Ընտրություններում հաղթանակի առթիվ Նիկոլ Փաշինյանին, երևի, առաջինը Ղազախստանի նախագահ Կասիմ Ժոմարթ Տոկաևն է շնորհավորել, երկու օր հետո՝ Ղրղըզստանի նախագահ Սադիր Ժապարովը։ Ղազախստանը և Ղրղըզստանը ԵԱՏՄ անդամ են։ Տոկաևը և Ժապարովը մայիսի 29-ին մասնակցել են Հայաստանի «եվրոպական ձգտումների» հարցով Աստանայում ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի նախաձեռնած փակ քննարկումներին, որից հետո Կրեմլը տարածել է «համատեղ հայտարարություն», որը Հայաստանին կոչ է անում հանրաքվե անցկացնել և կողմնորոշվել, թե տնտեսական ինտեգրացիայի ո՞ր կառույցին է տալիս նախապատվությունը։
Դեռևս այդ ժամանակ էինք նկատել, որ այդ «հայտարարության» տեքստը Ղազախստանի նախագահի աշխատակազմի պաշտոնական կայքում՝ akorda.kz-ում բացակայում է և ենթադրել, որ այն Աստանայի համար պաշտոնական փաստաթուղթ չէ։ Նիկոլ Փաշինյանին Ղազախստանի և Ղրղըզստանի նախագահների շնորհավորական ուղերձները կողմնակի ապացույց են, որ Հայաստանին ԵԱՏՄ-Եվրամիություն ընտրության պարտադրանքը բացառապես ՌԴ նախագահի «քմահաճույքն» է։
Երևում է, Կրեմլում Տոկաևի և Ժապարովի «օպորտունիզմը» խիստ նյարդային են ընկալել։ Ռուսաստանյան պաշտոնական լրատվամիջոցները հայտնել են, որ Մոսկվան հունիսի 12-ից արգելում է իր տարածքով Հայաստանից ԵԱՏՄ երկրներ «կարանտինային ապրանքների արտահանումը»։ Փաստացի Ռուսաստանը տնտեսական «պատերազմ է հայտարարել» Ղազախստանին և Ղրղըզստանին՝ այդ երկրներին արգելելով առևտրա-տնտեսական «սեպարատ» հարաբերություններ պահպանել Հայաստանի հետ։
Այդ որոշումը, որքան էլ փորձ արվի գտնել դիվանագիտական «նրբասացություններ», բացահայտում է, որ ԵԱՏՄ-ն ոչ թե ինքնիշխան երկրների տնտեսական ազատ ինտեգրացիայի, այլ եվրասիական տարածքի մի զգալի մասում Ռուսաստանի շահերի իրացման կառույց է, որ ստեղծվել է բացառապես քաղաքական նպատակով։ Այն է՝ թույլ չտալ, որ հետխորհրդային երկրները հարևանների և Եվրամիության հետ լիարժեք տնտեսական համագործակցության և հանրային բարգավաճման հասնեն։
Հայաստանը ի՞նչ ծավալի և նոմենկլատուրայի ապրանքներ է արտահանում Ղազախստան և Ղրղըզստան, էական չէ։ Խնդիրը այն է, որ Ռուսաստանը Հայաստանի արտաքին տնտեսական կապերի առջև «ուղեփակոց» է դնում, բայց վերջին որոշումը արդեն շոշափում է նաև Ղազախստանի և Ղրղըզստանի, գուցե թե՝ նաև Բելառուսի ոչ միայն շահերը, այլև պետական հեղինակությունը։ Ինչպե՞ս կարձագանքեն Աստանան և Բիշքեկը։ Մի՞թե Ռուսաստանը խնդիր է դրել, որ ԵԱՏՄ-ն կազմացրվի։
