանները կանաչապատ գոտիների հաշվին չկառուցվեցի՞ն: Դրանց դեմ պայքարելու փոխարեն, ընդդիմությանն են զրկում հանրահավաքի իրավունքից:
– Սրճարաններ կառուցեցին, մարդիկ բարեկարգեցին: Բարեկարգված շրջապատ տեսանք: Մենք գնում, այդ սրճարաններում նստում, հաճույք ենք ստանում: Միգուցե կարող է այնտեղ որոշ բաներ չլինեին, միգուցե շատ են սրճարանները, բայց որ քաղաքի կենտրոնը բարեկարգված է, փաստ է, և մենք մեր հյուրերի առջև անհարմար չենք զգում, գլուխներս չենք կախում:
– Չե՞ք մտածում, որ մի օր էլ դուք կհայտնվեք ընդդիմության շարքերում և նման խնդրի առաջ կկանգնեք:
– Պապս խոսք ուներ՝ կյանքի աստիճանները բարձրանալիս բարև տալը մի մոռացիր: Մենք երբեք բարև տալը չենք մոռացել:
– Եվրոպական արժեքների մասին խոսելիս չենք կարող շրջանցել նաև կրոնական ու սեռական ազատությունների թեման: Եվրաինտեգրացիայի համատեքստում այդ հարցի լուծումն ինչպե՞ս եք պատկերացնում:
– Անկեղծ ասած՝ ես չեմ պատկերացնում: Մեր ազգն ունի իր կոլորիտը: Միգուցե օրենքով, որպես եվրապահանջ, թույլատրվի, բայց մեր ազգն այն ազգը չէ, որ դա ընդունի: Նույն կրոնական աղանդները` թող լինեն դրանք, բայց մենք պետք է մեր ժողովրդի հոգիներն այնքան լեցուն պահենք, որ դատարկ տեղը այլ կրոնները բուն չդնեն: Ինչ-որ օտար մարմին տեղ է գտնում, երբ դատարկ տեղ կա: Եվ մենք մեր հոգին այնքան մաքուր, այնքան հայեցի պետք է պահենք, որ դատարկ տեղ չմնա այլ կրոնների համար: Օրենքով արգելել չենք կարող, որովհետև ընտրել ենք եվրաինտեգրացիայի կուրսը, բայց մենք մեզանով այդ խնդիրները կարող ենք լուծել. բնականաբար, մեր ազգը համասեռամոլներին չի ընդունելու, մեր ազգը այլ կրոններ չի ընդունելու:
