Thursday, 06 10 2022
14:30
Թաիլանդում տեղի ունեցած հրաձգության հետևանքով զոհվել է առնվազն 30 մարդ, այդ թվում՝ երեխաներ
Այո՛, իմ կինն այդ ընկերությունում ունի բաժնեմաս, օրենքով դա արգելված չէ․Անդրեասյան
Քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի ղեկավար է նշանակվել Գարեգին Խաչատրյանը
Ընտրվելու դեպքում որոշումներս ձեր հետ չեմ ճշտելու․ Անդրեասյանը՝ ՔՊ-ական պատգամավորին
Հայաստանի հավաքականի դիրքը ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում
13:50
Live. «Առաջին լրատվական» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոն
13:40
Պրահայում մեկնարկել է Ալիև-Միշել հանդիպումը
Դեղերի գովազդը կթույլատրվի գովազդային վահանակների վրա
Վարչապետն աշխատանքային այցով ժամանել է Պրահա
7 մարզերի համայնքների բարեկարգման աշխատանքների համար՝ 500 մլն․ դրամ
13:23
Ուկրաինան շարունակում է հակահարձակումը Խերսոնի ու Լուգանսկի ուղղությամբ
ԱԺ-ն այսօր ԲԴԽ նոր անդամներ կընտրի․Վլադիմիր Վարդանյանը ներկայացրեց Կարեն Անդրեասյանի կենսագրությունը
ԱԺ նախագահը Շվեյցարիայի դեսպանի հետ հանդիպմանը շեշտել է ՀՀ տարածքից ադրբեջանական ԶՈւ-ի դուրսբերման հարցում միջազգային գործընկերների աջակցությունը
Ձեր հակասություննե՞րն են ավելի կարևոր, թե՞ այս պետության լինել – չլինելը
Կառավարությունը հաստատեց ազգային տարածական տվյալների ենթակառուցվածքում բազային և թեմատիկ տարածական տվյալների ցանկը
Պարոն վարչապետ, վեր կաց գնա ինքդ տես՝ դիրքերում խնդիր կա՞, թե՞ ոչ
12:42
15 մարդ է զոհվել Հունաստանի ափերի մոտ միգրանտներ տեղափոխող նավի խորտարկվելու հետեւանքով
Արդար դատարանը միշտ եղել է իմ երազանքը, սա հնարավորություն է իմ երազանքին մոտենալու
Էրդողանի և Փաշինյանի հանդիպումը Պրահայում կօգնի հարաբերությունների կարգավորմանը
Լուրերի օրվա թողարկում 12:30
Ոստիկանները բացահայտել են հանցագործության 47 դեպք
Ի՞նչ հետազոտություններ են անցնում վիրավոր զինծառայողները․ պարզաբանում է նախարարը
12:23
Իրանը հերքում է ռազմական դրոնների մատակարարումը Ռուսաստանին
«Խնդրում եմ՝ մեզ հետ եղեք, օգնեք մեզ»․ Այսօր՝ «Հանրապետականում»․․․
12:10
Թեհրանի եւ Մոսկվայի դեմ պատժամիջոցները հարվածել են Արեւմուտքին. Իրանի նավթի փոխնախարար
Արցախի կենսական հրամայականը
Եվրախորհրդարանի պատգամավորը Հայաստանի աջակցության ակցիա է արել
Նիդերլանդների խորհրդարանի մի խումբ պատգամավորներ բարձրաձայնել են Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի վերջին ագրեսիայի մասին
Հայաստանի և Լեհաստանի մրցակցային մարմինների ղեկավարները համագործակցության հուշագիր են ստորագրել
Տարադրամի փոխարժեք – Հոկտեմբեր 6, 2022

Հայաստանի մահը. «Տողատակ» Հայկ Կոնջորյանի հետ

1964 թ. մարտի 13-ի երեկոյան Նյու Յորքի 28-ամյա բնակչուհի Քեթրին Ջենովեզեն սովորականի պես աշխատանքից վերադառնում էր տուն, երբ մի տղամարդ թիկունքից մոտեցավ նրան և դանակի մի քանի հարված հասցրեց: Քիթին (այդպես նրան անվանում էին մտերիմները) սկսեց օգնություն կանչել, և հարևաններից ոմանք դուրս նայեցին պատուհաններից: Նրանցից մեկի բղավոցից վախեցած` հանցագործը մի պահ խուճապի մատնվեց և վազեց մյուս կողմ: Այդ ընթացքում Քիթին փորձեց փախչել, սակայն տղամարդը վերադարձավ և արդեն նրան գտավ շենքի միջանցքում: Նա կրկին մի քանի դանակի հարված հասցրեց աղջկան, իսկ քիչ անց վերադարձավ բակում կայանած իր մեքենան: Սակայն շուտով կրկին վերադարձավ, նորից մի քանի անգամ դանակով հարվածեց, բռնաբարեց աղջկան և գողանալով 49 դոլար` հեռացավ: Քիչ անց հիվանդանոցի ճանապարհին Քիթի Ջենովեզեն մահացավ:

Այս հանցագործությունը ընդհանուր առմամբ տևեց մոտ 30 րոպե: Այդ ողջ ընթացքում աղջիկը բղավում էր և օգնություն կանչում: Սակայն 38 ականատեսներից և ոչ մեկն օգնության չհասավ նրան: Հետագայում այս դեպքը հոգեբանության մեջ կոչվեց Ջենովեզեի սինդրոմ կամ ականատեսի էֆեկտ, երբ մարդիկ, ականատես լինելով որևէ հանցագործության կամ արտակարգ դեպքի, չեն օգնում տուժողին և ցուցաբերում են սառն անտարբերություն: Չե՞ք կարծում, որ սա անմարդկայնության և սառնասրտության կատարյալ դրսևորում է: Եթե ոչ, ապա մի պահ ձեզ պատկերացրե՛ք Քիթիի փոխարեն:

Ականատեսի էֆեկտը դրսևորվում է ոչ միայն կոնկրետ մարդու, այլ նաև հասարակության, պետության կամ, օրինակ, քաղաքի նկատմամբ: Այսօր թալանում, բռնաբարում և կեղեքում են մի ամբողջ պետություն, և միլիոնավոր մարդիկ, ականատես լինելով այս ամենին, անտարբեր լռում են ու ոչինչ չեն անում: Հենց այս օրերին քանդվում է Երևանի ամենից հին և արժեքավոր պատմաճարտարապետական կոթողներից մեկը` Աֆրիկյանների տունը: Իսկ քանի՞ հոգի են օգնության հասնում: Մի քանի տասնյակ մարդիկ պայքարում են իրենց փոքրաթիվ ուժերով, ահազանգում, օգնության կանչում, բայց հարյուրհազարավոր երևանցիներ, ականատես լինելով այս ամենին, ոչին չեն անում և մնում են անտարբեր: Այս նույն երևանցին վաղը մի տեղ կհպարտանա, որ մեր Երևանը ավելի հին է, քան Հռոմը, որ այն թանգարան է բաց երկնքի տակ, բայց երբ այդ թանգարանն իր քթի տակ քանդում են, նա ոչինչ չի անում և մնում է անտարբեր, որովհետև հպարտանալն ավելի հեշտ է, քան պայքարելը:

Իդեպ, մի հետաքրքիր փաստ ևս. ականատեսի էֆեկտը ամենաշատը դրսևորվում է այն ժամանակ, երբ ավելի շատ մարդիկ են հետևում հանցագործությանը: Այսինքն՝ որքան շատ մարդիկ են ականատես հանցանքին, այնքան փոքր է հավանականությունը, որ նրանցից մեկը կօգնի, որովհետև նրանցից յուրաքանչյուրը մտածում է, որ պետք է օգնի ներկաներից մեկ ուրիշը, այլ ոչ թե ինքը: Ի վերջո, բոլորն այդպես են մտածում, և ոչ ոք չի օգնում: Եվ հակառակը, եթե ականատեսը մի հոգի է, ապա գիտակցում է, որ, իրենից բացի, ոչ ոք չի կարող օգնել զոհին, հետևաբար մեծանում է հավանականությունը, որ նա կօգնի:

Այս էֆեկտն աշխատում է հասարակական մի շարք հարցերում: Դուք հաճախ հանդիպած կլինեք այսպիսի դեպքերի. «Ինչո՞ւ չես մեքենադ օրենքով վարում,- թող մյուսներն օրենքով վարեն, ես էլ կվարեմ», «Ինչո՞ւ չես աղբը թափում աղբամանում,- թող բոլորը թափեն, ես էլ կթափեմ», «Ինչո՞ւ չես պայքարում ընտրակեղծիքների դեմ,- թող մյուսները պայքարեն, ես էլ կպայքարեմ», և այսպես շարունակ: Յուրաքանչյուր մարդ մտածում է, որ խնդիրը պետք է լուծի մեկ ուրիշը, ի վերջո, ոչ ոք չի պայքարում և խնդիրը շարունակում է կախված մնալ յուրաքանչյուրի գլխին: Սա ոչ թե քաղաքական հռետորաբանություն է (ինչպես կասեր Ջ. Քենեդին` մի հարցրու՝ թե ի՞նչ է արել քո պետությունը քեզ համար, այլ հարցրու, թե դո՞ւ ինչ ես արել պետությանդ համար), այլ հստակ հոգեբանական բարդույթ, որի զոհն է այսօր մեր հասարակության մեծագույն մասը:

Եվ ամենից վատն այն է, որ շատերը պայքարելու, օգնելու փոխարեն հեռանում են, արտագաղթում: Իսկ մյուսները մնում են, բայց հաշտվում եղած իրավիճակին` դառնալով պասիվ ականատես: Բայց նրանք ևս վաղուց հոգեբանորեն արտագաղթել են, որովհետև իրենց չեն նույնականացնում այս պետության և նրա խնդիրների հետ: Նրանք ներկա են միայն ֆիզիկապես: Նրանք հայ են, բայց ոչ հայաստանցի: Նրանք բնակիչ են, բայց ոչ քաղաքացի: Ահա այսպես, ամեն օր Երևանով քայլում են հազարավոր «երևանցիներ», ովքեր վաղուց երևանցի չեն:

Օգոստոսի 1-ից հոսանքի գինը կբարձրանա 4 դրամով: Բոլորս գիտենք, խոսում ենք, բայց ոչ ոք չի պայքարում, ոչինչ չի նախաձեռնում, որովհետև բոլորս մտածում ենք, որ մյուսները կանեն: Այսպես ամեն օր թալանում են Հայաստանը, կողոպտում ու կեղեքում: Ամեն օր Հայաստանը դատարկվում է ավելի ու ավելի: Հայաստանը նման է բռնաբարված ու արյունաքամ լինող այն աղջկան, որի սպանությանը 30 րոպե ականատես էին 38 հոգի, բայց ոչ ոք չօգնեց: Եվ սա ռոմանտիկ հռետորաբանություն չէ, սա իմ ու քո ամենօրյա իրականությունն է: Եվ քանի դեռ մենք անտարբեր ականատեսի պես կանգնած նայում ենք, շուտով` «հիվանդանոցի ճանապարհին», գուցե Հայաստանն էլ մահանա:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում